§9.19.1ego meo Ciceroni, quoniam Roma caremus, Arpini potissimum togam puram dedi, idque municipibus nostris fuit gratum.
私は息子のキケロに、我々がローマを奪われているので、アルピヌムでこそ大人のトガを授けた。 そしてこれは我々の郷里の市民たちにとって喜ばしいことであった。
etsi omnis et illos et qua iter feci maestos adflictosque vidi.
もっとも、彼らも、また私が旅した道すがらの人々も皆、悲嘆に暮れ打ちのめされているのを見たが。
tam tristis et tam atrox est ἀναθεώρησισ huius ingentis mali.
この巨大な災厄をあらためて見つめ直すことは、それほどまでに悲しく、また凄惨なのだ。
dilectus habentur, in hiberna deducuntur.
徴兵が行われ、冬営地へと連れて行かれている。
ea quae etiam cum a bonis viris, cum iusto in bello, cum modeste fiunt, tamen ipsa per se molesta sunt, quam censes acerba nunc esse, cum a perditis in civili nefario bello petulantissime fiant! cave autem putes quemquam hominem in Italia turpem esse qui hinc absit.
善き人々によって、正当な戦争において、節度を持って行われるときでさえ、それ自体としては厄介極まりない事柄が、不道徳な者たちによって、邪悪な内乱において、極めて傲慢に行われている今、どれほど苦々しいものであると君は思うか! しかし、イタリアにいる不道徳な人間で、この軍勢から外れている者が一人でもいると思ってはならない。
vidi ipse Formiis universos neque me hercule umquam homines putavi, et noram omnis sed numquam uno loco videram.
私はフォルミアイで彼ら全員を自ら見たが、ヘラクレスにかけて、彼らを人間だと思ったことなど一度もなかった。 彼ら全員を知ってはいたが、一箇所で見たことは一度もなかったのだ。
§9.19.2pergamus igitur quo placet et nostra omnia relinquamus, proficiscamur ad eum cui gratior noster adventus erit quam si una fuissemus.
それゆえ、進むべきところへ進み、我々のすべての財産をあとに残そう。 我々の到来が、あたかも最初からともにいたかのように思われるよりも、いっそう歓迎されるであろう人のもとへ出発しよう。
tum enim eramus in maxima spe, nunc ego quidem in nulla;
というのも、あの時は我々は最大の希望を抱いていたが、今は私に関する限り全く希望がないからだ。
nec praeter me quisquam Italia cessit nisi qui hunc inimicum sibi putaret.
また私以外に、この男を自分にとっての敵とみなす者以外、誰もイタリアを去らなかった。
nec me hercule hoc facio rei publicae causa quam funditus deletam puto, sed ne quis me putet ingratum in eum qui me levavit iis incommodis quibus idem adfecerat, et simul quod ea quae fiunt aut quae certe futura sunt videre non possum.
またヘラクレスにかけて、私はこれを、根本から滅ぼされたと思っている共和国のために行うのではない。 そうではなく、私に自らもたらしたのと同じあの苦難から私を救い出してくれた人物に対して、私が不義理であると誰にも思われないためであり、同時に、行われていること、あるいは確かに起こるであろうことを見ていることができないからだ。
etiam equidem senatus consulta facta quaedam iam puto, utinam in Volcaci sententiam! sed quid refert? est enim una sententia omnium.
私はすでにいくつかの元老院決議がなされたと思っている。 願わくはウォルカキウスの提案に沿ったものでありますように! だが、それが何になるというのか。 すべての者の意見はただ一つなのだから。
sed erit immitissimus Servius, qui filium misit ad effligendum Cn. Pompeium aut certe capiendum cum Pontio Titiniano.
しかし、セルウィウスは極めて無情な者となるだろう。 彼は、ポンティウス・ティティニアヌスとともに、グナエウス・ポンペイウスを滅ぼすか、あるいは少なくとも捕らえるために息子を送ったのだから。
etsi hic quidem timoris causa, ille vero? sed stomachari desinamus et aliquando sentiamus nihil nobis nisi, id quod minime vellem, spiritum reliquum esse.
もっとも、こちら(ティティニアヌスの息子)は恐れのためだろうが、あちら(セルウィウスの息子)はどうか。 しかし、憤慨するのはやめにして、とうとう、我々には――最も望まないことだが――命しか残されていないのだと悟ることにしよう。
§9.19.3nos, quoniam superum mare obsidetur, infero navigabimus et, si Puteolis erit difficile, Crotonem petemus aut Thurios et boni cives amantes patriae mare infestum habebimus.
我々は、上の海が封鎖されているので、下の海を航海し、もしプテオリからが困難であれば、クロトンかトゥリオイを目指し、祖国を愛する善き市民として、海を脅かすことにしよう。
aliam rationem huius belli gerendi nullam video.
この戦争を遂行する他の方法は一切見当たらない。
in Aegyptum nos abdemus.
我々はエジプトに身を隠すだろう。
exercitu pares esse non possumus;
我々は軍事力で互角になることはできない。
pacis fides nulla est.
平和の信頼は皆無だ。
§9.19.4sed haec satis deplorata sunt.
だが、これらの嘆きは十分だ。
tu velim litteras Cephalioni des de omnibus rebus actis, denique etiam de sermonibus hominum, nisi plane obmutuerunt.
君には、なされたすべての事柄について、さらには人々の噂話について(彼らが完全に沈黙してしまっていないならばだが)、ケファリオに手紙を託してほしい。
ego tuis consiliis usus sum maximeque quod et gravitatem in congressu nostro tenui quam debui et ut ad urbem non accederem perseveravi.
私は君の助言に従った。 とりわけ、私たちの会談において私が保つべきであった威厳を保ったこと、そしてローマに近づかないという態度を貫いたことにおいて。
quod superest scribe, quaeso, quam accuratissime (iam enim extrema sunt) quid placeat, quid censeas;
あとに残されていることについて、お願いだから、極めて正確に(というのも今は極限の状況なのだから)、何が好ましく、どう考えるかを書いてほしい。
etsi iam nulla dubitatio est.
もはや何の疑いもないとはいえ。
tamen si quid vel potius quicquid veniet in mentem scribas velim.
それでも、もし何か、いやむしろ、心に浮かぶことは何であれ、書いてほしいのだ。