§8.35.1ὅτι Τιβέριος ὁ Ῥωμαίων στρατηγὸς λόχῳ ἐνεδρευθεὶς καὶ γενναίως ὑποστὰς σὺν τοῖς περὶ αὑτὸν τὸν βίον κατέστρεψεν.
ὅτι(…のこと)ローマの将軍ティベリウスが待ち伏せに遭い、部下たちとともに勇敢に戦って生涯を終えたこと。
περὶ δὲ τῶν τοιούτων περιπετειῶν, πότερα χρὴ τοῖς πάσχουσιν ἐπιτιμᾶν ἢ συγγνώμην ἔχειν, καθόλου μὲν οὐκ ἀσφαλὲς ἀποφήνασθαι διὰ τὸ καὶ πλείους τὰ κατὰ λόγον πάντα πράξαντας, ὅμως ὑποχειρίους γεγονέναι τοῖς ἑτοίμως τὰ παρʼ ἀνθρώποις ὡρισμένα δίκαια παραβαίνουσιν·
しかし、このような不幸な出来事において、被害者を非難すべきか、それとも同情すべきかについて、一般的に断定することは安全ではない。 なぜなら、多くの人々が道理にかなったことをすべて行ったにもかかわらず、人間社会で定められた正義を平然と犯す者たちの手中に落ちてしまったからである。
§8.35.2οὐ μὴν οὐδʼ αὐτόθεν ἀποστατέον τῆς ἀποφάσεως ἀργῶς, ἀλλὰ βλέποντα πρὸς τοὺς καιροὺς καὶ τὰς περιστάσεις οἷς μὲν ἐπιτιμητέον τῶν ἡγεμόνων, οἷς δὲ συγγνώμην δοτέον.
とはいえ、だからといって直ちに怠惰に判断することを放棄すべきではなく、状況や環境を見極めて、指導者たちのうち誰を非難すべきか、誰に同情すべきかを判断しなければならない。
ἔσται δὲ τὸ λεγόμενον δῆλον ἐκ τούτων.
このことは、以下の例から明らかになるだろう。
§8.35.3Ἀρχίδαμος ὁ τῶν Λακεδαιμονίων βασιλεὺς ὑπιδόμενος τὴν Κλεομένους φιλαρχίαν ἔφυγεν ἐκ τῆς Σπάρτης, μετʼ οὐ πολὺ δὲ πάλιν πεισθεὶς ἐνεχείρισεν αὑτὸν τῷ προειρημένῳ.
スパルタの王アルキダモスは、クレオメネスの権力欲を警戒してスパルタから亡命したが、その後まもなく再び説得されて、件の人物に自らの身を委ねた。
§8.35.4τοιγαροῦν ἅμα τῆς ἀρχῆς καὶ τοῦ βίου στερηθεὶς οὐδʼ ἀπολογίαν αὑτῷ κατέλιπε πρὸς τοὺς ἐπιγινομένους·
その結果、彼は王位と命を同時に奪われ、後世の人々に対して、自分に対する弁明の余地すら残さなかった。
§8.35.5τῆς γὰρ ὑποθέσεως τῆς αὐτῆς μενούσης, τῆς δὲ Κλεομένους φιλαρχίας καὶ δυναστείας ἐπηυξημένης, ὁ τούτοις ἐγχειρίσας αὑτὸν οὓς φυγὼν πρότερον ἔτυχε παραδόξως τῆς σωτηρίας, πῶς οὐκ εὐλόγως ἔμελλε τοῖς προειρημένοις ἐγκυρήσειν;
というのも、状況は同じままであり、クレオメネスの権力欲と権勢はさらに増大していたのに、以前そこから逃れることで奇跡的に命を救われた相手に自らの身を委ねた者は、どうして道理として先述のような結末に直面せざるを得なかったと言わずにいられようか。
§8.35.6καὶ μὴν Πελοπίδας ὁ Θηβαῖος, εἰδὼς τὴν Ἀλεξάνδρου τοῦ τυράννου παρανομίαν καὶ σαφῶς γινώσκων ὅτι πᾶς τύραννος πολεμιωτάτους αὑτῷ νομίζει τοὺς τῆς ἐλευθερίας προεστῶτας, αὐτὸς οὐ μόνον τῆς Θηβαίων ἀλλὰ καὶ τῆς τῶν Ἑλλήνων δημοκρατίας ἔπειθεν Ἐπαμινώνδαν προεστάναι, §8.35.7καὶ παρὼν εἰς Θετταλίαν πολέμιος ἐπὶ καταλύσει τῆς Ἀλεξάνδρου μοναρχίας πρεσβεύειν πρὸς τοῦτον ὑπέμεινε δεύτερον.
また、テーバイのペロピダスは、僭主アレクサンドロスの無法さを知っており、すべての僭主が自由の擁護者を自分にとって最も敵対的な者とみなすことをはっきりと認識しており、彼自身、テーバイだけでなくギリシア全体の民主政の先頭に立つようエパメイノンダスを説得していたほどであったのに、アレクサンドロスの独裁体制を打倒するために敵としてテッサリアにやって来ていながら、この男のもとに二度目の使節として赴くことを甘受した。
§8.35.8τοιγαροῦν γενόμενος ὑποχείριος τοῖς ἐχθροῖς ἔβλαψε μὲν Θηβαίους μεγάλα, κατέλυσε δὲ τὴν αὑτῷ προγεγενημένην δόξαν, εἰκῇ καὶ ἀκρίτως πιστεύσας οἷς ἥκιστʼ ἐχρῆν.
その結果、敵の手中に落ち、テーバイの人々に大きな損害を与え、それまで自分が築いていた名声を台無しにした。 信じるべきでない者を、無計画かつ無分別に信じたからである。
§8.35.9παραπλήσια δὲ τούτοις καὶ Γνάϊος ὁ Ῥωμαίων στρατηγὸς ἔπαθε κατὰ τὸν Σικελικὸν πόλεμον, ἀλόγως αὑτὸν ἐγχειρίσας τοῖς πολεμίοις·
これと似たようなことを、ローマの将軍グナエウスもシケリア戦争の際に経験した。 分別のないままに自らを敵に委ねたからである。
ὁμοίως δὲ καὶ πλείους ἕτεροι.
同様の例は他の多くの人々にも見られる。