§10.14.1o vitam miseram maiusque malum tam diu timere quam est illud ipsum quod timetur! Servius, ut antea scripsi, cum venisset Nonis Maiis, postridie ad me mane venit.
啊,悲惨的生活! 相比于所畏惧的事物本身,如此长久地怀着恐惧,竟然是更大的灾难! 正如我此前所写,塞尔维乌斯于五月七日抵达,并在第二天清晨来到我这里。
ne diutius te teneam, nullius consili exitum invenimus.
为了不耽搁你太久,我们没有找到任何计划的出路。
numquam vidi hominem perturbatiorem metu; neque hercule quicquam timebat quod non esset timendum; illum sibi iratum, hunc non amicum; horribilem utriusque victoriam cum propter alterius crudelitatem, alterius audaciam, tum propter utriusque difficultatem pecuniariam; quae erui nusquam nisi ex privatorum bonis posset.
我从未见过一个人因恐惧而如此惊慌失措;凭赫拉克勒斯起誓,他所害怕的没有一样不是该害怕的:那个人对他怀着怒气,这个人对他并不友好;无论哪一方获胜都将是可怕的,这不仅是因为一人的残忍和另一人的狂妄,也是因为双方在财政上的困顿,而这种困顿除了从私人的财产中榨取外,别无法子弥补。
atque haec ita multis cum lacrimis loquebatur ut ego mirarer eas tam diuturna miseria non exaruisse.
他流着许多眼泪说出这些话,以至于我感到惊讶,在如此长期的痛苦中,他的眼泪居然还没有枯竭。
mihi quidem etiam lippitudo haec, propter quam non ipse ad te scribo, sine ulla lacrima est sed saepius odiosa est propter vigilias.
至于我自己,这甚至让我无法亲笔写信给你的眼疾,虽然没有任何眼泪,但由于失眠,也常常让人感到厌烦。
§10.14.2quam ob rem quicquid habes ad consolandum conlige et illa scribe non ex doctrina neque ex libris (nam id quidem domi est, sed nescio quo modo imbecillior est medicina quam morbus), haec potius conquire de Hispaniis, de Massilia; quae quidem satis bella Servius adfert; qui etiam de duabus legionibus luculentos auctores esse dicebat.
因此,请收集你所拥有的任何可以安慰我的东西,写下它们,不要来自学问,也不要来自书本(因为这些东西我自己家里也有,但不知怎的,药力比病情还要微弱),而要多打听关于西班牙、关于马西利亚的这些消息;关于这些,塞尔维乌斯带来的消息确实相当不错;他甚至说关于那两个军团有可靠的消息来源。
haec igitur si habebis et talia.
因此,如果你有这些以及类似的消息,请写信告知。
et quidem paucis diebus aliquid audiri necesse est.
而且事实上,几天之内必然会听到些消息。
§10.14.3sed redeo ad Servium.
不过,我还是回到塞尔维乌斯的话题上来。
distulimus omnino sermonem in posterum, sed tardus ad exeundum
"multo se in suo lectulo malle, quicquid foret.
我们完全把谈话推迟到了以后,但他迟迟不愿动身,说“无论发生什么,他都宁愿待在自己的小床上”。
"
odiosus scrupulus de fili militia Brundisina.
关于他儿子在布隆迪西乌姆服兵役的事,有着令人厌烦的顾虑。
unum illud firmissime adseverabat, si damnati restituerentur, in exsilium se iturum.
有一点他极其坚定地声明:如果被判罪者得以复权,他将选择流亡。
nos autem ad haec
"et id ipsum certo fore et quae iam fierent non esse leviora,"
multaque conligebamus.
而我对这些回应道:“那件事本身肯定会发生,而现在正在发生的事也并不比这轻微,”并罗列了许多论据。
verum ea non animum eius augebant sed timorem, ut iam celandus magis de nostro consilio quam ad id adhibendus videretur.
但这些话并没有增强他的勇气,反而增加了他的恐惧,以至于现在看来,我们的计划与其让他参与,倒不如瞒着他。
qua re in hoc non multum est.
因此,此人身上并无太多指望。
nos a te admoniti de Caelio cogitabimus.
我听从你的忠告,会考虑关于凯里乌斯的事。