Humanitext Reader

コルネリウス・ネポス · アッティクス伝 §8.1-8.6

ブルトゥスとの交友と共同基金への不参加

8 / 22 箇所 · ラテン語

要旨

カエサル暗殺後、アッティクスはマルクス・ブルトゥスと深い親交を結ぶ。彼は暗殺者たちのための騎士階級による共同基金への出資要請を、党派性に加担しないという信念から拒絶したものの、後にブルトゥスが失勢し亡命を余儀なくされた際には個人的に多額の資金援助を行い、権力者への阿諛や弱者の見捨てを避けた。

§8.1Secutum est illud.
次のようなことが起こった。
occiso Caesare cum res publica penes Brutos videretur esse et Cassium ac tota civitas se ad eos convertisset, §8.2sic M. Bruto usus est, ut nullo ille adulescens aequali familiarius quam hoc sene, neque solum eum principem consilii haberet, sed etiam in convictu.
カエサルが殺害され、国家がブルトゥスたちとカッシウスの手中にあるように思われ、市民全体が彼らに関心を示したとき、彼はマルクス・ブルトゥスと非常に親しく付き合ったので、青年であるブルトゥスは、自分と同年代の誰よりもこの老人と親密にし、彼を相談相手の筆頭としただけでなく、日々の交際においても同様であった。
§8.3excogitatum est a quibusdam, ut privatum aerarium Caesaris interfectoribus ab equitibus Romanis constitueretur.
ローマの騎士たちによって、カエサル暗殺者たちのために私的な基金が設立されるということが、一部の人々によって考案された。
id facile effici posse arbitrati sunt, si principes eius ordinis pecunias contulissent.
彼らは、もしその身分の主だった人々が資金を出し合えば、それが容易に実行されうると考えた。
itaque appellatus est a C. Flavio, Bruti familiari, Atticus, ut eius rei princeps esse vellet.
そこで、ブルトゥスの友人であるガイウス・フラウィウスによって、アッティクスに対して、彼がその企ての主導者となることを望むようにと要請がなされた。
§8.4at ille, qui officia amicis praestanda sine factione existimaret semperque a talibus se consiliis removisset, respondit: si quid Brutus de suis facultatibus uti voluisset, usurum, quantum eae paterentur, se neque cum quoquam de ea re collocuturum neque coiturum.
しかし、友人に対してなされるべき義務は党派に関わらず果たされるべきであると考え、常にそのような企てから身を引いていた彼は、次のように答えた。 もしブルトゥスが自分(アッティクス)の財産から何かを使いたいと望むなら、その財産が許す限りにおいて(ブルトゥスが)使うであろうが、自分はその件について誰とも話し合わないし、結託することもない、と。
sic ille consensionis globus huius unius dissensione disiectus est.
このようにして、あの陰謀の集団は、この一人の不合意によって瓦解した。
§8.5neque multo post superior esse coepit Antonius, ita ut Brutus et Cassius omissa cura provinciarum, quae iis dicis causa datae erant a consule, desperatis rebus in exilium proficiscerentur.
それから間もなくしてアントニウスが優勢になり始め、その結果、ブルトゥスとカッシウスは、執政官から名目上与えられていた属州の管理を諦め、事態に絶望して亡命へと出発した。
§8.6Atticus, qui pecuniam simul cum ceteris conferre noluerat florenti illi parti, abiecto Bruto Italiaque cedenti sestertium centum milia muneri misit.
勢いのあったあの派閥に対して、他の者たちと同時に資金を出し合うことを好まなかったアッティクスは、ブルトゥスが落ちぶれてイタリアを去ろうとしているときに、10万セステルティウスを贈り物として送った。
eidem in Epiro absens trecenta iussit dari, neque eo magis potenti adulatus est Antonio neque desperatos reliquit.
また、自身が不在の身でありながら、エペイロスにいる同じ彼に30万(セステルティウス)が与えられるよう命じた。 彼は、それだからといって権力を得たアントニウスにへつらうこともなければ、絶望的な状況にある人々を見捨てることもしなかった。

語釈・文法注

  1. §8.1Brutos — 固有名詞 Brutus の対格複数形。暗殺の首謀者であるマルクス・ブルトゥスだけでなく、デキムス・ブルトゥスなどその一党(またはブルトゥス一族)を総称、あるいはカッシウスと並べて暗殺者グループ全体を代表させる表現として複数形が用いられている。
  2. §8.4officia amicis praestanda — 動形容詞(ゲルンディウム的形容詞)`praestanda` を含む対格不定詞構文で、`esse` が省略されている(`praestanda [esse]`)。`existimaret` の目的語節(間接話法)を形成する。
  3. §8.4si quid Brutus de suis facultatibus uti voluisset, usurum, quantum eae paterentur — 間接話法の中の条件文。`suis` は伝達者(主節の主語アッティクス)を指し、「アッティクス自身の財産」を意味する。`usurum` は `usurum esse`(不定詞未来能動態)の `esse` 省略形で、その主語は `Brutus` である。`eae` は `facultatibus` を指す指示代名詞女性複数主格。
  4. §8.6abiecto Bruto Italiaque cedenti — 奪格絶対ではなく、`misit` の間接目的語である `Bruto`(与格)を修飾する結合分詞。`abiecto`(完了受動分詞与格)と `cedenti`(現在能動分詞与格)は、ともに「(地位や希望から)打ちのめされ、かつイタリアを去ろうとしているブルトゥスに」という当時の状況を表す。
  5. §8.6trecenta — `milia sestertium`(セステルティウス貨数千)が省略された数詞。直前の `sestertium centum milia`(10万セステルティウス)を受けて、ここでは「30万(セステルティウス)」を指す。

この箇所を引用する

コルネリウス・ネポス, アッティクス伝 §8.1-8.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0588.abo025.humanitext-lat2:8.1-8.6

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。