§38Biennio continuo post adeptum imperium pedem porta non extulit;
彼は帝位を得た後の丸二年間、門から一歩も外へ出なかった。
sequenti tempore praeterquam in propinqua oppida et, cum longissime, Antio tenus nusquam afuit, idque perraro et paucos dies;
その後の時期には、近隣の町々、また最も遠い場合でもアンティウムまでに限られ、それ以外の場所へはどこにも出かけず、それさえも極めて稀で、わずか数日間のことであった。
quamuis prouincias quoque et exercitus reuisurum se saepe pronuntiasset et prope quotannis profectionem praepararet, uehiculis comprehensis, commeatibus per municipia et colonias dispositis, ad extremum uota pro itu et reditu suo suscipi passus, ut uulgo iam per iocum 'Callippides' uocaretur, quem cursitare ac ne cubiti quidem mensuram progredi prouerbio Graeco notatum est.
彼が属州や軍団をも再訪するつもりであるとしばしば公言し、ほぼ毎年出発の準備を整え、車両を徴発し、ムニキピウムやコロニアに食糧を配置し、最後には自分の行き帰りのための誓約を立てることさえ認めていたにもかかわらずである。 その結果、世間では冗談半分に、彼が「カリッピデス」と呼ばれるほどであった。 カリッピデスとは、ギリシアの諺において、走り回るものの、一キュビットの距離さえも前に進まない者として言及されている人物である。
§39sed orbatus utroque filio, quorum Germanicus in Syria, Drusus Romae obierat, secessum Campaniae petit;
しかし、両方の息子(そのうちゲルマニクスはシリアで、ドルススはローマで亡くなっていた)を失うと、カンパニアの隠棲地へと向かった。
constanti et opinione et sermone paene omnium quasi neque rediturus umquam et cito mortem etiam obiturus.
ほぼすべての人の間での一貫した予想と噂は、彼が二度と戻ることはなく、すぐに死を迎えるだろうというものであった。
quod paulo minus utrumque euenit;
この両方の事柄が、紙一重のところで実現した。
nam neque Romam amplius rediit et paucos post dies iuxta Tarracinam in praetorio, cui Speluncae nomen est, incenante eo complura et ingentia saxa fortuito superne dilapsa sunt, multisque conuiuarum et ministrorum elisis praeter spem euasit.
というのも、彼は二度とローマに戻ることはなかったし、数日後にタッラキナの近くにある、スペルンカという名を持つ別荘で彼が夕食をとっていたとき、多くの巨大な岩が偶然上方から崩れ落ち、多くの会食者や召使いが押し潰される中で、彼は予想に反して難を免れたからである。
§40Peragrata Campania, cum Capuae Capitolium, Nolae templum Augusti, quam causam profectionis praetenderat, dedicasset, Capreas se contulit, praecipue delectatus insula, quod uno paruoque litore adiretur, saepta undique praeruptis immensae altitudinis rupibus et profundo mari.
カンパニアを巡り、彼が出発の口実として掲げていた、カプアのカピトリウムとノーラのアウグストゥス神殿を奉献すると、カプリ島へと赴いた。 彼はこの島を特に気に入っていた。 なぜなら、そこへは一つの小さな浜辺からしか近づくことができず、四方を計り知れない高さの険しい崖と深い海に囲まれていたからである。
statimque reuocante assidua obtestatione populo propter cladem, qua apud Fidenas supra uiginti hominum milia gladiatorio munere amphitheatri ruina perierant, transiit in continentem potestatemque omnibus adeundi sui fecit: tanto magis, quod urbe egrediens ne quis se interpellaret edixerat ac toto itinere adeuntis submouerat.
そしてすぐさま、フィデナエにおいて剣闘士競技の際、円形劇場の崩壊により2万人以上の人々が死亡したという大惨事のために、民衆が絶え間ない哀願によって彼を呼び戻したため、彼は本土へと渡り、すべての者が自分に謁見することを許可した。 というのも、彼はローマを離れる際に、誰も自分に話しかけないようにと布告を出しており、道中ずっと近づいてくる人々を退けさせていたため、なおさらであった。
§41Regressus in insulam rei p. quidem curam usque adeo abiecit, ut postea non decurias equitum umquam supplerit, non tribunos militum praefectosque, non prouinciarum praesides ullos mutauerit, Hispaniam et Syriam per aliquot annos sine consularibus legatis habuerit, Armeniam a Parthis occupari, Moesiam a Dacis Sarmatisque, Gallias a Germanis uastari neglexerit: magno dedecore imperii nec minore discrimine.
島に戻ると、彼は国家の職務への関心を完全に放棄してしまったため、その後は騎士のデクリアの欠員を補充することも一度としてなく、軍事知事や長官、あるいは属州の総督を誰一人として交代させることもなかった。 ヒスパニアとシリアを数年間にわたって執政官級のレガトゥスなしのまま放置し、アルメニアがパルティア人に占領されるのも、モエシアがダキア人やサルマティア人に、ガリアがゲルマン人に荒らされるのも放置した。 これは帝国にとって多大なる不名誉であり、それ以上に大きな危機であった。
§42ceterum secreti licentiam nanctus et quasi ciuitatis oculis remotis, cuncta simul uitia male diu dissimulata tandem profudit: de quibus singillatim ab exordio referam.
しかし、隠棲の自由を得て、いわば市民の目から遠ざかると、彼はこれまで長い間うまく隠してきたすべての悪徳を、一挙に一気に吐き出した。 それらについて、最初から個別に報告しよう。
in castris tiro etiam tum propter nimiam uini auiditatem pro Tiberio 'Biberius,' pro Claudio 'Caldius,' pro Nerone 'Mero' uocabatur.
兵営の中にいた新兵の当時でさえ、並外れたワインへの渇望のために、彼はティベリウスの代わりに「ビベリウス」、クラウディウスの代わりに「カルディウス」、ネロの代わりに「メロ」と呼ばれていた。
postea princeps in ipsa publicorum morum correctione cum Pomponio Flacco et L. Pisone noctem continuumque biduum epulando potandoque consumpsit, quorum alteri Syriam prouinciam, alteri praefecturam urbis confestim detulit, codicillis quoque iucundissimos et omnium horarum amicos professus.
その後、皇帝となってから、まさに公の道徳を修正している最中に、彼はポンポニウス・フラックスおよびルキウス・ピソとともに、一晩と丸二日間を続けて宴会と飲酒に費やし、彼らのうち一方にはシリア属州を、もう一方には首都長官の職を即座に与え、親書においても、彼らを最も愉快で「いかなる時間をもともに過ごせる友」と公言した。
Cestio Gallo, libidinoso ac prodigo seni, olim ab Augusto ignominia notato et a se ante paucos dies apud senatum increpito cenam ea lege condixit, ne quid ex consuetudine immutaret aut demeret, utque nudis puellis ministrantibus cenaretur.
好色で放蕩な老人であり、かつてアウグストゥスから不名誉の烙印を押され、彼自身からも数日前に元老院で叱責されたばかりのケスティウス・ガッルスに対しては、習慣から何一つ変更せず、また減らしもせず、そして裸の少女たちに給仕をさせて食事をするという条件で、夕食の誘いを受託した。
ignotissimum quaesturae candidatum nobilissimis anteposuit ob epotam in conuiuio propinante se uini amphoram.
全く無名の財務官候補者を、最も名門の者たちよりも優先させたが、それは宴会において彼が杯を勧めた際に、彼がワインのアンフォラを飲み干したからであった。
Asellio Sabino sestertia ducenta donauit pro dialogo, in quo boleti et ficedulae et ostreae et turdi certamen induxerat.
アセッリウス・サビヌスには20万セステルティウスを贈ったが、それは彼がポルチーニ茸、イチジクヒタキ、牡蠣、そしてツグミの間の争いを描いた対話篇への褒賞であった。
nouum denique officium instituit a uoluptatibus, praeposito equite R. T. Caesonio Prisco.
ついに、彼は享楽係という新しい官職を設け、ローマ騎士のティトゥス・カエソニウス・プリスクスをその長に任命した。
§43secessu uero Caprensi etiam sellaria excogitauit, sedem arcanarum libidinum, in quam undique conquisiti puellarum et exoletorum greges monstrosique concubitus repertores, quos spintrias appellabat, triplici serie conexi, in uicem incestarent coram ipso, ut aspectu deficientis libidines excitaret.
しかし、カプリの隠棲においては、秘密の情欲の場として「セッラリア」をも考案し、そこでは各地から集められた少女や男娼の群れ、そして「スピントリアエ」と彼が呼んでいた奇怪な交わりの考案者たちが、3つの列で互いにつながり、彼の目の前で交互に淫らな行為を行い、その光景によって、衰えつつある彼の情欲を刺激したのである。
cubicula plurifariam disposita tabellis ac sigillis lasciuissimarum picturarum et figurarum adornauit librisque Elephantidis instruxit, ne cui in opera edenda exemplar imperatae schemae deesset.
あちこちに配置された寝室を、極めて淫らな絵画や彫像の額や小像で飾り立て、エレファンティスの書物を備え付けた。 それは、行為を行うに際して、命じられた体位の手本に誰も事欠くことがないようにするためであった。
in siluis quoque ac nemoribus passim Venerios locos commentus est prostantisque per antra et cauas rupes ex utriusque sexus pube Paniscorum et Nympharum habitu, quae palam iam et uulgo nomine insulae abutentes 'Caprineum' dictitabant.
また、森や木立の中にもあちこちにヴィーナスの場所を考案し、洞窟や岩のくぼみには、パニクスやニンフの格好をした男女の若者たちを娼婦・娼夫として配置した。 そのため、人々は今や公然と、また一般的に、この島の名前をもじって「カプリネウム」と繰り返し呼んでいた。