§1.16.1Interim cotidie Caesar Haeduos frumentum, quod essent publice polliciti, flagitare.
与此同时,凯撒每天都在向哈杜伊人催要他们曾公开承诺提供的粮食。
§1.16.2Nam propter frigora [quod Gallia sub septentrionibus, ut ante dictum est, posita est,] non modo frumenta in agris matura non erant, sed ne pabuli quidem satis magna copia suppetebat; §1.16.3eo autem frumento quod flumine Arari navibus subvexerat propterea uti minus poterat quod iter ab Arari Helvetii averterant, a quibus discedere nolebat.
因为由于天气寒冷(如前所述,高卢地处北方),不仅田里的庄稼还没有成熟,甚至连饲料也没有足够的供应;此外,对于他用船只沿着阿拉尔河运送的那些粮食,他也无法多加利用,因为赫尔维蒂人已经改变了路线,离开了阿拉尔河,而凯撒又不愿离开他们。
§1.16.4Diem ex die ducere Haedui: conferri, comportari, adesse dicere.
哈杜伊人一天推一天,嘴里说着:粮食正在收集、正在运来、马上就到。
§1.16.5Ubi se diutius duci intellexit et diem instare quo die frumentum militibus metiri oporteret, convocatis eorum principibus, quorum magnam copiam in castris habebat, in his Diviciaco et Lisco, qui summo magistratui praeerat, quem vergobretum appellant Haedui, qui creatur annuus et vitae necisque in suos habet potestatem, graviter eos accusat,
当凯撒意识到自己被拖延得太久,而给士兵分发粮食的日子已经迫在眉睫时,他召集了他们的首领。 他在营中拥有人数众多的首领,其中有迪维基亚库斯,以及担任最高官职、被哈杜伊人称为“维尔戈布雷图斯”的里斯库斯,这一官职每年选举产生,对同胞拥有生杀大权。
§1.16.6quod, cum neque emi neque ex agris sumi possit, tam necessario tempore, tam propinquis hostibus ab iis non sublevetur, praesertim cum magna ex parte eorum precibus adductus bellum susceperit[; multo etiam gravius quod sit destitutus queritur].
凯撒严厉地指责他们,因为在这粮食既买不到也不能从田里收割的紧急时刻,而且敌军又如此逼近,他们竟然不予以援助,特别是在很大程度上是因为他们的请求他才承担起这场战争的;他甚至更加严厉地抱怨自己被抛弃了。