§10.14.1o vitam miseram maiusque malum tam diu timere quam est illud ipsum quod timetur! Servius, ut antea scripsi, cum venisset Nonis Maiis, postridie ad me mane venit.
아, 비참한 삶이여! 두려워하고 있는 그 일 자체보다, 그렇게 오랫동안 두려움을 품고 있는 것이 더 큰 재앙이라니! 세르비우스는 이전에 내가 썼듯이, 5월 7일에 도착하여 그 다음날 아침 일찍 나를 찾아왔소.
ne diutius te teneam, nullius consili exitum invenimus.
당신을 더 오래 붙잡아 두지 않기 위해 말하자면, 우리는 아무런 방책의 해결책도 찾지 못했소.
numquam vidi hominem perturbatiorem metu;
이토록 두려움으로 동요하는 사람을 나는 본 적이 없소.
neque hercule quicquam timebat quod non esset timendum;
그리고 맹세코, 그가 두려워한 것은 두려워해야 마땅하지 않은 일이 아니었소.
illum sibi iratum, hunc non amicum; horribilem utriusque victoriam cum propter alterius crudelitatem, alterius audaciam, tum propter utriusque difficultatem pecuniariam; quae erui nusquam nisi ex privatorum bonis posset.
저자가 자신에게 화가 나 있고, 이자가 호의적이지 않다는 것, 한쪽의 잔혹함과 다른 쪽의 대담함뿐만 아니라 양쪽 모두의 재정적 곤궁함 때문에, 어느 쪽의 승리든 끔찍한 일이 되리라는 것, 이 곤궁함은 사유재산으로부터가 아니면 어디서도 충당될 수 없을 터이니 말이오.
atque haec ita multis cum lacrimis loquebatur ut ego mirarer eas tam diuturna miseria non exaruisse.
그리고 그는 이 일들을 수많은 눈물과 함께 말했기에, 나는 이토록 장기화된 비참함 속에서도 그 눈물이 마르지 않았다는 사실에 경탄할 정도였소.
mihi quidem etiam lippitudo haec, propter quam non ipse ad te scribo, sine ulla lacrima est sed saepius odiosa est propter vigilias.
나 자신에 대해 말하자면, 내가 당신에게 친필로 편지를 쓰지 못하고 있는 원인인 이 안질은 아무런 눈물도 나지 않지만, 불면증 때문에 자주 성가실 뿐이오.
§10.14.2quam ob rem quicquid habes ad consolandum conlige et illa scribe non ex doctrina neque ex libris (nam id quidem domi est, sed nescio quo modo imbecillior est medicina quam morbus), haec potius conquire de Hispaniis, de Massilia;
그러므로 위로가 될 만한 것은 무엇이든 긁어모아 써 보내되, 학문이나 책에서 우러나온 것 말고(그런 것은 내 집에도 충분히 있소만, 어찌 된 일인지 그 약효가 병 자체보다 더 약하니 말이오), 오히려 히스파니아나 마실리아에 관한 이 소식들을 캐내어 주시오.
quae quidem satis bella Servius adfert;
이것들에 대해서는 세르비우스도 충분히 고무적인 소식을 전하고 있소.
qui etiam de duabus legionibus luculentos auctores esse dicebat.
그는 심지어 두 개 군단에 대해서도 확실한 정보원들이 있다고 말했소.
haec igitur si habebis et talia.
그러므로 만약 이러한 소식들이나 그와 같은 것들이 있다면 알려주시오.
et quidem paucis diebus aliquid audiri necesse est.
그리고 실제로 며칠 안으로 어떤 소식이든 들려오기 마련이오.
§10.14.3sed redeo ad Servium.
하지만 세르비우스 이야기로 돌아갑시다.
distulimus omnino sermonem in posterum, sed tardus ad exeundum
"multo se in suo lectulo malle, quicquid foret.
우리는 대화를 아예 나중으로 미루었지만, 그는 떠나는 일에 꾸물거리며 “무슨 일이 일어나든, 자기 침대에 누워 있는 편이 훨씬 낫다”고 했소.
"
odiosus scrupulus de fili militia Brundisina.
아들의 브룬디시움에서의 군 복무에 관한 기분 나쁜 망설임이 있소.
unum illud firmissime adseverabat, si damnati restituerentur, in exsilium se iturum.
단 한 가지, 만약 유죄 판결을 받았던 자들이 복권된다면 자신은 망명길에 오를 것이라고 그는 아주 확고하게 단언했소.
nos autem ad haec
"et id ipsum certo fore et quae iam fierent non esse leviora,"
multaque conligebamus.
이에 대해 나는 “바로 그 일 자체가 확실히 일어날 것이며, 지금 이미 일어나고 있는 일들도 결코 가볍지 않다”며 많은 논거들을 들이댔소.
verum ea non animum eius augebant sed timorem, ut iam celandus magis de nostro consilio quam ad id adhibendus videretur.
하지만 그것들은 그의 용기를 북돋우기는커녕 두려움만 키웠기에, 이제는 우리의 계획에 그를 참여시키기보다 오히려 그에게 숨겨야 할 것처럼 보일 지경이었소.
qua re in hoc non multum est.
그러므로 이 사람에게는 큰 기대를 걸 수 없소.
nos a te admoniti de Caelio cogitabimus.
나는 당신에게 조언을 받았으니 카일리우스에 대해 생각해 보겠소.