Humanitext Reader

西塞罗 · 致阿提库斯书信集 §10.14.1-10.14.3

塞尔维乌斯的恐惧与对西班牙战况的企盼

第 242 段,共 461 段 · 拉丁语

内容简介

西塞罗向阿提库斯告知,塞尔维乌斯虽来拜访,但因极度恐惧而未能制订出任何计划,并请求得到关于西班牙和马西利亚的具体战况消息,而非书本上抽象的安慰。

§10.14.1o vitam miseram maiusque malum tam diu timere quam est illud ipsum quod timetur! Servius, ut antea scripsi, cum venisset Nonis Maiis, postridie ad me mane venit.
啊,悲惨的生活! 相比于所畏惧的事物本身,如此长久地怀着恐惧,竟然是更大的灾难! 正如我此前所写,塞尔维乌斯于五月七日抵达,并在第二天清晨来到我这里。
ne diutius te teneam, nullius consili exitum invenimus.
为了不耽搁你太久,我们没有找到任何计划的出路。
numquam vidi hominem perturbatiorem metu; neque hercule quicquam timebat quod non esset timendum; illum sibi iratum, hunc non amicum; horribilem utriusque victoriam cum propter alterius crudelitatem, alterius audaciam, tum propter utriusque difficultatem pecuniariam; quae erui nusquam nisi ex privatorum bonis posset.
我从未见过一个人因恐惧而如此惊慌失措;凭赫拉克勒斯起誓,他所害怕的没有一样不是该害怕的:那个人对他怀着怒气,这个人对他并不友好;无论哪一方获胜都将是可怕的,这不仅是因为一人的残忍和另一人的狂妄,也是因为双方在财政上的困顿,而这种困顿除了从私人的财产中榨取外,别无法子弥补。
atque haec ita multis cum lacrimis loquebatur ut ego mirarer eas tam diuturna miseria non exaruisse.
他流着许多眼泪说出这些话,以至于我感到惊讶,在如此长期的痛苦中,他的眼泪居然还没有枯竭。
mihi quidem etiam lippitudo haec, propter quam non ipse ad te scribo, sine ulla lacrima est sed saepius odiosa est propter vigilias.
至于我自己,这甚至让我无法亲笔写信给你的眼疾,虽然没有任何眼泪,但由于失眠,也常常让人感到厌烦。
§10.14.2quam ob rem quicquid habes ad consolandum conlige et illa scribe non ex doctrina neque ex libris (nam id quidem domi est, sed nescio quo modo imbecillior est medicina quam morbus), haec potius conquire de Hispaniis, de Massilia; quae quidem satis bella Servius adfert; qui etiam de duabus legionibus luculentos auctores esse dicebat.
因此,请收集你所拥有的任何可以安慰我的东西,写下它们,不要来自学问,也不要来自书本(因为这些东西我自己家里也有,但不知怎的,药力比病情还要微弱),而要多打听关于西班牙、关于马西利亚的这些消息;关于这些,塞尔维乌斯带来的消息确实相当不错;他甚至说关于那两个军团有可靠的消息来源。
haec igitur si habebis et talia.
因此,如果你有这些以及类似的消息,请写信告知。
et quidem paucis diebus aliquid audiri necesse est.
而且事实上,几天之内必然会听到些消息。
§10.14.3sed redeo ad Servium.
不过,我还是回到塞尔维乌斯的话题上来。
distulimus omnino sermonem in posterum, sed tardus ad exeundum "multo se in suo lectulo malle, quicquid foret.
我们完全把谈话推迟到了以后,但他迟迟不愿动身,说“无论发生什么,他都宁愿待在自己的小床上”。
" odiosus scrupulus de fili militia Brundisina.
关于他儿子在布隆迪西乌姆服兵役的事,有着令人厌烦的顾虑。
unum illud firmissime adseverabat, si damnati restituerentur, in exsilium se iturum.
有一点他极其坚定地声明:如果被判罪者得以复权,他将选择流亡。
nos autem ad haec "et id ipsum certo fore et quae iam fierent non esse leviora," multaque conligebamus.
而我对这些回应道:“那件事本身肯定会发生,而现在正在发生的事也并不比这轻微,”并罗列了许多论据。
verum ea non animum eius augebant sed timorem, ut iam celandus magis de nostro consilio quam ad id adhibendus videretur.
但这些话并没有增强他的勇气,反而增加了他的恐惧,以至于现在看来,我们的计划与其让他参与,倒不如瞒着他。
qua re in hoc non multum est.
因此,此人身上并无太多指望。
nos a te admoniti de Caelio cogitabimus.
我听从你的忠告,会考虑关于凯里乌斯的事。

词汇与语法注释

  1. §10.14.1o vitam miseram maiusque malum tam diu timere quam est illud ipsum quod timetur! — 感叹宾格 o vitam miseram 后面紧跟着带 maius malum(同为感叹宾格的同位语)的不定式短语 timere...。比较级 maius 将不定式的主格用法 tam diu timere(“如此长久地害怕”)与 quam 从句中的主语 illud ipsum quod timetur(“被害怕的事物本身”)进行对比。
  2. §10.14.1illum sibi iratum, hunc non amicum — 这是充当先行动词 timebat 宾语的带不定式宾格(A.C.I.)结构,其中系动词 esse 被省略。指示代词 illum(那个人,指恺撒)与 hunc(这个人,指 Pompey)形成对比。反身代词 sibi 指代主语塞尔维乌斯(Servius)。
  3. §10.14.2haec igitur si habebis et talia — 这是在条件从句 si habebis(“如果你有”)之后主句的省略。从上下文来看,省略了前文出现的 scribe(“请写下”)等命令式动词,或类似的表达。
  4. §10.14.3multo se in suo lectulo malle, quicquid foret — 紧接上文(tardus ad exeundum “迟迟不愿动身”),此处以间接引语(带不定式的宾格结构)转述了塞尔维乌斯的话,省略了引导言语的动词(如 dicebat)。multo 是表示程度差异的夺格。

引用这一段

西塞罗, 致阿提库斯书信集 §10.14.1-10.14.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi057.humanitext-lat1:10.14.1-10.14.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。