Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §8.8.1-8.8.5

敵を誘い出すための行軍編成と軍団の配置

357 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルは敵の慎重な計画に対抗するため、行軍の編成を工夫して自軍を小規模に見せかけ、敵を戦いに誘い出そうとする。

§8.8.1Quae Caesar consentientibus pluribus cum cognosset atque ea quae proponerentur consilia plena prudentiae longeque a temeritate barbarorum remota esse iudicaret, omnibus rebus inserviendum statuit, quo celerius hostis contempta sua paucitate prodiret in aciem.
多くの者たちの証言が一致していることから、カエサルがこれらを知り、かつ、提案されている(敵の)計画が思慮に満ちており、野蛮人の無鉄砲さからはるかに遠く離れていると判断したとき、彼は、敵が(カエサルの軍勢の)少なさを侮ってより迅速に戦列へ出てくるように、あらゆる手段を尽くすべきだと決定した。
§8.8.2Singularis enim virtutis veterrimas legiones VII, VIII, VIIII habebat, summae spei delectaeque iuventutis XI, quae octavo iam stipendio tamen in collatione reliquarum nondum eandem vetustatis ac virtutis ceperat opinionem.
というのも、彼は抜群の勇猛さを持つ最古参の第7、第8、第9軍団を擁しており、また、すでに8回目の従軍であったものの、他の軍団との比較においては未だ古参度と勇猛さにおいて同等の評価を得ていなかった、最大の期待をかけられた選り抜きの若者からなる第11軍団を擁していたからである。
§8.8.3Itaque consilio advocato, rebus eis quae ad se essent delatae omnibus expositis animos multitudinis confirmat.
それゆえ、軍議を招集し、自分に報告された事柄のすべてを説明した上で、彼は兵士たちの士気を鼓舞した。
§8.8.4Si forte hostes trium legionum numero posset elicere ad dimicandum, agminis ordinem ita constituit, ut legio septima, octava, nona ante omnia irent impedimenta, deinde omnium impedimentorum agmen, quod tamen erat mediocre, ut in expeditionibus esse consuevit, cogeret undecima, ne maioris multitudinis species accidere hostibus posset quam ipsi depoposcissent.
もし万一、3つの軍団という数で敵を戦いへと誘い出すことができるならばと、彼は行軍の順序を次のように定めた。 すなわち、第7、第8、第9軍団がすべての輜重の前に進み、その後、遠征において通常そうであるように小規模なものであったすべての輜重の列を、第11軍団が最後尾で固めるようにした。 これは、敵に対して、彼ら自身が(戦うことを)求めていたものよりも大きな軍勢であるかのような印象を与えないためであった。
§8.8.5Hac ratione paene quadrato agmine instructo in conspectum hostium celerius opinione eorum exercitum adducit.
この方法によって、ほぼ方陣の隊形を整えた状態で、彼は敵の予想よりも早く、彼らの前に軍を導いた。

語釈・文法注

  1. §8.8.1consentientibus pluribus — 独立奪格。pluribusは「多くの人々(情報提供者)」を意味し、複数の捕虜や偵察兵の証言が一致したことを示す。
  2. §8.8.1quo celerius — 比較級(celerius)を伴う目的節を導く接続詞 quo(= ut eo)。
  3. §8.8.2singularis virtutis — 性質(特徴)の属格で、legionesを修飾する。同様に後続の `summae spei delectaeque iuventutis` もlegionem XI(省略)にかかる性質の属格。
  4. §8.8.4cogeret — 動詞 cogo は、軍事文脈で agmen cogere(行軍の最後尾を固める、殿を務める)という慣用表現として使われ、ここではその意味で undecima (legio) を主語とする。
  5. §8.8.5celerius opinione — 比較の奪格。「予想(opinione)よりも早く(celerius)」。eorum(彼らの=敵の)がかかっている。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §8.8.1-8.8.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:8.8.1-8.8.5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。