Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §1.16.1-1.16.6

兵糧供給の遅延とハエドゥイ族首脳への叱責

16 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルは約束された穀物の供給を遅延させるハエドゥイ族の指導者たちを召集し、敵が迫り食糧が不足する中で援助を怠っていることを厳しく非難する。

§1.16.1Interim cotidie Caesar Haeduos frumentum, quod essent publice polliciti, flagitare.
一方、カエサルは連日、ハエドゥイ族に対し、公式に約束していた穀物を要求し続けた。
§1.16.2Nam propter frigora [quod Gallia sub septentrionibus, ut ante dictum est, posita est,] non modo frumenta in agris matura non erant, sed ne pabuli quidem satis magna copia suppetebat;
というのも、寒さのために(ガリアは、前に述べたように、北方に位置しているため)、畑の穀物が実っていないばかりか、家畜の飼料さえ十分に手に入らなかったからである。
§1.16.3eo autem frumento quod flumine Arari navibus subvexerat propterea uti minus poterat quod iter ab Arari Helvetii averterant, a quibus discedere nolebat.
また、アラール川を船で運ばせていた穀物については、ヘルウェティイ族がアラール川から進路をそらしてしまい、カエサルは彼らから離れたくなかったため、利用することがあまりできなかった。
§1.16.4Diem ex die ducere Haedui: conferri, comportari, adesse dicere.
ハエドゥイ族は日を追って引き延ばし、「集められつつある」、「運ばれつつある」、「もう届く」などと言っていた。
§1.16.5Ubi se diutius duci intellexit et diem instare quo die frumentum militibus metiri oporteret, convocatis eorum principibus, quorum magnam copiam in castris habebat, in his Diviciaco et Lisco, qui summo magistratui praeerat, quem vergobretum appellant Haedui, qui creatur annuus et vitae necisque in suos habet potestatem, graviter eos accusat,
自分がこれ以上引き延ばされていることを悟り、また兵士たちに穀物を配給すべき日が迫っていると知ると、カエサルは彼らの指導者たちを召集した。 彼は陣営に多くの指導者を擁しており、その中にはディウィキアクスや、最高政務官の職にあり、ハエドゥイ族がヴェルゴブレトゥスと呼ぶリスクスもいた。 この官職は年一度選ばれ、同胞に対して生殺与奪の権を持つものであるが、カエサルは彼らを厳しく非難した。
§1.16.6quod, cum neque emi neque ex agris sumi possit, tam necessario tempore, tam propinquis hostibus ab iis non sublevetur, praesertim cum magna ex parte eorum precibus adductus bellum susceperit[;
(穀物を)買うことも畑から取ることもできないこれほど差し迫った時期に、また敵がこれほど近くにいるにもかかわらず、彼らから援助が得られないことについて、とりわけ、主に彼らの懇願に促されてこの戦争を引き受けただけに、厳しく非難したのである。
multo etiam gravius quod sit destitutus queritur].
さらに、自分が突き放されたことについては、はるかに激しく不満を漏らした。

語釈・文法注

  1. 1.16.1flagitare — 歴史的不定詞。三人称過去直説法(ここでは flagitabat)の代わりに不定詞現在が用いられ、対話の緊迫感や繰り返し行われる行為を生き生きと描写する。主語は主格の Caesar である。
  2. 1.16.1Haeduos frumentum — 要求を表す動詞 flagitare に伴う二重対格(人を表す対格と事物を表す対格)。「ハエドゥイ族に穀物を要求する」の意。
  3. 1.16.4ducere — 歴史的不定詞。主語は Haedui。diem ex die(日を追って)と共に「カエサルを引き延ばす」という行為の継続を表す。
  4. 1.16.4conferri, comportari, adesse — 歴史的不定詞 dicere(彼らは言っていた)に依存する、対格不定詞構文(間接話法)。意味上の主語である frumentum(穀物)が省略されている。
  5. 1.16.5se diutius duci — 動詞 duco の受動現在不定詞 duci を含む対格不定詞句。intellexit(悟った)の目的語。ここでの duco は「時間を引き延ばす、はぐらかす」の意。
  6. 1.16.5creatur annuus — 主格補語として機能する形容詞 annuus。副詞的に「一年間の任期で選ばれる」と訳される。
  7. 1.16.6tam propinquis hostibus — 名詞と形容詞からなる独立奪格構文(ablative absolute)。接続詞なしで「敵がこれほど近くにいる状況で」という付帯状況または理由を表す。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §1.16.1-1.16.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:1.16.1-1.16.6

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。