§626Hancine aetatem exercere mei me amoris gratia?
私の愛のために、これほどのご高齢のお方を奔走させるなんて?
§627Quid ais tu? itane tibi ego videor oppido Acherunticus?
何だって? お前には私がそんなにすっかりあの世行き間近に見えるか?
§628tam capularis, tamine tibi diu videor vitam vivere?
棺桶に片足突っ込んでいるように、そんなに長く生きすぎているように見えるか?
§629nam équidem haud sum natus annos praeter quinquaginta et quattuor, §630clare oculis video, pernix sum manibus, pedibus mobilis.
実際、私はまだ五十四歳を超えてはいないのだ、目ははっきりと見えるし、手はすばやく、足もよく動く。
§631Si albicapillus hic, videtur neutiquam ab ingenio senex.
このお方は白髪でおられますが、気性においては少しも老人には見えません。
§632inest in hoc emussitata sua sibi ingenua indoles.
このお方には、寸分の狂いもない、ご自身にふさわしい高貴な生まれつきの気質が備わっています。
§633Pol id quidem éxperior ita esse ut praedicas, Palaestrio;
ポルにかけて、パライストリオ、お前の言う通りであることを私は確かに実感しているよ。
§634nam benignitas quidem huius oppido adulescentula est.
実際、このお方の親切心は実にとっても若々しいのだから。
いや、客人よ、もっと私を試してみれば、お前を愛する私のもてなしの心をもっと知ることになるだろう。
§636bQuid opus nota noscere?
すでに知っていることを、改めて知る必要がどこにありましょう?
§637Vt apud te exemplum experiundi hábeas, ne quaeras foris;
お前が自分の中に経験の例を持ち、外に求めることのないようにだ。
§638nam nisi qui ipse amavit, aegre amantis ingenium inspicit:
自分で愛したことのない者には、愛する者の気持ちはなかなか理解できないものだからな。
§639_640et ego amoris aliquantum habeo umorisque etiam in corpore, §641neque dum exarui ex amoenis rebus et voluptariis.
私自身、体の中にはいくらかの愛の潤いをまだ残しているのだ、楽しいことや快楽から、まだ干からびてはいない。
§642vel cavillator facetus vel conviva commodus §643item eró, neque ego oblocutor sum alteri in convivio:
小粋な冗談乗りとしても、気の利いた食事の仲間としても私はそうあるだろうし、宴席で他人の言葉を遮ることも決してしない。
§644incommoditate abstinere me apud convivas commodo §645commemini et meae orationis iustam partem persequi §646et meam partem itidem tacere, quom aliena est oratio;
感じの良い宴客たちの前で、不作法を慎むことを私はよく心得ているし、自分の話の適当な持ち分を話し、他人が話している時には、同じように自分の持ち分だけ黙っていることも。
§647minime sputator, screator sum, itidem minime mucidus:
痰を吐いたり、咳払いをしたりすることは決してないし、鼻水をたらしたりもしない。
§648post Ephesi sum natus, non enim in Apulis;
何と言っても私はエペソスで生まれたのだ、アプリアで生まれたのではない。
non sum Animulas.
アニムラの人間ではないのだからな。
§649O lepidum senem, in se si quas memorat virtutis habet,
おお、なんと魅力的なお年寄りだ、もしご自身が言われる美徳を本当に備えておられるなら。
§650atque equidem plane educatum in nutricatu Venerio.
アンド、まさにウェヌスの養育のもとで育てられたお方に違いない。
§651Plus dabo quam praedicabo ex me venustatis tibi.
私が口にする以上の優雅さを、私はお前に実際に示して見せよう。
§652neque ego úmquam alienum scortum subigito in convivio, §653neque praeripio pulpamentum neque praevorto poculum,
私は宴席で他人の女を手ごめにしたりはしないし、ご馳走を横取りしたり、盃を先取りしたりもしない。
§654neque per vinum umquam ex me exoritur discidium in convivio:
酒のせいで宴席で私から争いが起こることも決してない。
§655si quis ibi est odiosus, abeo domum, sermonem segrego;
もしそこに嫌な奴がいれば、私は家に帰り、話を切り上げる。
§656Venerem, amorem amoenitatemque accubans exerceo.
私は宴席に横たわりながら、愛と楽しさを実践するのだ。
§657Tu quidem edepol omnis moris ad venustatem † vacet;
エデポルにかけて、あなた様は実にすべての素行において、優雅さに満ちておられます。
§658cedo tris mi hominis aurichalco contra cum istis moribus.
そのような素行を持つ人を、私に真鍮と引き換えに三人見せてください。
§659At quidem illúc aetatis qui sit non invenies alterum §660lepidiorem ad omnís res nec qui amicus amico sit magis.
だが、あのお年であのような方は、あらゆることにおいてこれほど魅力的な、また友にとってこれほど友であるお方は、他に見つからないでしょう。
§661Tute me ut fateare faciam esse adulescentem moribus,
お前自身、私が素行においては若者であると認めざるを得ないようにして見せよう。
§662ita apud omnis comparebo tibi res bene factis frequens.
そのように、あらゆることにおいて、良い行いを数多く重ねて、お前の前に現れよう。
§663opusne erit tibi advocato tristi, iracundo? ecce me;
お前に、厳格で、怒りっぽい助言者が必要か? ほら、私がいる。
§664opusne leni? leniorem dices quam mutum est mare, §665liquidiusculusque ero quam ventus est favonius.
穏やかな者が必要か? 物言わぬ海よりも穏やかだとお前は言うだろう、そして、そよ風よりも滑らかであろう。
§666vel hilarissimum convivam hinc indidem expromam tibi, §667pel primarium parasitum atque obsonatorem optumum;
あるいは、まさにその同じ私の中から、極めて陽気な宴客を取り出して見せよう、あるいは、第一級の食客、また最高の食料買い出し人を。
§668tum ad saltandum non cinaedus malacus aequest atque ego.
さらに、踊ることにかけては、どんなしなやかな踊り手も私には及ばない。
§669Quid ad illas artis optassis, si optio eveniat tibi?
もし選択の機会が実を結んだとして、それらの技術以上に何を望むことができましょうか?
§670Huius pro méritis ut referri pariter possit gratia,
この方のご恩に対して、同じように感謝が報いられることを、そしてあなたに対しても。
§671tibique, quibus nunc me esse experior summae sollicitudini.
今や私は、あなた方にとって最大の心配の種になっていることを実感しています。
§672at tibi tanto sumptui esse mihi molestumst.
しかし、あなたにこれほど大きな費用をかけさせていることが、私には心苦しいのです。
§672bMorus es.
お前は愚かだな。
§673nam in mala uxore atque inimico si quid sumas, sumptus est, §674in bono hospite atque amico quaestus est quod sumitur §675et quod in divinis rebus sumptumst, sapienti lucrumst.
というのも、悪い妻や敵に対して何かを費やすなら、それは「出費」だが、良い客人や友人に対して費やされるものは「利得」であり、神事のために費やされたものは、知者にとっては「利益」なのだからな。
§676deum virtute est te unde hospitio accipiam apud me comiter:
神々の徳によって、私にはお前を我が家で手厚くもてなすための蓄えがある。
§677es, bibe, animo obsequere mecum atque onera te hilaritudine.
食べ、飲み、私と共に心を楽しませ、陽気さでお前自身を満たすがよい。
§678liberae sunt aedis, liber sum autem ego: mei volo vivere.
我が家は自由であり、私自身も自由の身だ。 私は私自身の意志で生きたいのだ。
§679nam mihi, deum virtute dicam, propter divitias meas §680licuit uxorem dotatam genere summo ducere;
実際、神々の徳によって言わせてもらえば、私の富のおかげで、最高の家柄の、持参金付きの妻を娶ることもできたのだ。
§681sed nolo mi oblatratricem in aedis intro mittere.
だが、私は吠え立てる女を我が家に入れたくはない。
§682Cur non vis? nam procreare liberos lepidumst onus.
なぜ嫌なのですか? 子をもうけることは魅力的な重荷ではありませんか。
§683Hercle vero liberum esse tete, id multo lepidiust.
ヘラクレスにかけて、お前自身が自由でいること、それこそがはるかに魅力的なのだ。
§684Tu homo et alteri sapienter potis es consulere et tibi.
あなたというお人は、他人のためにもご自身のためにも、賢く助言をなさることができる。
§685Nam bona uxor suave ductust, si sit usquam gentium
実際、もしこの世のどこかに存在するなら、良い妻を娶ることは心地よいことだがな。