§626Hancine aetatem exercere mei me amoris gratia?
为了我的爱情,竟要让这样一位长辈奔波操劳吗?
§627Quid ais tu? itane tibi ego videor oppido Acherunticus?
你在说什么? 在你看来,我真的快要进坟墓了吗?
§628tam capularis, tamine tibi diu videor vitam vivere?
像个快要入棺的人一样,你觉得我活得太久了吗?
§629nam équidem haud sum natus annos praeter quinquaginta et quattuor, §630clare oculis video, pernix sum manibus, pedibus mobilis.
其实我出生至今还没超过五十四岁呢,我的眼睛看得清,双手敏捷,双脚也很灵便。
§631Si albicapillus hic, videtur neutiquam ab ingenio senex.
这位主人虽然满头白发,但在气度上却一点也不像个老人。
§632inest in hoc emussitata sua sibi ingenua indoles.
他身上有一种精雕细琢的、与他相配的高贵本性。
§633Pol id quidem éxperior ita esse ut praedicas, Palaestrio; §634nam benignitas quidem huius oppido adulescentula est.
凭波吕克斯起誓,巴莱斯特里奥,我确实体验到正如你所说的那样;因为他的慷慨确实非常年轻。
不,客人,你越是考验我,就越能了解我对你这位有情人的热情好客。
§636bQuid opus nota noscere?
已经知道的事情,何需再次去了解?
§637Vt apud te exemplum experiundi hábeas, ne quaeras foris; §638nam nisi qui ipse amavit, aegre amantis ingenium inspicit:
为了让你在自己身上就有体验的范例,而不用去外面寻找;因为除非自己爱过,否则很难理解恋爱中人的心思。
§639_640et ego amoris aliquantum habeo umorisque etiam in corpore, §641neque dum exarui ex amoenis rebus et voluptariis.
我自己的体内也还有不少爱情的润泽与水分,还没有从那些欢愉和享乐的事情中干涸。
§642vel cavillator facetus vel conviva commodus §643item eró, neque ego oblocutor sum alteri in convivio:
无论作为风趣的逗乐者,还是作为体贴的座上宾,我都会做得一样好,而且在宴席上我绝不会插嘴打断别人。
§644incommoditate abstinere me apud convivas commodo §645commemini et meae orationis iustam partem persequi §646et meam partem itidem tacere, quom aliena est oratio;
在体贴的宾客面前克制无礼,我牢记在心;我也知道在交谈中只占用我该占的合理份额,当别人说话时,我也同样会在我该沉默的时候保持安静。
§647minime sputator, screator sum, itidem minime mucidus:
我绝不随地吐痰或咳嗽,也绝不流鼻涕。
§648post Ephesi sum natus, non enim in Apulis; non sum Animulas.
毕竟,我出生在以弗所,而不是在阿普利亚;我可不是阿尼姆拉的人。
§649O lepidum senem, in se si quas memorat virtutis habet,
噢,多么迷人的老人啊,如果他真的具备自己所说的那些美德!
§650atque equidem plane educatum in nutricatu Venerio.
而且他显然是在维纳斯的悉心抚育下长大的。
§651Plus dabo quam praedicabo ex me venustatis tibi.
我会向你展现出比我嘴上夸耀的还要多的优雅。
§652neque ego úmquam alienum scortum subigito in convivio, §653neque praeripio pulpamentum neque praevorto poculum, §654neque per vinum umquam ex me exoritur discidium in convivio:
在宴席上,我绝不染指别人的女人,不抢夺好菜,也不抢先夺杯,在宴席上,也绝不会因为喝酒而由我引起争执。
§655si quis ibi est odiosus, abeo domum, sermonem segrego; §656Venerem, amorem amoenitatemque accubans exerceo.
如果那里有人令人讨厌,我就回家,不与他交谈;我靠在榻上,享受维纳斯、爱情和欢愉。
§657Tu quidem edepol omnis moris ad venustatem † vacet;
凭波吕克斯起誓,你的一举一动确实都充满了优雅。
§658cedo tris mi hominis aurichalco contra cum istis moribus.
给我三个拥有这种品性的人,我愿意用真金与他们交换。
§659At quidem illúc aetatis qui sit non invenies alterum §660lepidiorem ad omnís res nec qui amicus amico sit magis.
但在他那个年纪的人当中,你绝对找不到第二个在所有事情上都更迷人、对朋友更重情义的人了。
§661Tute me ut fateare faciam esse adulescentem moribus, §662ita apud omnis comparebo tibi res bene factis frequens.
我会让你自己承认,我在行为举止上就是个年轻人,在所有事情上,我都会以累累的善行出现在你面前。
§663opusne erit tibi advocato tristi, iracundo? ecce me;
你需要一个严肃、愤怒的辩护人吗?
§664opusne leni? leniorem dices quam mutum est mare, §665liquidiusculusque ero quam ventus est favonius.
瞧,有我呢;需要温和的吗? 你会说我比无声的大海还要温和,我还会比西风还要温柔。
§666vel hilarissimum convivam hinc indidem expromam tibi, §667pel primarium parasitum atque obsonatorem optumum; §668tum ad saltandum non cinaedus malacus aequest atque ego.
我还会从我这同一人身上,为你展现出一个最活跃的宴客,或者一个顶级的帮闲,以及最好的采买人;说到跳舞,没有哪个阴柔的舞者能像我一样柔软。
§669Quid ad illas artis optassis, si optio eveniat tibi?
如果给你选择的机会,除了这些本领之外,你还能企求什么呢?
§670Huius pro méritis ut referri pariter possit gratia, §671tibique, quibus nunc me esse experior summae sollicitudini.
为了使他的恩德能得到同等的回报,也为了你,我深知我现在成了你们最大的心痛和牵挂。
§672at tibi tanto sumptui esse mihi molestumst.
但让你破费这么多,实在让我心里过意不去。
§672bMorus es.
你真傻。
§673nam in mala uxore atque inimico si quid sumas, sumptus est, §674in bono hospite atque amico quaestus est quod sumitur §675et quod in divinis rebus sumptumst, sapienti lucrumst.
因为如果把钱花在坏妻子或敌人身上,那就是“开销”;但花在好客人和朋友身上,所花去的就是“收获”;而花在祭祀神明上的,对智者来说就是“财富”。
§676deum virtute est te unde hospitio accipiam apud me comiter: §677es, bibe, animo obsequere mecum atque onera te hilaritudine.
托神明的福,我还有能力在家里热情地款待你:吃吧,喝吧,跟我一起尽情享受,让自己满载欢乐。
§678liberae sunt aedis, liber sum autem ego: mei volo vivere.
这房子是自由的,而我更是自由的:我想按我自己的方式生活。
§679nam mihi, deum virtute dicam, propter divitias meas §680licuit uxorem dotatam genere summo ducere; §681sed nolo mi oblatratricem in aedis intro mittere.
因为对我来说,托神明的福,由于我的财富,我本可以娶一个出身最高贵的、带着丰厚嫁妆的妻子;但我不想让一个整天吠叫的女人进我的家门。
§682Cur non vis? nam procreare liberos lepidumst onus.
为什么不想呢? 因为繁衍后代是甜蜜的负担呀。
§683Hercle vero liberum esse tete, id multo lepidiust.
凭赫拉克勒斯起誓,你自己保持自由,这要甜蜜得多。
§684Tu homo et alteri sapienter potis es consulere et tibi.
你这个人,既能为别人提出明智的建议,也能为自己作打算。
§685Nam bona uxor suave ductust, si sit usquam gentium
因为一个好妻子确实是娶来令人愉悦的,如果世上真的有的话。