Humanitext Reader

キケロ · 縁者・友人宛書簡 §11.10.1-11.10.5

デキムス・ブルトゥスの軍事的苦境と資金支援の要請

246 / 413 箇所 · ラテン語

要旨

デキムス・ブルトゥスがキケロに対し、アントニウスの軍事的脅威やカエサルの不従順を訴え、自身の極めて深刻な資金難と軍団維持の限界を報告して支援を求める。

§11.10.1non mihi rem p. plus debere arbitror quam me tibi.
私は、国家が私に負っている以上に、私があなたに恩義があると思っています。
gratiorem me esse in te posse, quam isti perversi sint in me, exploratum habes †sit an hoc temporis videatur dici causat, malle me tuum iudicium quam ex altera parte omnium istorum;
たとえ現時点でそう言うべき理由があるように思われるとしても、あのひねくれた者たちが私に抱く悪意よりも、私があなたに対してより深い感謝の念を抱き得ること、そして私が、あの者たち全員の判断よりもあなたの判断を好むことを、あなたは確信しておられます。
tu enim a certo sensu et vero iudicas de nobis;
というのも、あなたは確かな、そして真実の感情から私たちを判断しておられるからです。
quod isti ne faciant summa malevolentia et livore impediuntur.
これと同じことをあの者たちがしないのは、極限の悪意と嫉妬によって妨げられているからです。
interpellent me quo minus honoratus sim, dum ne interpellent quo minus res p.
彼らが私を妨害して名誉を損なわせようとしても構いません。
a me commode administrari possit.
ただ、国家が私によって首尾よく管理されることを彼らが妨害しない限りは。
quae quanto sit in periculo quam potero brevissime exponam.
国家がどれほど大きな危険にさらされているか、できる限り簡潔に説明しましょう。
§11.10.2primum omnium quantam perturbationem rerum urbanarum adferat obitus consulum quantamque cupiditatem hominibus iniciat vacuitas non te fugit.
何よりもまず、執政官たちの死が都の情勢にどれほどの混乱をもたらし、空位が人々にどれほどの野心を植え付けるか、あなたもご存じのはずです。
satis me multa scripsisse, quae litteris commendari possint, arbitror;
書簡に託すことができる事柄は、すでに十分多く書いたと私は思います。
scio enim cui scribam.
というのも、自分が誰に宛てて書いているのか知っているからです。
§11.10.3revertor nunc ad Antonium.
さて、アントニウスの話に戻ります。
qui ex fuga cum parvulam manum peditum haberet inermium, ergastula solvendo omneque genus hominum abripiendo satis magnum numerum videtur effecisse.
彼は敗走にあたって武装していない歩兵の極めて小さな一団しか率いていませんでしたが、奴隷監獄を開放し、あらゆる種類の人間を拉致することで、十分に大きな軍勢を作り上げたようです。
hoc accessit manus Ventidi, quae trans Appenninum itinere facto difficillimo ad Vada pervenit atque ibi se cum Antonio coniunxit.
これにウェンティディウスの部隊が加わりました。 この部隊はアペニン山脈を越える極めて困難な強行軍を経てヴァダに到着し、そこでアントニウスと合流しました。
est numerus veteranorum et armatorum satis frequens cum Ventidio.
ウェンティディウスに随行している退役兵と武装兵の数はかなり多いものです。
§11.10.4consilia Antoni haec sint necesse est, aut ad Lepidum ut se conferat, si recipitur, aut Appennino Alpibusque se teneat et decursionibus per equites, quos habet multos, vastet ea loca in quae incurrerit, aut rusus se in Etruriam referat, quod ea pars Italiae sine exercitu est.
アントニウスの計画は、次のいずれかであるに違いありません。 レピドゥスが受け入れてくれるなら彼のもとへ赴くか、あるいはアペニン山脈とアルプス山脈に身を潜め、多く擁している騎兵による急襲によって侵入先の各地を略奪するか、あるいは再びエトルリアへと引き返すかです。 イタリアのその地域には軍隊がいないからです。
quod si me Caesar audisset atque Appenninum transisset, in tantas angustias Antonium compulissem, ut inopia potius quam ferro conficeretur.
もしカエサルが私の言うことを聞いてアペニン山脈を越えてくれていたなら、私はアントニウスを非常に窮地に追い込み、武器によってではなく、物資の欠乏によって破滅させることができたでしょうに。
sed neque Caesari imperari potest nec Caesar exercitui suo, quod utrumque pessimum est Cum haec talia sint, quo minus, quod ad me pertinebit, homines interpellent, ut supra scripsi, non impedio.
しかし、カエサルに命令することはできませんし、カエサルも自身の軍隊に命令することができません。 このどちらも最悪の事態です。 事態がこのようである以上、上に書いた通り、私に関することについて人々が妨害しようとするのを私は邪魔しません。
haec quem ad modum explicari possint aut, a te cum explicabuntur, ne impediantur timeo.
ただ、これらの問題がどのように解決され得るのか、あるいは、あなたによって解決策が示されるときに、それが妨害されはしないかと恐れています。
§11.10.5alere iam milites non possum.
私はもはや兵士を養うことができません。
Cum ad rem p. liberandam accessi, HS mihi fuit pecuniae cccc amplius.
私が国家を解放するために立ち上がったとき、私には4000万セステルティウス以上の資金がありました。
tantum abest ut meae rei familiaris liberum sit quicquam, ut omnis iam meos amicos aere alieno obstrinxerim.
私の私財に手つかずのものが残っているどころか、すでに私のすべての友人を借金で縛りつけてしまっています。
septem numerum nunc legionum alo, qua difficultate tu arbitrare;
現在、私は7個軍団を養っていますが、それがどれほどの困難であるかは、あなた自身が察してください。
non, si Varronis thensauros haberem, subsistere sumptui possem.
もし私がウァロの宝を持っていたとしても、この費用を支えきることはできなかったでしょう。
Cum primum de Antonio exploratum habuero, faciam te certiorem.
アントニウスについて確実な情報を得次第、あなたにお知らせします。
tu me amabis ita, si hoc idem me in te facere senseris.
あなたが、私自身もあなたに対してこれと同じことをしていると察してくださるなら、その条件において私を愛してください。
III non. Mai. ex castris Dertona.
5月5日、デルトーナの陣営にて。

語釈・文法注

  1. 11.10.1exploratum habes — 完了分詞 exploratum と habes を組み合わせた迂言的完了表現(「〜を確信している、知っている」)であり、後続の2つの対格不定詞句(me gratiorem esse... posse および malle me...)を目的語として従えている。
  2. 11.10.4sed neque Caesari imperari potest — 与格支配動詞 impero の受動態非人称用法であり、Caesari はその与格。「カエサルに対して命令が下され得ることはない」(カエサルに命令することはできない)という意味になる。
  3. 11.10.5tantum abest ut... ut... — 「[A]であるには程遠く、その結果[B]である」([A]どころか、むしろ[B]である)という強い否定を伴う対比表現。主節の非人称動詞 abest に対し、1つ目の ut 節(主語節、ここでは sit)と2つ目の ut 節(結果節、ここでは obstrinxerim)が続き、ともに接続法をとる。

この箇所を引用する

キケロ, 縁者・友人宛書簡 §11.10.1-11.10.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:11.10.1-11.10.5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。