§22. Ὑγιὲς σῶμα, τὸ μὲν ἐν σκέπῃ εἰθισμένον, ὅτι ἄηθες, ὅτι προσωτάτω τοῦ οἰκείου θάλπεος, ἐγγύτατα δὲ τοῦ ἀλλοτρίου ψύχεος, διὰ ταῦτ’ ἄρα τῷ θερμῷ ἥδεται καὶ φέρειν δύναται.
2. 健康な体において、保護された環境に慣れている部分は、慣れておらず、自らの熱から最も遠く、外部の冷気に最も近いため、それゆえに温かいものを喜び、それに耐えることができる。
Ἐγκέφαλος καὶ ὅσα ἀπὸ τούτου, ψυχρῷ μὲν ἄχθεται, θερμῷ δ’ ἥδεται, καὶ ἢν ἄρα ᾖ ψυχρότερον καὶ στερεώτερον φύσει.
脳と、そこから生じるすべてのものは、冷たいものを嫌い、温かいものを喜ぶ。 たとえそれが自然においてより冷たく、より硬いものであるとしても。
Καὶ πρόσω τοῦ οἰκείου θάλπεος, καὶ πλεῖστα αὐτῶν·
そして自らの熱から遠いもの、それらの大部分がそうである。
διὰ τοῦτο ὀστέοισιν, ὀδοῦσι, νεύροισι·
それゆえ、骨、歯、腱にとって、冷たいものは敵であり、温かいものは友である。
τὸ ψυχρὸν πολέμιον, τὸ δὲ θερμὸν φίλιον, ὅτι ἀπὸ τούτων σπασμοὶ, τέτανοι, ῥίγεα πυρετώδεα, ἃ τὸ μὲν ψυχρὸν ποιέει, τὸ δὲ θερμὸν παύει.
なぜなら、これらから痙攣、破傷風、熱性悪寒が生じるからであり、冷たいものはそれらを引き起こし、温かいものはそれらを鎮めるからである。
Διὰ τοῦτο καὶ γονῇ ἀπὸ τοῦ θερμοῦ ἡδοναὶ καὶ προκλήσιες, ἀπὸ δὲ τοῦ ψυχροῦ ἀλγηδόνες καὶ ἀποτρέψιες·
それゆえ、精液にとっても、温かいものからは快楽と促しが生じ、冷たいものからは痛みと抑制が生じる。
διὰ τοῦτο ὀσφὺς, στῆθος, νῶτον, ὑποχόνδρια μᾶλλον ψυχρῷ ἄχθεται, θερμῷ δ’ ἥδεται καὶ φέρειν δύναται·
それゆえ、腰、胸、背中、脇腹は、冷たいものをより嫌い、温かいものを喜び、それに耐えることができる。
διὰ τοῦτ’ ἄρα ὀσφὺς, νῶτον, στῆθος, ὑποχόνδρια τὰ ἐναντία πέπονθεν, ὅτι ἐναντιαῖα·
それゆえ、腰、背中、胸、脇腹は、反対の性質を有するため、反対の作用を受ける。
διὰ τοῦτ’ ἄρα τούτῳ τῷ χωρίῳ ἀσῶδες ἐνταῦθα χρωμένοισι τὸ θερμὸν, τὸ δὲ ψυχρὸν παύει·
それゆえ、この部位において温かいものを内服する者にとって、それは吐き気を催させ、冷たいものはそれを鎮める。
διὰ τοῦτ’ ἄρα ποτῷ ψυχρῷ ἥδεται, διὰ τοῦτ’ ἄρα βρώμασι τοῖσι θερμοῖσιν ἥδεται.
それゆえ、冷たい飲み物を喜び、また温かい食べ物を喜ぶ。
Διὰ τοῦτ’ ἄρα καὶ κατὰ ἀκρέων ἐν λειποθυμίαις τὸ ψυχρὸν καταχεόμενον ὠφελέει.
それゆえ、失神したときに、末端部に冷水を注ぐことが益となる。
Ὅτι δὲ τὰ ὄπισθεν τῶν ἔμπροσθεν τὸ θερμὸν μᾶλλον ἀνέχεται, τὰ εἰρημένα αἴτια·
体の背面が前面よりも温かいものによく耐える理由は、先に述べた通りである。
ὅτι δὲ καὶ τὰ ψυχρὰ, ὀρθῶς·
また、冷たいものに対しても同様であることは正しい。
τά τε γὰρ ἄκρεα, ἔμπροσθεν, καὶ οὐκ ἐν σκέπῃ εἰθισμένα, ὥσπερ τὸ ἔνδον τοῦ ἔξω.
なぜなら、末端部は前面にあり、保護された環境に慣れていないからである。 それは内側が外側に対してそうであるのと同様である。
Μνηστέον δὲ καὶ ὅτι ἑκάτερον ἐφ’ ἑκατέρου τοῦ σώματος κρέσσον τοῦ δέρματος τοῦ ἔξω, ὅτι συνεχές τε ἑωυτῷ καὶ νεύρῳ ἐναίμῳ·
また、体のそれぞれの部分は、外側の皮膚よりも冷熱に対して敏感に反応するということを記憶にとどめるべきである。 なぜなら、それはそれ自体で連続しており、血の通った腱とつながっているからである。
διὰ τὸ ἔξω τοῦ οἰκείου θερμοῦ ἐν τῷ ἔξω ψυχρῷ εἶναι, ἐπ’ ἀμφοῖν πυκνὰ κρατέεται, καὶ ἑκατέρων πυκνὰ δεῖται, πυκνὰ δὲ μᾶλλον θερμοῦ ἐς ἡδονήν.
外側の部分は、自らの熱の外側にあって外部の冷気の中にあるため、両者によってしばしば支配され、また両者をしばしば必要とし、快感を得るためにはしばしば温かいものをより多く必要とする。
Πάσχει δὲ καὶ ἄκρεα τοιοῦτο, ὥστε ταχέως ἐνακούειν πολλῶν·
末端部も同様の影響を受け、多くのものに素早く反応する。
βραδέως δὲ πρῶτον ἐπαείρεται, καὶ φλεβῶν δῆλον, αἳ πρότερον καὶ ὕστερον·
しかし、最初はゆっくりと反応が生じ、それは静脈から明らかである。 どれが先に、どれが後に反応するかということから。
οὕτως πάντα φαίνεται, ὅκου τε ψύχεται ἄκρεα, ὅκου τε θερμαίνεται, ἐν κενεαγγικοῖσιν, ἐν λειποθυμικοῖσι, καὶ κατὰ λόγον·
このように、末端部が冷える場合も温まる場合も、血管の虚脱した者や失神した者において、すべてが道理にかなって現れる。
εἰκότως ἄρα φλέβας, καὶ τὰ ἀπὸ τουτέων ἕπεται, καὶ θερμαίνει πρῶτον τὸ θερμὸν, οἷον τῶν χειρῶν τὰ εἴσω.
したがって当然、血管とそこから生じるものは従い、温かいものは最初に、例えば手のひらを温める。
Τὰ δ’ ἕλκεα θερμῷ ἥδεται ὁμολογουμένως, ὅτι ἐν σκέπῃ εἴθισται, εἰκότως ἄρα τῷ ἑτέρῳ ἄχθεται.
傷口は、一般に認められているように、温かいものを喜ぶ。 なぜなら、それは保護された環境に慣れているからであり、したがって当然、もう一方を嫌う。
Εἰκότως ἄρα καὶ αὐταὶ αἱ φλέβες, ὅτι ἐν θερμῷ εἰσιν.
したがって当然、血管自体も同様である。 なぜなら、それらは温かい場所にあるからである。
Εἰκότως ἄρα καὶ αὐτὸς ὁ θώρηξ, καὶ αὐτὴ ἡ κοιλίη κρατουμένη ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ μάλιστα ἀγανακτεῖ καὶ θανατοῖ, ὅτι μάλιστα ἀήθεα·
したがって当然、胸部自体も腹部自体も、冷たさに支配されるとき、最も苦しみ、死に至ることさえある。 なぜなら、それらは最も慣れていないからである。
ἀλλὰ πλεῖστον ἀπέχει τοῦ παθεῖν τοῦτο·
しかし、これによって害されることから最も遠い。
ἐγγύτατα γὰρ τοῦτο τὸ δεῖσθαι·
なぜなら、これを必要とすることに最も近いからである。
εἰκότως ἄρα ποτῷ ψυχρῷ ἥδεται· οὕτως ὁμολογέει ταῦτα πάντα.
したがって当然、冷たい飲み物を喜び、このように、これらすべては一致している。
Ὅτι δὲ μάλιστα πάντα τὰ ἀποσύρματα καὶ τὰ ἐπικαύματα ἐπιπολῆς, οὐ μάλιστα εἰθισμένα ἐν σκέπῃ, μάλιστα ἐν ψυχρῷ ἀγανακτεῖ·
また、表皮のすべての擦り傷や火傷は、保護された環境に全く慣れていないため、冷たいものによって最も苦しむ。
εἰκότως·
それは当然である。
τάχιστα γὰρ κρατέεται, καὶ τὰ βαθύτατα εἰ κρατοῖτο, μάλιστ’ ἂν ἄχθοιτο·
なぜなら、それらは最も素早く支配されるからであり、またもし最も深い部分が支配されるなら、それらは最も苦しむからである。
ἔπειτα καὶ τῆς φύσιος τῆς νευρώδους μετέχει.
さらに、それらは腱の性質を分かち持っているからである。
Ὅτι ὑπογάστριον ἥδεσθαι δοκέει θερμῷ, σκεπτέον τὸ χωρίον, καὶ μετέχει·
下腹部が温かいものを喜ぶように見えることについては、その部位を考察せねばならない。 そして、そこは腱の性質を分かち持っている。
καὶ ἄκρεα, καὶ κύστις, καὶ γονὴ, καὶ ἄλλος γόνος ὁ γυμνός·
すなわち、末端部、膀胱、精液、そして露出した他の生殖器官も同様である。
ἔστι τε φύσει ψυχρότερος, ἢ ὥς τις οἴεται·
そして、そこは人が考えるよりも自然においてより冷たい。
ἄνω γὰρ, οὐ κάτω θερμὸν ἀΐσσει·
なぜなら、熱は上へと昇り、下へと突進することはないからである。
διὰ ταῦτα ἥδεται.
それゆえ、そこは温かいものを喜ぶ。
Ὅτι μετὰ τὸ θερμὸν ψύχεται τὸ σῶμα διαχυθὲν μᾶλλον, μετὰ δὲ τὸ ψυχρὸν ἀναθερμαίνεται μᾶλλον συσταλέν·
また、温められた後には、体がより弛緩して冷えるのに対し、冷やされた後には、体が収縮してより再温熱する。
οἷον καὶ τὰ ὕδατα, ψυκτέα, θερμαντέα, διὰ λεπτότητα·
例えば、水もその希薄さのために冷やしやすく温めやすいのと同様である。
ὅτι μετὰ τὸ θερμὸν σκληρύνεται μᾶλλον ἐπιξηρανθὲν, οἷον ὀφθαλμοὶ μετὰ τὸ ψυχρόν·
また、温められた後には、乾燥してより硬くなる。 それは例えば、冷やされた後の眼がそうであるのと同様である。
τὸ μὲν γὰρ ὅμοιον τῷ περιέχοντι, τὸ δὲ οὔ.
なぜなら、一方は周囲の環境に似ており、他方は似ていないからである。
§33. Θάλασσα δὲ, τοῖσι κνησμώδεσι καὶ δακνώδεσι, καὶ λούειν καὶ πυριῇν θερμῇ, τοῖσι μὲν ἀήθεσιν ὑπολιπαίνονται, πρὸς ἕλκεα δὲ πυρίκαυτα καὶ ἀποσύρματα καὶ ὅσα τοιαῦτα πολέμιον, ἐπιτήδειον δὲ τοῖσι καθαροῖσιν, ἀγαθὸν καὶ ἰσχναίνειν εὖ, ὡς τὰ τῶν ἁλιέων ἕλκεα·
3. 海水は、痒みやヒリヒリする痛みを持つ者に対して、温めて入浴させたり、温熱浴をさせたりするのに適している。 これに慣れていない者に対しては、油で少し湿らせておくとよい。 しかし、火傷による傷や擦り傷、およびそれに類するものに対して、海水は有害である。 一方、清潔な傷に対しては適しており、非常によく収縮させるのに良い。 例えば、漁師たちの傷のように。
ταῦτα γὰρ οὐδ’ ἐκπυεῖ, ἢν μὴ ψαύῃ·
なぜなら、これらは触れなければ化膿しないからである。
καὶ πρὸς ὑποδεσμίδας·
また、包帯の下に用いるのにも適している。
καὶ τὰ νεμόμενα παύει καὶ ἵστησιν, ὡς ἅλες καὶ ἁλμυρίδες καὶ λίτρον·
さらに、侵食性の潰瘍を鎮めて止める。 塩、塩水、天然炭酸ナトリウムがそうであるように。
πάντα δὲ ταῦτα σμικρῷ μὲν χρωμένῳ ἐρεθιστικὰ, προσνικῶντι δὲ ἀγαθά·
これらすべては、少量を用いる者にとっては刺激物となるが、その刺激に打ち勝つ者にとっては有益である。
βέλτιον δὲ θέρμη πρὸς τὰ πλεῖστα.
そして、大半のものに対しては、温めて用いるのがより良い。