§9.19.1ego meo Ciceroni, quoniam Roma caremus, Arpini potissimum togam puram dedi, idque municipibus nostris fuit gratum.
우리가 로마를 빼앗겼기에, 나는 내 아들 키케로에게 기왕이면 아르피눔에서 순백의 토가를 입혀주었소. 그리고 이는 우리 고향 시민들에게 기쁜 일이었소.
etsi omnis et illos et qua iter feci maestos adflictosque vidi.
비록 그들과 내가 지나온 길의 모든 이들이 슬퍼하고 낙담한 모습을 보았지만 말이오.
tam tristis et tam atrox est ἀναθεώρησισ huius ingentis mali.
이 거대한 재앙을 다시 바라보는 것은 이토록 슬프고도 가혹한 일이오.
dilectus habentur, in hiberna deducuntur.
징집이 행해지고 있고, 군인들은 겨울 진영으로 인도되고 있소.
ea quae etiam cum a bonis viris, cum iusto in bello, cum modeste fiunt, tamen ipsa per se molesta sunt, quam censes acerba nunc esse, cum a perditis in civili nefario bello petulantissime fiant! cave autem putes quemquam hominem in Italia turpem esse qui hinc absit.
선한 이들에 의해, 정의로운 전쟁에서, 온건하게 행해질 때조차 그 자체로 성가신 법인 일들이, 이제 타락한 자들에 의해, 사악한 내전 속에서, 지극히 오만방자하게 행해지고 있으니, 지금 그것이 얼마나 고통스러울지 당신은 생각해보시오! 하지만 이탈리아에 있는 비열한 인간들 중 이 무리에서 빠진 자가 있다고는 생각지도 마시오.
vidi ipse Formiis universos neque me hercule umquam homines putavi, et noram omnis sed numquam uno loco videram.
나는 포르미아이에서 그들 모두를 직접 보았는데, 헤라클레스에 맹세코 그들을 인간이라고 생각해 본 적이 한 번도 없었소. 그들 모두를 알고는 있었지만, 한자리에서 본 적은 결코 없었소.
§9.19.2pergamus igitur quo placet et nostra omnia relinquamus, proficiscamur ad eum cui gratior noster adventus erit quam si una fuissemus.
그러므로 우리는 가고 싶은 곳으로 나아가 우리 모든 것을 남겨두고, 우리의 도착이 처음부터 함께 있었던 것보다 그에게 더 반가운 일이 될 그 사람에게로 떠납시다.
tum enim eramus in maxima spe, nunc ego quidem in nulla;
그때는 우리가 가장 큰 희망 속에 있었지만, 지금 나는 아무런 희망도 없기 때문이오.
nec praeter me quisquam Italia cessit nisi qui hunc inimicum sibi putaret.
또한 나 외에는 이 자를 자신에게 적으로 여기는 자를 제외하고는 아무도 이탈리아를 떠나지 않았소.
nec me hercule hoc facio rei publicae causa quam funditus deletam puto, sed ne quis me putet ingratum in eum qui me levavit iis incommodis quibus idem adfecerat, et simul quod ea quae fiunt aut quae certe futura sunt videre non possum.
그리고 헤라클레스에 맹세코 내가 이 일을 행하는 것은 완전히 파멸했다고 생각하는 공화국을 위해서가 아니라, 나에게 스스로 안겨주었던 것과 똑같은 그 곤경에서 나를 구해주었던 그 사람에게 내가 배은망덕하다는 소리를 듣지 않기 위해서이며, 동시에 지금 일어나고 있거나 확실히 일어날 일들을 눈 뜨고 볼 수 없기 때문이오.
etiam equidem senatus consulta facta quaedam iam puto, utinam in Volcaci sententiam! sed quid refert? est enim una sententia omnium.
실로 나는 어떤 원로원 결의가 이미 내려졌다고 생각하오. 부디 볼카키우스의 제안에 따른 것이기를! 하지만 그것이 무슨 상관이겠소? 모두의 의견은 하나뿐이니 말이오.
sed erit immitissimus Servius, qui filium misit ad effligendum Cn. Pompeium aut certe capiendum cum Pontio Titiniano.
하지만 셀르비우스는 지극히 비정할 것이오. 그는 폰티우스 티티니아누스와 함께 그나이우스 폼페이우스를 파멸시키거나 적어도 생포하기 위해 자신의 아들을 보냈으니 말이오.
etsi hic quidem timoris causa, ille vero? sed stomachari desinamus et aliquando sentiamus nihil nobis nisi, id quod minime vellem, spiritum reliquum esse.
비록 후자는 두려움 때문이었다지만, 전자는 실로 무엇 때문이란 말이오? 하지만 분노하기를 그만두고, 이제 우리에게는—가장 원치 않는 일이지만—목숨밖에 남지 않았음을 마침내 깨달읍시다.
§9.19.3nos, quoniam superum mare obsidetur, infero navigabimus et, si Puteolis erit difficile, Crotonem petemus aut Thurios et boni cives amantes patriae mare infestum habebimus.
우리는 상해(아드리아해)가 봉쇄되었으므로 하해(티레니아해)로 항해할 것이며, 만약 푸테올리에서 출발하기가 어렵다면 크로톤이나 투리오이로 향해, 조국을 사랑하는 선한 시민으로서 바다를 위협에 처하게 만들겠소.
aliam rationem huius belli gerendi nullam video.
이 전쟁을 수행할 다른 방법은 전혀 보이지 않소.
in Aegyptum nos abdemus.
우리는 이집트로 몸을 숨길 것이오.
exercitu pares esse non possumus;
군대로는 맞설 수 없소.
pacis fides nulla est.
평화의 약속은 전혀 신뢰할 수 없소.
§9.19.4sed haec satis deplorata sunt.
하지만 이 정도 한탄했으면 충분하오.
tu velim litteras Cephalioni des de omnibus rebus actis, denique etiam de sermonibus hominum, nisi plane obmutuerunt.
당신이 케팔리오 편으로 진행된 모든 일에 관해, 그리고 마침내 사람들의 소문에 관해서도(그들이 완전히 벙어리가 된 것이 아니라면 말이오) 편지를 보내주었으면 좋겠소.
ego tuis consiliis usus sum maximeque quod et gravitatem in congressu nostro tenui quam debui et ut ad urbem non accederem perseveravi.
나는 당신의 조언을 따랐으며, 특히 우리가 회동했을 때 마땅히 지켜야 할 엄숙함을 유지했고 로마에 접근하지 않겠다는 뜻을 굽히지 않은 점에서 그러했소.
quod superest scribe, quaeso, quam accuratissime (iam enim extrema sunt) quid placeat, quid censeas;
남은 일에 대해서는, 부디 가장 정확하게(이제 정말 마지막 순간들이니 말이오) 무엇이 좋을지, 어떻게 생각하는지 적어보내 주시오.
etsi iam nulla dubitatio est.
이제 더는 의문의 여지가 없지만 말이오.
tamen si quid vel potius quicquid veniet in mentem scribas velim.
그래도 무슨 생각이든, 아니 오히려 마음에 떠오르는 것은 무엇이든 적어 보내주기를 바라오.