Humanitext Reader

ポリュビオス · 歴史 §6.4.1-6.4.13

六つの政体の区分と自然な循環遷移の概説

479 / 1311 箇所 · ギリシア語

要旨

ポリビオスは、王政、貴族政、民主政およびそれぞれの堕落形態(君主政、寡頭政、衆愚政)の計六つの国制を定義する。さらに、これら六つの国制が自然な循環関係にあり、ローマの国制の歴史を分析する上でもこの自然な生成と変化の理解が不可欠であることを示す。

§6.4.1δημοκρατίας.
民主政についても同様である。
ὅτι δʼ ἀληθές ἐστι τὸ λεγόμενον ἐκ τούτων συμφανές.
私の言うことが真実であることは、以下のことから明らかである。
§6.4.2οὔτε γὰρ πᾶσαν δήπου μοναρχίαν εὐθέως βασιλείαν ῥητέον, ἀλλὰ μόνην τὴν ἐξ ἑκόντων συγχωρουμένην καὶ τῇ γνώμῃ τὸ πλεῖον ἢ φόβῳ καὶ βίᾳ κυβερνωμένην·
\n なぜなら、すべての君主政を直ちに王政と呼ぶべきではなく、自発的に承認され、恐れや暴力よりもむしろ理性によって統治されるものだけをそう呼ぶべきだからである。
§6.4.3οὐδὲ μὴν πᾶσαν ὀλιγαρχίαν ἀριστοκρατίαν νομιστέον, ἀλλὰ ταύτην, ἥτις ἂν κατʼ ἐκλογὴν ὑπὸ τῶν δικαιοτάτων καὶ φρονιμωτάτων ἀνδρῶν βραβεύηται.
\n また、すべての寡頭政を貴族政と見なすべきでもなく、最も正義にかない、最も賢明な人々が選ばれて支配する国制だけをそう見なすべきである。
§6.4.4παραπλησίως οὐδὲ δημοκρατίαν, ἐν ᾗ πᾶν πλῆθος κύριόν ἐστι ποιεῖν ὅ,
\n 同様に、大衆の全体が自らの望み、企てることなら何でも行う権限を持つようなものを民主政[と見なすべき]でもない。
§6.4.5τι ποτʼ ἂν αὐτὸ βουληθῇ καὶ πρόθηται παρὰ δʼ ᾧ πάτριόν ἐστι καὶ σύνηθες θεοὺς σέβεσθαι, γονεῖς θεραπεύειν, πρεσβυτέρους αἰδεῖσθαι, νόμοις πείθεσθαι, παρὰ τοῖς τοιούτοις συστήμασιν ὅταν τὸ τοῖς πλείοσι δόξαν νικᾷ, τοῦτο καλεῖν δεῖ δημοκρατίαν.
\n しかし、神々を崇め、親に仕え、年長者を敬い、法律に従うことが祖先伝来の習慣となっている社会において、多数派の決定が支配的であるとき、これを民主政と呼ぶべきである。
διὸ καὶ γένη μὲν ἓξ εἶναι ῥητέον πολιτειῶν,
それゆえ、国制には六つの種類があると主張しなければならない。
§6.4.6τρία μὲν ἃ πάντες θρυλοῦσι καὶ νῦν προείρηται, τρία δὲ τὰ τούτοις συμφυῆ, λέγω δὲ μοναρχίαν, ὀλιγαρχίαν, ὀχλοκρατίαν.
\n すなわち、誰もが口にし、今しがた述べられた三つの国制と、これらに自然に付随する三つの国制、すなわち君主政、寡頭政、衆愚政である。
§6.4.7πρώτη μὲν οὖν ἀκατασκεύως καὶ φυσικῶς συνίσταται μοναρχία, ταύτῃ δʼ ἕπεται καὶ ἐκ ταύτης γεννᾶται μετὰ κατασκευῆς καὶ διορθώσεως βασιλεία.
\n まず最初に、人為的な工作なしに自然な形で君主政が成立し、これに続いて、人為的な秩序形成と是正を経て、王政がこれより生じ、後に続く。
§6.4.8μεταβαλλούσης δὲ ταύτης εἰς τὰ συμφυῆ κακά, λέγω δʼ εἰς τυραννίδʼ, αὖθις ἐκ τῆς τούτων καταλύσεως ἀριστοκρατία φύεται.
\n そして、王政がそれ自身に付随する悪、すなわち僭主政へと変化すると、今度はこれらが打倒されることによって貴族政が生まれる。
§6.4.9καὶ μὴν ταύτης εἰς ὀλιγαρχίαν ἐκτραπείσης κατὰ φύσιν, τοῦ δὲ πλήθους ὀργῇ μετελθόντος τὰς τῶν προεστώτων ἀδικίας, γεννᾶται δῆμος.
\n さらに、この貴族政が自然の成り行きによって寡頭政へと逸脱し、民衆が怒りを抱いて指導者たちの不義を処罰するとき、民主政が誕生する。
§6.4.10ἐκ δὲ τῆς τούτου πάλιν ὕβρεως καὶ παρανομίας ἀποπληροῦται σὺν χρόνοις ὀχλοκρατία.
\n そして、この民主政の傲慢と無法から、やがて時を経て衆愚政が完成される。
§6.4.11γνοίη δʼ ἄν τις σαφέστατα περὶ τούτων ὡς ἀληθῶς ἐστιν οἷα δὴ νῦν εἶπον, ἐπὶ τὰς ἑκάστων κατὰ φύσιν ἀρχὰς καὶ γενέσεις καὶ μεταβολὰς ἐπιστήσας.
\n もし、それぞれの国制の自然な始まり、発生、および変化に注意を向けるならば、私が今述べた通りにそれらが真実であることを、極めて明確に知ることができるであろう。
§6.4.12ὁ γὰρ συνιδὼν ἕκαστον αὐτῶν ὡς φύεται, μόνος ἂν οὗτος δύναιτο συνιδεῖν καὶ τὴν αὔξησιν καὶ τὴν ἀκμὴν καὶ τὴν μεταβολὴν ἑκάστων καὶ τὸ τέλος, πότε καὶ πῶς καὶ ποῦ καταντήσει πάλιν·
\n なぜなら、それらの一つひとつがどのように生まれるかを理解した者だけが、それぞれの成長、全盛、変化、そしてその終焉がいつ、どのように、どこに再び行き着くのかを理解できるからである。
§6.4.13μάλιστα δʼ ἐπὶ τῆς Ῥωμαίων πολιτείας τοῦτον ἁρμόσειν τὸν τρόπον ὑπείληφα τῆς ἐξηγήσεως διὰ τὸ κατὰ φύσιν αὐτὴν ἀπʼ ἀρχῆς εἰληφέναι τήν τε σύστασιν καὶ τὴν αὔξησιν.
\n そして、ローマの国制においてこそ、この説明方法が最もよく適合すると私は考えている。 なぜなら、それが最初からその確立と成長を自然な成り行きによって遂げてきたからである。

語釈・文法注

  1. §6.4.1δημοκρατίας — 直前の 6.3.12 「ὁ δʼ αὐτὸς λόγος καὶ περὶ」に続く言葉であり、前置詞 περί に支配される属格形である。
  2. §6.4.4οὐδὲ δημοκρατίαν — 先行する 6.4.2 「ῥητέον」(呼ぶべきである)あるいは 6.4.3 「νομιστέον」(見なすべきである)という当為の形容詞(動詞的形容詞)の術語が省略されており、文脈上「民主政と見なしてはならない」という意味を補って解釈する。
  3. §6.4.7μοναρχία — ポリビオスはここで、国家の自然な進化の最初の段階(無計画かつ自然発生的な単一支配)を「μοναρχία」と呼び、それが制度的に整えられた「βασιλεία」(王政)と対比している。これは、同語が一般的な「君主政」全般を指す場合と区別される。

この箇所を引用する

ポリュビオス, 歴史 §6.4.1-6.4.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:6.4.1-6.4.13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。