§10.1.1iii Nonas cum in Laterium fratris venissem, accepi litteras tuas et paulum respiravi, quod post has ruinas mihi non acciderat.
5月3日に弟のラテリウムの別荘に到着したとき、私は君の手紙を受け取り、少し一息つくことができた。 これは、この一連の破滅的な出来事以来、私にはなかったことだ。
per enim magni aestimo tibi firmitudinem animi nostri et factum nostrum probari.
というのも、私の心の堅固さと私たちの行動が君に承認されていることを、私は極めて高く評価しているからだ。
Sexto enim nostro quod scribis probari, ita laetor ut me quasi patris eius, cui semper uni plurimum tribui, iudicio comprobari putem.
私たちのセクストゥスがそれを承認してくれていると君が書いていることについて、私は彼のお父さんの判断によって自分が承認されているかのように思えて、本当に喜んでいる。 私が常に、その人一人に最も大きな敬意を払ってきたお父さんだ。
qui mihi, quod saepe soleo recordari, dixit olim Nonis illis Decembribus, cum ego
"Sexte, quidnam ergo?"
"
μὴ μάν
"
, inquit ille
"
ἀσπουδί γε καὶ ἀκλειῶς,
ἀλλὰ μέγα ῤέξασ τι καὶ ἐσσομένοισι πυθέσθαι.
そのお父さんは、私がよく思い出すことだが、かつてのあの12月のノナエの日に、私が「セクストゥスよ、ではどうしたものか? 」と尋ねたとき、私にこう言ったのだ。 「μὴ μάν(断じて、闘いもせず名もなく死ぬことなしに)、 ἀσπουδί γε καὶ ἀκλειῶς(不名誉にではなく)、 ἀλλὰ μέγα ῤέξασ τι καὶ ἐσσομένοισι πυθέσθαι(むしろ大いなる功業を成し遂げ、後世の人々に語り継がれるように)。
"
eius igitur mihi vivit auctoritas et simillimus eius filius eodem est apud me pondere quo fuit ille.
」それゆえ、私の中で彼の権威は生きており、彼に実によく似た息子も、かつて彼がそうであったのと全く同じ重みを私の中で持っている。
quem salvere velim iubeas plurimum.
彼にくれぐれもよろしくと伝えてほしい。
§10.1.2tu tuum consilium etsi non in longinquum tempus differs (iam enim illum emptum pacificatorem perorasse puto, iam actum aliquid esse in consessu senatorum; senatum enim non puto), tamen suspensum animum meum detines, sed eo minus quod non dubito quid nobis agendum putes;
君の助言については、君がそれをそれほど遠くない先まで引き延ばすことはないだろうが(というのも、あの買収された平和調停者がすでに演説を終え、元老院議員たちの集まりで何か決定が下されたと私は思っているからだ。 もっともあれを元老院だとは私は思わないが)、それでも君は私の不安な心を宙ぶらりんのまま引き留めている。 だが、私たちが何をなすべきだと君が考えているかについては、私は疑っていないので、その分不安は少ない。
qui enim Flavio legionem et Siciliam dari scribas et id iam fieri, quae tu scelera partim parari iam et cogitari, partim ex tempore futura censes? ego vero Solonis, popularis tui et ut puto etiam mei, legem neglegam, qui capite sanxit si qui in seditione non alterius utrius partis fuisset, et, nisi si tu aliter censes, et hinc abero et illim.
というのも、君がフラウィウスに軍団とシキリアが与えられ、それがすでに実行されていると書いているのだから、どのような悪行が、一部はすでに準備され企てられており、一部は状況に応じて突発的に起こるであろうと君は考えているのだろうか。 しかし、私は君の同胞であり、思うに私の同胞でもあるソロンの法律、すなわち『もし内乱においてどちらか一方の側に立たなかった者があれば、極刑に処す』と定めた法律を無視して、君が別段に考えない限り、こちらからもあちらからも離れているつもりだ。
sed alterum mihi est certius, nec praeripiam tamen.
だが、二つのうち一方が私にとってはより確実だが、それでも先走ることはしない。
exspectabo tuum consilium et eas litteras, nisi alias iam dedisti quas scripsi ut Cephalioni dares.
私は君の助言と、すでに君が(別の手紙を)ケファリオに渡すようにと私が書いたあの手紙を出したのでなければ、その手紙を待つことにする。
§10.1.3quod scribis, non quo alicunde audieris, sed te ipsum putare me attractum iri, si de pace agatur, mihi omnino non venit in mentem quae possit actio esse de pace, cum illi certissimum sit, si possit, exspoliare exercitu et provincia Pompeium;
君が、どこかから聞いたわけではなく、君自身がそう思っていることとして、もし平和についての交渉が行われるなら私が引き入れられるだろうと書いていることについて、私には、彼にとって、可能であるならばポンペイウスから軍隊と属州を奪い取ることが極めて確実な意志であるときに、どのような平和交渉があり得るのか全く思い浮かばない。
nisi forte iste nummarius ei potest persuadere ut, dum oratores eant redeant, quiescat.
あの金目当ての男が、使者たちが行き来する間は静穏を保つよう、彼を説得できるのでない限りは。
nihil video quod sperem aut quod iam putem fieri posse.
希望すべきことも、あるいは今や実現可能だと思えることも、私には何も見えない。
sed tamen hominis hoc ipsum probi est †magnum sit† τῶν πολιτικωτάτων σκεμμάτων, veniendumne sit in consilium tyranni si is aliqua de re bona deliberaturus sit.
しかしながら、これこそがまさに誠実な人間の、最も政治的な考察の一つである。 「僭主が何か善いことについて審議しようとしているときに、その評議会に出席すべきかどうか」という問題だ。
qua re si quid eius modi evenerit ut arcessamur (quod equidem non credo.
それゆえ、もし私たちが召喚されるようなことが起これば(私自身はそうは信じない。
quid enim essem de pace dicturus? dixi, ipse valde repudiavit), sed tamen si quid acciderit, quid censeas mihi faciendum utique scribito.
私が平和について何を語るというのか。 私は言ったが、彼自身がそれを強く拒絶したのだ)、それでも何か起こった場合、私がどうすべきだと君が考えるか、必ず書いてほしい。
nihil enim mihi adhuc accidit quod maioris consili esset.
というのも、これより重大な決定を要する事態は、これまで私に起こったことがないからだ。
Trebati, boni viri et civis, verbis te gaudeo delectatum, tuaque ista crebra ἐκφώνησισ
"ὑπέρευ"
me sola adhuc delectavit.
善き人であり市民であるトレバティウスの言葉を君が喜んでくれたことを嬉しく思う。 そして、君のあの頻繁な感嘆「ὑπέρευ(見事なり)! 」だけが、私をこれまで喜ばせてくれた。
litteras tuas vehementer exspecto;
君の手紙を私は切に待っている。
quas quidem credo iam datas esse.
それらはすでに投函されたものと私は信じているが。
§10.1.4tu cum Sexto servasti gravitatem eandem quam mihi praecipis.
君はセクストゥスに対して、私に指示しているのと同じ威厳を保った。
Celer tuus disertus magis est quam sapiens.
君の友人のケレルは、賢明であるよりは雄弁だ。
de iuvenibus quae ex Tullia audisti vera sunt.
若者たちについて、君がトゥッリアから聞いたことは真実だ。
Mucianum istud quod scribis non mihi videtur tam re esse triste quam verbo.
君が書いているムキアヌスの一件は、言葉ほどには実際には悲惨なことだとは私には思われない。
haec est ἄλη in qua nunc sumus mortis instar.
私たちが現在陥っているこの「ἄλη(彷徨)」は、死に等しい。
aut enim mihi libere inter malos πολιτευτέον fuit aut vel periculose cum bonis.
なぜなら、私は悪人たちの間で自由に政治に携わるべきであったか、あるいは危険を冒してでも善人たちとともに活動すべきであったからだ。
aut nos temeritatem bonorum sequamur aut audaciam improborum insectemur.
私たちは善き人々の軽率さに従うべきか、それとも邪悪な者たちの不届きさを追及すべきか。
utrumque periculosum est, at hoc quod agimus turpe nec tamen tutum.
どちらも危険であるが、私たちが現在行っているこの中立の態度は見苦しく、しかも安全でもない。
istum qui filium Brundisium de pace misit (de pace idem sentio quod tu, simulationem esse apertam, parari autem acerrime bellum), me legatum iri non arbitror, cuius adhuc, ut optavi, mentio facta nulla sit.
息子を平和交渉のためにブルンディシウムに送ったあの人物に関して(平和について私は君と同じように考えている。 すなわち、それは明らかな見せかけであり、戦争が極めて激しく準備されていると)、私は自分が使節として送られるとは思わない。 私の名は、私が望んだ通り、これまで一切言及されていないからだ。
eo minus habeo necesse scribere aut etiam cogitare quid sim facturus, si acciderit ut leger.
それゆえ、もし私が使節に選ばれるようなことが起きた場合に自分がどうするつもりであるかを、書くことも、さらには考えることも、私にとってはそれだけ必要性が低い。