§197ΛΑ. νὴ τοὺς θεούς, καὶ εὖ γε λέγεις, ὦ Σώκρατες.
拉刻斯:凭诸神起誓,苏格拉底,你说的真好。
καὶ ἡμῖν ὡς ἀληθῶς τοῦτο ἀπόκριναι, ὦ Νικία, πότερον σοφώτερα φῂς ἡμῶν ταῦτα εἶναι τὰ θηρία, ἃ πάντες ὁμολογοῦμεν ἀνδρεῖα εἶναι, ἢ πᾶσιν ἐναντιούμενος τολμᾷς μηδὲ ἀνδρεῖα αὐτὰ καλεῖν;
尼基亚斯,请你老老实实回答我们这个问题:你声称我们大家都公认勇敢的这些野兽,比我们更聪明,还是你敢于反对所有人,甚至不称它们是勇敢的?
ΝΙ. οὐ γάρ τι, ὦ Λάχης, ἔγωγε ἀνδρεῖα καλῶ οὔτε θηρία οὔτε ἄλλο οὐδὲν τὸ τὰ δεινὰ ὑπὸ ἀνοίας μὴ φοβούμενον, ἀλλʼ ἄφοβον καὶ μῶρον·
尼基亚斯:拉刻斯,我绝不称那些由于愚蠢而不害怕可怕之事的野兽或任何其他东西为勇敢,而只称它们是无惧和愚蠢的。
ἢ καὶ τὰ παιδία πάντα οἴει με ἀνδρεῖα καλεῖν, ἃ διʼ ἄνοιαν οὐδὲν δέδοικεν;
难道你认为我会称所有的小孩为勇敢吗,因为他们由于愚蠢而无所畏惧?
ἀλλʼ οἶμαι τὸ ἄφοβον καὶ τὸ ἀνδρεῖον οὐ ταὐτόν ἐστιν.
但我认为无惧和勇敢并不是同一回事。
ἐγὼ δὲ ἀνδρείας μὲν καὶ προμηθίας πάνυ τισὶν ὀλίγοις οἶμαι μετεῖναι, θρασύτητος δὲ καὶ τόλμης καὶ τοῦ ἀφόβου μετὰ ἀπρομηθίας πάνυ πολλοῖς καὶ ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν καὶ παίδων καὶ θηρίων.
我认为,只有极少数人能分享勇敢和预见,而男、女、老、少、野兽中,极多数人都能分享没有预见的鲁莽、大胆和无惧。
ταῦτʼ οὖν ἃ σὺ καλεῖς ἀνδρεῖα καὶ οἱ πολλοί, ἐγὼ θρασέα καλῶ, ἀνδρεῖα δὲ τὰ φρόνιμα περὶ ὧν λέγω.
因此,对于你和大众所说的勇敢,我称之为鲁莽,而我所说的勇敢,是指那些我正在谈论的、充满智慧的事情。
ΛΑ. θέασαι, ὦ Σώκρατες, ὡς εὖ ὅδε ἑαυτὸν δή, ὡς οἴεται, κοσμεῖ τῷ λόγῳ· οὓς δὲ πάντες ὁμολογοῦσιν ἀνδρείους εἶναι, τούτους ἀποστερεῖν ἐπιχειρεῖ ταύτης τῆς τιμῆς.
拉刻斯:苏格拉底,你瞧,这个人以为自己用言辞把自个粉饰得多么漂亮;然而,大家公认勇敢的那些人,他却企图剥夺他们的这种荣誉。
ΝΙ. οὔκουν σέ γε, ὦ Λάχης, ἀλλὰ θάρρει· φημὶ γάρ σε εἶναι σοφόν, καὶ Λάμαχόν γε, εἴπερ ἐστὲ ἀνδρεῖοι, καὶ ἄλλους γε συχνοὺς Ἀθηναίων.
尼基亚斯:拉刻斯,我可不是说你,放宽心吧;因为我声称你是明智的,拉马科斯也是,如果你们确实是勇敢的话,此外还有许多其他阿提卡人。
ΛΑ. οὐδὲν ἐρῶ πρὸς ταῦτα, ἔχων εἰπεῖν, ἵνα μή με φῇς ὡς ἀληθῶς Αἰξωνέα εἶναι.
拉刻斯:对此我什么也不说,尽管我有话可说,免得你真说我是个“艾克索内人”。
ΣΩ. μηδέ γε εἴπῃς, ὦ Λάχης· καὶ γάρ μοι δοκεῖς οὐδὲ ᾐσθῆσθαι ὅτι ταύτην τὴν σοφίαν παρὰ Δάμωνος τοῦ ἡμετέρου ἑταίρου παρείληφεν, ὁ δὲ Δάμων τῷ προδίκῳ πολλὰ πλησιάζει, ὃς δὴ δοκεῖ τῶν σοφιστῶν κάλλιστα τὰ τοιαῦτα ὀνόματα διαιρεῖν.
苏格拉底:别说了,拉刻斯;因为你似乎甚至没有注意到,他从我们的同伴达蒙那里继承了这种智慧,而达蒙与普罗迪科斯多有交往,在智者中,普罗迪科斯确实被认为最善于对这类词义进行辨析。
ΛΑ. καὶ γὰρ πρέπει, ὦ Σώκρατες, σοφιστῇ τὰ τοιαῦτα μᾶλλον κομψεύεσθαι ἢ ἀνδρὶ ὃν ἡ πόλις ἀξιοῖ αὑτῆς προεστάναι.
拉刻斯:苏格拉底,对于智者来说,玩弄这种文字游戏确实比对于一个城邦认为配得上领导自己的人来说更为合适。
ΣΩ. πρέπει μέν που, ὦ μακάριε, τῶν μεγίστων προστατοῦντι μεγίστης φρονήσεως μετέχειν· δοκεῖ δέ μοι Νικίας ἄξιος εἶναι ἐπισκέψεως, ὅποι ποτὲ βλέπων τοὔνομα τοῦτο τίθησι τὴν ἀνδρείαν.
苏格拉底:我的好朋友,领导最重大事务的人分享最伟大的智慧,这自然是合适的;但尼基亚斯在我看来值得我们探讨,看他究竟把目光投向何处,才用这个名称来定义勇敢。
ΛΑ. αὐτὸς τοίνυν σκόπει, ὦ Σώκρατες.
拉刻斯:那么,苏格拉底,你自己来考察吧。
ΣΩ. τοῦτο μέλλω ποιεῖν, ὦ ἄριστε·
苏格拉底:我正准备这样做,我最优秀的朋友。
μὴ μέντοι οἴου με ἀφήσειν σε τῆς κοινωνίας τοῦ λόγου, ἀλλὰ πρόσεχε τὸν νοῦν καὶ συσκόπει τὰ λεγόμενα.
不过,千万不要以为我会让你从这个共同讨论中抽身,而要集中注意力,和我们一起考察所说的话。
ΛΑ. ταῦτα δὴ ἔστω, εἰ δοκεῖ χρῆναι.
拉刻斯:如果是你认为必须的,那就这样吧。
§198ΣΩ. ἀλλὰ δοκεῖ.
苏格拉底:当然必须。
σὺ δέ, Νικία, λέγε ἡμῖν πάλιν ἐξ ἀρχῆς· οἶσθʼ ὅτι τὴν ἀνδρείαν κατʼ ἀρχὰς τοῦ λόγου ἐσκοποῦμεν ὡς μέρος ἀρετῆς σκοποῦντες;
尼基亚斯,你再从头告诉我们:你可知道,在讨论开始时,我们是把勇敢作为德行的一部分来考察的吗?
ΝΙ. πάνυ γε.
尼基亚斯:当然。
ΣΩ. οὐκοῦν καὶ σὺ τοῦτο ἀπεκρίνω ὡς μόριον, ὄντων δὴ καὶ ἄλλων μερῶν, ἃ σύμπαντα ἀρετὴ κέκληται;
苏格拉底:那你不是也回答说它是一个部分,而既然还有其他部分,所有这些部分合起来就被称为德行吗?
ΝΙ. πῶς γὰρ οὔ;
尼基亚斯:怎么不是呢?
ΣΩ. ἆρʼ οὖν ἅπερ ἐγὼ καὶ σὺ ταῦτα λέγεις;
苏格拉底:那么,你说的是否和我和拉刻斯说的一样?
ἐγὼ δὲ καλῶ πρὸς ἀνδρείᾳ σωφροσύνην καὶ δικαιοσύνην καὶ ἄλλʼ ἄττα τοιαῦτα.
除了勇敢之外,我还称节制、正义以及其他类似的东西为德行的一部分。
οὐ καὶ σύ;
你难道不是吗?
ΝΙ. πάνυ μὲν οὖν.
尼基亚斯:完全正是如此。
ΣΩ. ἔχε δή.
苏格拉底:很好。
ταῦτα μὲν γὰρ ὁμολογοῦμεν, περὶ δὲ τῶν δεινῶν καὶ θαρραλέων σκεψώμεθα, ὅπως μὴ σὺ μὲν ἄλλʼ ἄττα ἡγῇ, ἡμεῖς δὲ ἄλλα.
因为这些我们已经达成一致了,那我们再考察一下可怕和激发信心之事,免得你认为是某些事情,而我们认为是另外一些事情。
ἃ μὲν οὖν ἡμεῖς ἡγούμεθα, φράσομέν σοι· σὺ δὲ ἂν μὴ ὁμολογῇς, διδάξεις.
我们将向你说明我们的想法;你如果不赞成,就教导我们。
ἡγούμεθα δʼ ἡμεῖς δεινὰ μὲν εἶναι ἃ καὶ δέος παρέχει, θαρραλέα δὲ ἃ μὴ δέος παρέχει—δέος δὲ παρέχει οὐ τὰ γεγονότα οὐδὲ τὰ παρόντα τῶν κακῶν, ἀλλὰ τὰ προσδοκώμενα·
我们认为,可怕之事就是那些产生恐惧的事情,而激发信心之事就是那些不产生恐惧的事情;产生恐惧的不是已经发生的或现在的恶,而是预期的恶;因为恐惧是对未来恶之预期。
δέος γὰρ εἶναι προσδοκίαν μέλλοντος κακοῦ—ἢ οὐχ οὕτω καὶ συνδοκεῖ, ὦ Λάχης;
拉刻斯,你也是这样想并赞同的吗?
ΛΑ. πάνυ γε σφόδρα, ὦ Σώκρατες.
拉刻斯:完全极其赞同,苏格拉底。
ΣΩ. τὰ μὲν ἡμέτερα τοίνυν, ὦ Νικία, ἀκούεις, ὅτι δεινὰ μὲν τὰ μέλλοντα κακά φαμεν εἶναι, θαρραλέα δὲ τὰ μὴ κακὰ ἢ ἀγαθὰ μέλλοντα·
苏格拉底:那么,尼基亚斯,我们的观点你听到了:我们说,可怕之事是未来的恶,激发信心之事是未来的非恶或善。
σὺ δὲ ταύτῃ ἢ ἄλλῃ περὶ τούτων λέγεις;
在这个问题上,你是这样说,还是有别的方法说明?
ΝΙ. ταύτῃ ἔγωγε.
尼基亚斯:我也是这样说。
ΣΩ. τούτων δέ γε τὴν ἐπιστήμην ἀνδρείαν προσαγορεύεις;
苏格拉底:而对这些事情的知识,你称之为勇敢?
ΝΙ. κομιδῇ γε.
尼基亚斯:完全是这样。
ΣΩ. ἔτι δὴ τὸ τρίτον σκεψώμεθα εἰ συνδοκεῖ σοί τε καὶ ἡμῖν.
苏格拉底:我们再考察第三点,看你和我们是否意见一致。
ΝΙ. τὸ ποῖον δὴ τοῦτο;
尼基亚斯:这究竟是什么样的一点?
ΣΩ. ἐγὼ δὴ φράσω.
苏格拉底:我来告诉你。
δοκεῖ γὰρ δὴ ἐμοί τε καὶ τῷδε, περὶ ὅσων ἐστὶν ἐπιστήμη, οὐκ ἄλλη μὲν εἶναι περὶ γεγονότος εἰδέναι ὅπῃ γέγονεν, ἄλλη δὲ περὶ γιγνομένων ὅπῃ γίγνεται, ἄλλη δὲ ὅπῃ ἂν κάλλιστα γένοιτο καὶ γενήσεται τὸ μήπω γεγονός, ἀλλʼ ἡ αὐτή.
在我同这位看来,只要有知识存在,就不存在一种关于过去发生了什么的知识,另一种关于现在正在发生什么的知识,以及另一种关于尚未发生的事情将如何最好地发生和必定发生的知识,而是一定是同一种知识。
οἷον περὶ τὸ ὑγιεινὸν εἰς ἅπαντας τοὺς χρόνους οὐκ ἄλλη τις ἢ ἰατρική, μία οὖσα, ἐφορᾷ καὶ γιγνόμενα καὶ γεγονότα καὶ γενησόμενα ὅπῃ γενήσεται·
例如,关于所有时代的健康事物,没有任何一种其他知识,而只有唯一的医术,它监管着正在发生、已经发生以及未来将如何发生的事情。
καὶ περὶ τὰ ἐκ τῆς γῆς αὖ φυόμενα ἡ γεωργία ὡσαύτως ἔχει·
同样,对于从土里长出来的东西,农耕也是如此。