§99. Εἰσὶ δὲ ὄψιες πολλαὶ τῶν καμνόντων·
9. 病者には多くの病相がある。
διὸ προσεκτέον τῷ ἰωμένῳ, ὅκως μὴ διαλήσεται τῶν προφασίων, μήτε τῶν κατὰ λογισμὸν, μήτε ὁκόσα ἐς ἀριθμὸν ἄρτιον ἢ περισσὸν δεῖ φανῆναι·
それゆえ治療に当たる者は、兆候も見落とさず、推論による判断も見落とさず、偶数日あるいは奇数日に現れるべき事柄も見落とさないように、注意を払わねばならない。
μάλιστα μὲν οὖν δεῖ τὸν περισσὸν ἀριθμὸν εὐλαβέεσθαι, ὡς αὗται αἱ ἡμέραι ἑτεροῤῥοπέας ποιέουσι τοὺς κάμνοντας.
それゆえ、何よりも奇数の日に警戒せねばならない。 これらの日が病者に決定的な転機をもたらすからである。
Φυλάσσεσθαι οὖν δεῖ τὴν πρώτην ἡμέρην, ᾗ ἦρκται ἀσθενέειν ὁ κάμνων, ἰδόντα τὴν ἀρχὴν ἐξ ὅτου καὶ διότι·
それゆえ、病者が病み始めた最初の日を警戒して見守り、何から、またどのような理由でそれが始まったのか、その始まりを観察しなければならない。
ἡγέεται γὰρ τοῦτο πρῶτον εἰδῆσαι.
なぜなら、これをまず知ることが第一と考えられているからである。
Ὁκόταν δὲ ἔρῃ αὐτὸν καὶ διασκέψῃ ταῦτα πάντα, πρῶτον μὲν κεφαλὴν ὅκως ἔχει, εἰ ἀνάλγητος καὶ μὴ βάρος ἔχει ἐν ἑωυτῇ·
彼に尋ね、これらすべてを精査したなら、まずは頭がどのような状態にあるか、すなわち痛みがなく、頭自体のうちに重みがないかどうか。
ἔπειτα ὑποχόνδρια καὶ πλευρὰ, εἰ ἀνάλγητα·
次いで、下肋部と脇腹に痛みがないかどうか。
ὑποχόνδριον μὲν γὰρ, εἰ ἐπίπονόν ἐστιν ἢ ἐπηρμένον ἢ ἔχει τινὰ σκολιότητα ἢ κόρον, ἢ πλευροῦ ἀλγηδὼν ἐνείη, καὶ ἅμα τῷ ἀλγήματι ἢ βηχίον, ᾖ στρόφος ἠ πόνος κοιλίης·
というのも、下肋部については、それが痛むか、腫れているか、あるいは何らかの歪みや膨満感があるか、また脇腹の痛みがあるか、そしてその痛みとともに軽い咳、あるいは疝痛、腹痛があるかどうか。
ὅταν δέ τι τούτέων παρῇ, ἐν ὑποχονδρίῳ μὲν μάλιστα, λύειν τὴν κοιλίην κλυσμοῖσιν·
そしてこれらのいずれかが存在するとき、特に下肋部にある場合には、浣腸によって腹を緩めよ。
πινέτω δὲ. μελίκρητον θερμὸν ἀφηψημένον.
そして熱く煮沸した蜂蜜水を飲ませよ。
Καταμανθάνειν δὲ καὶ ἐν τῇσιν ἐξαναστάσεσιν εἰ λειποθυμέει, καὶ εἰ τοῦ πνεύματος εὐφορίη αὐτὸν ἔχει, ἰδεῖν τε τὴν διαχώρησιν, μή τι μέλαν διεχώρησεν ἰσχυρῶς χρῶμα, καὶ εἰ καθαρὸν, ὁκοῖα ὑγιαίνοντος ἂν εἴη διαχωρήματα, καὶ ὁ πυρετὸς ἐς τὴν τρίτην ἐπιπαροξυνόμενος·
また、起き上がるときに失神するかどうか、呼吸が楽であるかどうかを観察し、また便を見て、非常に黒い色の便が排出されていないか、それとも健康な人の便のように澄んでいるか、そして熱が三日目にさらに激発するかどうかを確かめよ。
κατιδὼν δὲ εὖ μάλα τοὺς τοιούσδε ἐν ταύτῃσι τῇσι νούσοιστ τριταίους, πρὸς ταάτην ἤδη καὶ τὰ ἄλλα συνορῇν·
これらの病気において、このような患者たちの三日目の状態を非常によく観察した上で、すでにこの日に照らして他のすべてのことも合わせて観察せよ。
καὶ ἢν ἡ τετάρτη τῇ τρίτῃ ἡμέρῃ ὅμοιον ἔχῃ τι τῶν αὐτῶν τουτέων, κινδυνώδης ὁ κάμνων γίγνεται.
そしてもし四日目が、これらと同じ症状のいずれかにおいて三日目と類似しているなら、病者は危険な状態に陥る。
Τὰ δὲ σημεῖα·
その兆候は以下の通りである。
ἡ μὲν μέλαινα διαχώρησις θάνατον σημαίνει, ἡ δὲ ὁμοίη τῷ ὑγιαίνοντι ὁκόταν πάσας τὰς ἡμέρας φαίνηται, σωτήριον·
黒い便は死を意味し、他方、健康な人の便に似たものがすべての日において見られるなら、救命を意味する。
ὁκόταν δὲ μὴ ὑπακούῃ τῇ βαλάνῳ, ἐνῇ δὲ τοῦ πνεύματος εὐφορίη, διαναστὰς ἐπὶ τὸν θρόνον ἢ αὐτοῦ ἐν τῇ κλίνῃ, ἢν ἀψυχίη ἐγγένηται, ταῦτα ὁκόταν προσῇ τῷ κάμνοντι ἢ τῇ καμνούσῃ κατ᾿ ἀρχὰς, παραφροσύνην οἴου ἐσομένην.
しかし、坐薬に反応がないのに、呼吸は楽であり、便座へ、あるいはその場ベッドの上で起き上がるときに、もし気が遠くなることが起こるなら、これらが病み始めに男女の病者に伴うとき、せん妄が起こるものと思え。
Προσέχειν δὲ χρὴ καὶ τῇσι χερσίν·
また、手にも注意を払わねばならない。
ἢν γὰρ τρομεραὶ ἔωσι, προσδέχου τῷ τοιῷδε ἀπόσταξιν αἵματος ἐκ ῥινῶν ἐσομένην·
というのも、もし手が震えているなら、そのような患者には鼻からの出血が起こることを予想せよ。
ὁρῇν δὲ χρὴ καὶ τοὺς μυκτῆρας·
また、鼻孔も観察しなければならない。
ἢν ὁμοίως τὸ πνεῦμα δι᾿ ἀμφοτέρων ἕλκηται, καὶ ἢν πουλὺ φέρηται ἐκ τῶν μυκτήρων, φιλέει γίγνεσθαι σπασμός·
もし息が両方の鼻孔から均等に吸い込まれ、かつ鼻孔から多くが運び出されるなら、痙攣が起こりやすい。
ἢν δὲ σπκσμὸς γένηται τῷ τοιῷδε, θάνατος προσδόκιμος, καὶ καλῶς ἔχει προλέγειν.
そして、もしそのような患者に痙攣が起こるなら、死が予想されるのであり、あらかじめ告げておくのがよい。