Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §3.12.1-3.12.5

ウェネティ族の町の地形的利点と海路退却

101 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

ヴェネティ族の町が満潮時・干潮時の自然地形を利用して防御されていたこと、ローマ軍が大規模な土木工事で肉薄すると船で容易に退却したこと、そしてローマ軍が厳しい海域環境により航海に苦戦したことを説明する。

§3.12.1Erant eius modi fere situs oppidorum ut posita in extremis lingulis promunturiisque neque pedibus aditum haberent, cum ex alto se aestus incitavisset, quod [bis] accidit semper horarum XII spatio, neque navibus, quod rursus minuente aestu naves in vadis adflictarentur.
町々の立地はおおむね次のようなものであった。 すなわち、細長く突き出た陸地の先端や岬に置かれていたため、満潮が沖から押し寄せてきたとき(これは常に12時間の間隔で[2回]起こるのであるが)には徒歩で近づくことができず、また引き潮のときには今度は船が浅瀬で打ち破られてしまうため、船でも近づくことができなかった。
§3.12.2Ita utraque re oppidorum oppugnatio impediebatur.
このようにして、どちらの手段によっても町々への攻撃は妨げられていた。
§3.12.3Ac si quando magnitudine operis forte superati, extruso mari aggere ac molibus atque his oppidi moenibus adaequatis, suis fortunis desperare coeperant, magno numero navium adpulso, cuius rei summam facultatem habebant, omnia sua deportabant seque in proxima oppida recipiebant:
そして、もし万一、大規模な土木工事に圧倒され、土手や防波堤によって海が押し出され、これらが町の本壁と同じ高さに達したことで、彼らが自らの運命に絶望し始めたときには、多数の船を寄せ(彼らはそのための手段を最大限に有していたのであるが)、自らの全財産を運び出して、最寄りの町へと退却した。
§3.12.4ibi se rursus isdem oportunitatibus loci defendebant.
そこで彼らは、再びその土地の同じ有利な条件によって身を守った。
§3.12.5Haec eo facilius magnam partem aestatis faciebant quod nostrae naves tempestatibus detinebantur summaque erat vasto atque aperto mari, magnis aestibus, raris ac prope nullis portibus difficultas navigandi.
彼らがこれらのことを夏の大部分の間、それだけいっそう容易に行えたのは、我が方の船が嵐によって留め置かれており、広大で開けた海、大きな潮の満ち引き、そして港がまばらでほとんど存在しないことによって、航海の困難が極めて大きかったからである。

語釈・文法注

  1. §3.12.1posita — 完了分詞 posita は中性複数主格で、文法上の主語 situs(男性複数)ではなく、属格の oppidorum から含意される意味上の主語 oppida(中性複数)に一致している(意味的一致)。
  2. §3.12.1ut posita ... haberent — 前文の eius modi(そのような性質の)という性質の属格を受けて、結果(結末)を表す ut 節(接続法未完了過去 haberent)を形成している。
  3. §3.12.3his oppidi moenibus adaequatis — his は直前の aggere ac molibus(土手と防波堤)を指す指示代名詞(中性または男性複数奪格)。his ... adaequatis 全体で「これらが(町の本壁と)同じ高さにされたとき」を意味する独立した絶対奪格を形成している。
  4. §3.12.5vasto atque aperto mari — 接続詞なしで3つの名詞句(vasto...mari, magnis aestibus, raris...portibus)が並列された、状況(または原因)の奪格。これらは difficultas(困難)の生じている環境的な要因を説明している。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §3.12.1-3.12.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:3.12.1-3.12.5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。