§9.6.1nos adhuc Brundisio nihil.
\n私たちはまだブルンディシウムからは何も(知らせを)受け取っていません。
Roma scripsit Balbus putare iam Lentulum consulem tramisisse nec eum a minore Balbo conventum, quod is hoc iam Canusi audisset;
ローマからバルブスが、執政官レントゥルスはすでに海を渡ったと自らは考えているが、彼が若い方のバルブスと会うことはなかったと書いてよこしました。 というのも、若いバルブスはカヌシウムですでにこのことを聞いていたからです。
inde ad se eum scripsisse;
そこから彼(若いバルブス)は自分(年長のバルブス)に手紙を書いてきました。
cohortesque sex quae Albae fuissent ad Curium via Minucia transisse;
また、アルバにいた6つのコホルスがミヌキア街道を通ってクリウスのもとへ渡ったとのことです。
id Caesarem ad se scripsisse et brevi tempore eum ad urbem futurum.
カエサルが自分(バルブス)にそう書き送ってきており、カエサルはまもなくローマの近くに来るだろうとのことです。
ergo utar tuo consilio neque me Arpinum hoc tempore abdam, etsi, Ciceroni meo togam puram quom dare Arpini vellem, hanc eram ipsam excusationem relicturus ad Caesarem.
したがって、私はあなたの勧めに従って、この時期にアルピヌムに身を隠すことはしません。 もっとも、我が子キケロにアルピヌムでトガ・プーラを着せたいと思っていたので、これ自体をカエサルへの言い訳として残しておくつもりだったのではありますが。
sed fortasse in eo ipso offendetur, cur non Romae potius.
しかし、おそらく彼はまさにその点で、なぜローマでそうしないのかと怒るでしょう。
ac tamen si est conveniendus, hic potissimum.
それにしても、彼に会わねばならないとすれば、ここが最もふさわしい。
tum reliqua videbimus, id est et quo et qua et quando.
その後のことは、残りのこと、すなわちどこへ、どの道を通って、いつ、ということを検討することにしましょう。
§9.6.2Domitius, ut audio, in Cosano est et quidem, ut aiunt, paratus ad navigandum, si in Hispaniam, non probo, si ad Gnaeum, laudo;
\n\nドミティウスは、私が聞くところでは、コサの所領におり、人々の言うところでは、出航の準備をしているとのことです。 もしヒスパニアへ行くなら賛成しませんが、グナエウスのもとへ行くなら称賛します。
quovis potius certe quam ut Curtium videat quem ego patronus aspicere non possum.
いずれにせよ、クルティウスを見るよりはどこへでも行く方がましであり、私は彼の保護者であるにもかかわらず、彼を直視することができません。
quid alios? sed, opinor, quiescamus, ne nostram culpam coarguamus qui, dum urbem, id est patriam, amamus dumque rem conventuram putamus, ita nos gessimus ut plane interclusi captique simus.
他の者たちはどうでしょうか。 しかし、思うに、私たちは静かにしていましょう。 ローマ市、すなわち祖国を愛するあまり、また事態が合意に達すると考えている間に、自分たちが完全に遮断され、捕らえられたような状態になるほどに振る舞ってしまった、という私たち自身の過ちを証明してしまわないように。
§9.6.3scripta iam epistula Capua litterae sunt adlatae hoc a exemplo:
"Pompeius mare transiit cum omnibus militibus quos secum habuit.
\n\n手紙がすでに書かれた後に、カプアからこのような文面の手紙が届きました。 \n"ポンペイウスは、同行したすべての兵士とともに海を渡った。
hic numerus est hominum milia triginta et consules duo et tribuni pl. et senatores qui fuerunt cum eo omnes cum uxoribus et liberis.
この人数は3万人であり、2人の執政官、護民官たち、そして彼とともにいたすべての元老院議員が、妻や子供たちとともにいる。
conscendisse dicitur a. d. iiii Nonas Martias.
彼は3月4日に乗船したと言われている。
ex ea die fuere septemtriones venti.
その日以来、北風が吹いている。
navis quibus usus non est omnis aut praecidisse aut incendisse dicunt.
彼が使用しなかった船はすべて、切り離されたか、あるいは放火されたと言われている。
"
de hac re litterae L. Metello tribuno pl. Capuam adlatae sunt a Clodia socru quae ipsa transiit.
"\nこの件に関して、みずから渡海した義母クローディアから、護民官ルキウス・メテッルスのもとへ、カプアに手紙が届きました。
§9.6.4ante sollicitus eram et angebar, sicut res scilicet ipsa cogebat, quom consilio explicare nihil possem;
\n\n以前は、事態そのものがそうさせたように、私は心配し、苦悩していました。 どのような計画も立てることができなかったからです。
nunc autem postquam Pompeius et consules ex Italia exierunt, non angor sed ardeo dolore,
"
οὐδέ μοι ἦτορ
ἔμπεδον, ἀλλ' ἀλαλύκτημαι.
しかし今や、ポンペイウスと執政官たちがイタリアを出て行ったので、私は苦悩しているのではなく、苦痛で燃え盛っています。 \n"\n私の心は定まらず、惑い乱れている。
"
non sum, inquam, mihi crede, mentis compos;
\n"\n私は正気ではないのだ、私を信じてくれ。
tantum mihi dedecoris admisisse videor.
私はそれほどまでに大きな不名誉を犯してしまったように思われます。
mene non primum cum Pompeio qualicumque consilio usus est, deinde cum bonis esse quamvis causa temere instituta? praesertim cum ii ipsi quorum ego causa timidius me fortunae committebam, uxor, filia, Cicerones pueri me illud sequi mallent, hoc turpe et me indignum putarent.
ポンペイウスがどのような計画を採用したにせよ、まず彼とともにあり、次にたとえ大義が軽率に始められたものであったにせよ、「善き人々」とともにあるべきではなかったのか。 とりわけ、その人々のために私が自分の運命を賭けるのをためらっていた当の者たち、すなわち妻、娘、そして幼いキケロたちが、私がその道を選ぶことを望み、現在のあり方を恥べき、私にふさわしくないことと考えていたのだから。
nam Quintus quidem frater quicquid mihi placeret id rectum se putare aiebat, id animo aequissimo sequebatur.
というのも、弟クイントゥスは、私が望むことは何でも正しいと考え、極めて平穏な心でそれに従っていたからである。
§9.6.5tuas nunc epistulas a primo lego.
\n\n私は今、あなたの手紙を最初から読み返しています。
hae me paulum recreant.
これらが私を少し元気づけてくれます。
primae monent et rogant ne me proiciam, proximae gaudere te ostendunt me remansisse.
最初の手紙は、私に身を投げ出さないようにと忠告し、懇願しており、それに続く手紙は、私が残ったことをあなたが喜んでいることを示しています。
eas cum lego, minus mihi turpis videor, sed tam diu dum lego.
それらを読んでいる間は、私は自分をそれほど恥ずべきものとは思いませんが、それは読んでいる間だけの話です。
deinde emergit rursum dolor et αἰσχροῦ.
その後、再び苦痛と恥ずべきこと(の意識)が湧き上がってきます。
quam ob rem obsecro te, mi Tite, eripe mihi hunc dolorem aut minue saltem aut consolatione aut consilio aut quacumque re potes.
それゆえ、我がティトゥスよ、どうか私からこの苦痛を奪い去るか、あるいは慰め、助言、その他のあなたにできる手段で、せめてそれを和らげてほしい。
quid tu autem possis? aut quid homo quisquam? vix iam deus.
しかし、あなたに何ができようか。 あるいは他の誰にできようか。 今や神でさえおぼつかない。
§9.6.6equidem illud molior quod tu mones sperasque fieri posse, ut mihi Caesar concedat ut absim cum aliquid in senatu contra Gnaeum agatur.
\n\n私はまさに、あなたが勧め、実現可能だと期待していること、すなわち、元老院でグナエウスに不利な何かが議論される際には、私が欠席することをカエサルが許してくれるよう画策しています。
sed timeo ne non impetrem.
しかし、それが認められないのではないかと恐れています。
venit ab eo Furnius.
彼のもとからフルニウスがやって来ました。
ut quidem scias quos sequamur, Q. Titini filium cum Caesare esse nuntiat, sed illum maiores mihi gratias agere quam vellem.
私たちがどのような人々に従っているかを知ってもらうために言うが、彼はクイントゥス・ティティニウスの息子がカエサルの陣営にいると告げています。 しかし、彼が私が望む以上に大きな感謝を私に捧げています。
quid autem me roget paucis ille quidem verbis sed ἐν δυνάμει, cognosce ex ipsius epistula.
しかし、彼が言葉少なではあるが力強く何を私に求めているかは、彼自身の手紙から知ってほしい。
me miserum quod tu non valuisti! una fuissemus;
ああ、あなたが健康でなかったことが悔やまれる。 私たちは一緒にいられたでしょうに。
consilium certe non defuisset;
助言に事欠くことは確実になかったでしょう。
"σύν τε δύ' ἐρχομένω"
—.
\n"二人がともに行くならば"\n――。
§9.6.7sed acta ne agamus, reliqua paremus.
\n\nしかし、済んだことを繰り返すのはやめにして、これからのことに備えましょう。
me adhuc haec duo fefellerunt, initio spes compositionis, qua facta volebam uti populari vita, sollicitudine senectutem nostram liberare;
これまで私を欺いたのは、次の二つのことでした。 最初は和解の希望であり、それが実現すれば、私は一市民としての生活を送り、老後を心配から解放したいと望んでいました。
deinde bellum crudele et exitiosum suscipi a Pompeio intellegebam.
次に、ポンペイウスによって残虐で破滅的な戦争が企てられていると私が気づいたことです。
melioris medius fidius civis et viri putabam quovis supplicio adfici quam illi crudelitati non solum praeesse verum etiam interesse.
実に、いかなる罰を受けるとしても、その方がより優れた市民であり、より優れた男であると私は考えていました、あの残虐行為を指導するだけでなく、それに加担することに比べれば。
videtur vel mori satius fuisse quam esse cum his.
彼らとともにいるよりは、死ぬ方がましだったとさえ思われます。
ad haec igitur cogita, mi Attice, vel potius excogita.
したがって、我がアッティクスよ、これらのことについて考え、いやむしろ知恵を絞ってください。
quemvis eventum fortius feram quam hunc dolorem.
私はどのような結果であれ、この苦痛よりは強く耐え忍ぶつもりです。