§514ΣΩ. ἆρʼ οὖν οὕτως ἐπιχειρητέον ἡμῖν ἐστιν τῇ πόλει καὶ τοῖς πολίταις θεραπεύειν, ὡς βελτίστους αὐτοὺς τοὺς πολίτας ποιοῦντας;
苏格拉底:那么,我们是否应当这样着手照料城邦和公民,即使得公民们自己尽可能变得最好?
ἄνευ γὰρ δὴ τούτου, ὡς ἐν τοῖς ἔμπροσθεν ηὑρίσκομεν, οὐδὲν ὄφελος ἄλλην εὐεργεσίαν οὐδεμίαν προσφέρειν, ἐὰν μὴ καλὴ κἀγαθὴ ἡ διάνοια ᾖ τῶν μελλόντων ἢ χρήματα πολλὰ λαμβάνειν ἢ ἀρχήν τινων ἢ ἄλλην δύναμιν ἡντινοῦν.
因为如果没有这一点,正如我们在此前所发现的,施予任何其他恩惠都没有用处,除非那些将要接受大量财产、对某些人的统治权或任何其他权力的人,其心灵是高尚和善良的。
φῶμεν οὕτως ἔχειν;
我们要说这是真的吗?
ΚΑΛ. πάνυ γε, εἴ σοι ἥδιον.
卡里克勒斯:完全如此,如果你觉得这样更高兴的话。
ΣΩ. εἰ οὖν παρεκαλοῦμεν ἀλλήλους, ὦ Καλλίκλεις, δημοσίᾳ πράξοντες τῶν πολιτικῶν πραγμάτων ἐπὶ τὰ οἰκοδομικά, ἢ τειχῶν ἢ νεωρίων ἢ ἱερῶν ἐπὶ τὰ μέγιστα οἰκοδομήματα, πότερον ἔδει ἂν ἡμᾶς σκέψασθαι ἡμᾶς αὐτοὺς καὶ ἐξετάσαι πρῶτον μὲν εἰ ἐπιστάμεθα τὴν τέχνην ἢ οὐκ ἐπιστάμεθα, τὴν οἰκοδομικήν, καὶ παρὰ τοῦ ἐμάθομεν;
苏格拉底:卡里克勒斯,如果我们是在互相邀请,作为公职人员去从事国家建设事务——无论是城墙、船厂还是神庙等最宏大的建筑,我们是否必须审视我们自己,并首先检验我们是否懂得这项技术,即建筑术,以及我们是向谁学习的?
ἔδει ἂν ἢ οὔ;
我们是否必须这样做?
ΚΑΛ. πάνυ γε.
卡里克勒斯:完全如此。
ΣΩ. οὐκοῦν δεύτερον αὖ τόδε, εἴ τι πώποτε οἰκοδόμημα ᾠκοδομήκαμεν ἰδίᾳ ἢ τῶν φίλων τινὶ ἢ ἡμέτερον αὐτῶν, καὶ τοῦτο τὸ οἰκοδόμημα καλὸν ἢ αἰσχρόν ἐστιν· καὶ εἰ μὲν ηὑρίσκομεν σκοπούμενοι διδασκάλους τε ἡμῶν ἀγαθοὺς καὶ ἐλλογίμους γεγονότας καὶ οἰκοδομήματα πολλὰ μὲν καὶ καλὰ μετὰ τῶν διδασκάλων ᾠκοδομημένα ἡμῖν, πολλὰ δὲ καὶ ἴδια ἡμῶν ἐπειδὴ τῶν διδασκάλων ἀπηλλάγημεν, οὕτω μὲν διακειμένων, νοῦν ἐχόντων ἦν ἂν ἰέναι ἐπὶ τὰ δημόσια ἔργα· εἰ δὲ μήτε διδάσκαλον εἴχομεν ἡμῶν αὐτῶν ἐπιδεῖξαι οἰκοδομήματά τε ἢ μηδὲν ἢ πολλὰ καὶ μηδενὸς ἄξια, οὕτω δὴ ἀνόητον ἦν δήπου ἐπιχειρεῖν τοῖς δημοσίοις ἔργοις καὶ παρακαλεῖν ἀλλήλους ἐπʼ αὐτά.
苏格拉底:那么第二点,我们是否曾私下里建造过任何建筑物,无论是为我们的某位朋友,还是为我们自己,而且这座建筑物是精美的还是丑陋的;如果我们通过审视,发现我们的老师是优秀且著名的人物,并且我们在老师的指导下建造了许多精美的建筑,在离开老师之后也私下里建造了许多我们自己的建筑——如果我们的情况是这样,那么对于有理智的人来说,走向公共工程才是合理的;但如果我们既无法指出我们自己的老师,也没有任何建筑物可展示,或者虽有许多却毫无价值,那么在这种情况下,着手进行公共工程并互相为此发出邀请,就确实是愚不可及了。
φῶμεν ταῦτα ὀρθῶς λέγεσθαι ἢ οὔ;
我们要说这些话说得对还是不对?
ΚΑΛ. πάνυ γε.
卡里克勒斯:完全如此。
ΣΩ. οὐκοῦν οὕτω πάντα, τά τε ἄλλα κἂν εἰ ἐπιχειρήσαντες δημοσιεύειν παρεκαλοῦμεν ἀλλήλους ὡς ἱκανοὶ ἰατροὶ ὄντες, ἐπεσκεψάμεθα δήπου ἂν ἐγώ τε σὲ καὶ σὺ ἐμέ, φέρε πρὸς θεῶν, αὐτὸς δὲ ὁ Σωκράτης πῶς ἔχει τὸ σῶμα πρὸς ὑγίειαν;
苏格拉底:那么,其他一切事情也是如此。 如果我们假定自己是合格的医生,互相邀请去从事公共医疗,我们当然会互相检验:“喂,凭神起誓,苏格拉底自己身体的健康状况如何?
ἢ ἤδη τις ἄλλος διὰ Σωκράτην ἀπηλλάγη νόσου, ἢ δοῦλος ἢ ἐλεύθερος;
或者,是否已经有其他人,无论是奴隶还是自由人,因为苏格拉底而治好了病?
κἂν ἐγὼ οἶμαι περὶ σοῦ ἕτερα τοιαῦτα ἐσκόπουν· καὶ εἰ μὴ ηὑρίσκομεν διʼ ἡμᾶς μηδένα βελτίω γεγονότα τὸ σῶμα, μήτε τῶν ξένων μήτε τῶν ἀστῶν, μήτε ἄνδρα μήτε γυναῖκα, πρὸς Διός, ὦ Καλλίκλεις, οὐ καταγέλαστον ἂν ἦν τῇ ἀληθείᾳ, εἰς τοσοῦτον ἀνοίας ἐλθεῖν ἀνθρώπους, ὥστε, πρὶν ἰδιωτεύοντας πολλὰ μὲν ὅπως ἐτύχομεν ποιῆσαι, πολλὰ δὲ κατορθῶσαι καὶ γυμνάσασθαι ἱκανῶς τὴν τέχνην, τὸ λεγόμενον δὴ τοῦτο ἐν τῷ πίθῳ τὴν κεραμείαν ἐπιχειρεῖν μανθάνειν, καὶ αὐτούς τε δημοσιεύειν ἐπιχειρεῖν καὶ ἄλλους τοιούτους παρακαλεῖν;
”而且我想,我也同样会审视关于你的其他类似情况;如果我们没有发现任何人因我们而身体变得更好,无论是外邦人还是本城公民,无论是男人还是女人,凭宙斯起誓,卡里克勒斯,这难道不是真正的荒谬可笑吗? 人们竟然愚蠢到这种地步:在私下里随意尝试许多事情、成功多次并对这门技术进行充分训练之前,就去做所谓的“在大瓮上学陶艺”,自己着手进行公共医疗,并邀请其他同样的人也这样做。
οὐκ ἀνόητόν σοι δοκεῖ ἂν εἶναι οὕτω πράττειν;
你不觉得这样做太愚蠢了吗?
ΚΑΛ. ἔμοιγε.
卡里克勒斯:我觉得是的。