§10.14.1o vitam miseram maiusque malum tam diu timere quam est illud ipsum quod timetur! Servius, ut antea scripsi, cum venisset Nonis Maiis, postridie ad me mane venit.
おお、惨めな生よ! 恐れられている当の事柄よりも、それほど長く恐れを抱き続けることのほうが、より大きな災いであるとは! セルウィウスは、以前私が書いたように、5月7日に到着すると、その翌朝に私のところへ来ました。
ne diutius te teneam, nullius consili exitum invenimus.
長話を避けるために言えば、私たちはどのような計画の解決策も見いだせませんでした。
numquam vidi hominem perturbatiorem metu;
これほど恐怖で動揺している人間を私は見たことがありません。
neque hercule quicquam timebat quod non esset timendum;
そして、誓って、彼が恐れていたのは、恐れるに足りないようなことではありませんでした。
illum sibi iratum, hunc non amicum; horribilem utriusque victoriam cum propter alterius crudelitatem, alterius audaciam, tum propter utriusque difficultatem pecuniariam; quae erui nusquam nisi ex privatorum bonis posset.
あちらの男が自分に怒っており、こちらの男は好意的ではないこと、一方の残虐さと他方の不敵さのため、また両者の金銭的困窮のために、どちらの勝利も恐るべきものとなること、この困窮は私人の財産からでなければどこからも調達できないであろうから、ということです。
atque haec ita multis cum lacrimis loquebatur ut ego mirarer eas tam diuturna miseria non exaruisse.
そして彼は、これらを非常に多くの涙とともに語ったので、これほど長引く惨めさの中でその涙が枯れ果てていなかったことに、私は驚いたほどでした。
mihi quidem etiam lippitudo haec, propter quam non ipse ad te scribo, sine ulla lacrima est sed saepius odiosa est propter vigilias.
私自身に関して言えば、自分で君に手紙を書いていない理由であるこの眼病は、涙は全く出ないものの、不眠のためにしばしば不快なものとなっています。
§10.14.2quam ob rem quicquid habes ad consolandum conlige et illa scribe non ex doctrina neque ex libris (nam id quidem domi est, sed nescio quo modo imbecillior est medicina quam morbus), haec potius conquire de Hispaniis, de Massilia;
それゆえ、慰めとなるものを何でもかき集めて書き送ってください。 学問や書物からではなく(というのも、そのようなものは手元にありますが、どういうわけか、その処方薬は病そのものよりも効き目が弱いのです)、むしろ、ヒスパニアやマッシリアについての以下のような知らせを集めてください。
quae quidem satis bella Servius adfert;
これらについては、セルウィウスも十分に好ましい知らせをもたらしています。
qui etiam de duabus legionibus luculentos auctores esse dicebat.
彼は、二つの軍団についても確実な情報源があると述べていました。
haec igitur si habebis et talia.
ですから、もしこれらや同様の知らせがあるなら、書き送ってください。
et quidem paucis diebus aliquid audiri necesse est.
そして実際、数日のうちに何らかの知らせが入ることは間違いありません。
§10.14.3sed redeo ad Servium.
しかしセルウィウスの話に戻ります。
distulimus omnino sermonem in posterum, sed tardus ad exeundum
"multo se in suo lectulo malle, quicquid foret.
私たちは話し合いを完全に後日に延ばしましたが、彼は避難することに腰が重く、「何が起ころうとも、自分は自分の寝床にいるほうがはるかによい」と言っています。
"
odiosus scrupulus de fili militia Brundisina.
息子のブルンディシウムでの軍務に関する不快な懸念があります。
unum illud firmissime adseverabat, si damnati restituerentur, in exsilium se iturum.
ただ一つ、彼はもし有罪宣告された者たちが復権されるなら、自分は亡命するだろうと極めて断固として言明していました。
nos autem ad haec
"et id ipsum certo fore et quae iam fierent non esse leviora,"
multaque conligebamus.
これに対し、私は「まさにそのこと自体が確実に起こるだろうし、今すでに起きていることもそれより軽いわけではない」と応じ、多くの論拠を集めました。
verum ea non animum eius augebant sed timorem, ut iam celandus magis de nostro consilio quam ad id adhibendus videretur.
しかし、それらは彼の勇気を奮い立たせるどころか恐怖を増大させ、今や私たちの計画に彼を関与させるよりも、むしろ彼から隠しておくべきであるように思われるほどでした。
qua re in hoc non multum est.
したがって、この男には期待できることはあまりありません。
nos a te admoniti de Caelio cogitabimus.
私は君に忠告されたので、カエリウスについて考えることにします。