Humanitext Reader

ポリュビオス · 歴史 §5.58.1-5.58.11

セレウケイア奪還の決定とアポロパネスの進言

422 / 1311 箇所 · ギリシア語

要旨

アンティオコス3世はコイレ・シリアへの侵攻計画について側近たちの意見を求めたが、アポロパネスの提案により、まずは王朝の要地でありながらプトレマイオス朝に占領されていたセレウケイアの奪取が決定される。

§5.58.1ὁ δὲ βασιλεὺς σαφῶς ἕκαστα τούτων ἐπεγνωκώς, πρὸς μὲν τὸν Ἀχαιὸν διεπέμπετο συνεχῶς ἀνατεινόμενος, καθάπερ ἐπάνω προεῖπον, πρὸς δὲ ταῖς ἐπὶ τὸν Πτολεμαῖον παρασκευαῖς ὅλος καὶ πᾶς ἦν.
王はこれらのことをそれぞれ明確に知った上で、アカイオスに対しては絶えず使者を送って警告しつつ(上で私が述べたように)、プトレマイオスに対する準備に心血を注いでいた。
§5.58.2διὸ καὶ συναθροίσας εἰς Ἀπάμειαν τὰς δυνάμεις ὑπὸ τὴν ἐαρινὴν ὥραν, ἀνέδωκε τοῖς φίλοις διαβούλιον πῶς χρηστέον ἐστὶ ταῖς εἰς Κοίλην Συρίαν εἰσβολαῖς.
それゆえまた、春の頃にアパメイアに軍勢を集めると、コイレ・シリアへの侵攻をどのように行うべきかについて「友」たちに意見を求めた。
§5.58.3πολλῶν δʼ εἰς τοῦτο τὸ μέρος ῥηθέντων καὶ περὶ τῶν τόπων καὶ περὶ παρασκευῆς καὶ περὶ τῆς κατὰ τὴν ναυτικὴν δύναμιν συνεργείας, Ἀπολλοφάνης, ὑπὲρ οὗ καὶ πρότερον εἴπαμεν, τὸ γένος ὢν Σελευκεύς, ἐπέτεμε πάσας τὰς προειρημένας γνώμας·
この件については、地勢についても、軍備についても、海軍の連携についても、多くのことが語られたが、かつて言及した、セレウケイア出身のアポロパネスが、前述のすべての意見を遮って次のように言った。
§5.58.4ἔφη γὰρ εὔηθες εἶναι τὸ Κοίλης μὲν Συρίας ἐπιθυμεῖν καὶ στρατεύειν ἐπὶ ταύτην, Σελεύκειαν δὲ περιορᾶν ὑπὸ Πτολεμαίου κρατουμένην, ἀρχηγέτιν οὖσαν καὶ σχεδὸν ὡς εἰπεῖν ἑστίαν ὑπάρχουσαν τῆς αὑτῶν δυναστείας.
というのも、彼は、コイレ・シリアを望んでそこへ遠征する一方で、自分たちの王朝の発祥の地であり、いわばその炉辺ともいうべき都市であるセレウケイアが、プトレマイオスに支配されているのを見過ごしておくことは愚かなことだと言ったのである。
§5.58.5ἣν χωρὶς τῆς αἰσχύνης, ἣν περιποιεῖ νῦν τῇ βασιλείᾳ φρουρουμένη διὰ τῶν ἐν Αἰγύπτῳ βασιλέων, καὶ πρὸς πραγμάτων λόγον μεγίστας ἔχειν καὶ καλλίστας ἀφορμάς.
エジプトの王たちによって守備隊を置かれていることが、現在、王国にもたらしている不名誉は別としても、この都市は実務的な観点から見ても、きわめて重要で素晴らしい拠点を提供するものである、と。
§5.58.6κρατουμένην μὲν γὰρ ὑπὸ τῶν ἐχθρῶν μέγιστον ἐμπόδιον εἶναι πρὸς πάσας αὐτοῖς τὰς ἐπιβολάς·
なぜなら、敵によって支配されている状態では、彼らのすべての企てにとって最大の障害となるからである。
§5.58.7οὗ γὰρ ἂν ἐπινοήσωσιν ἀεὶ προβαίνειν, οὐκ ἐλάττονος δεῖσθαι προνοίας καὶ φυλακῆς αὐτοῖς τοὺς οἰκείους τόπους διὰ τὸν ἀπὸ ταύτης φόβον τῆς ἐπὶ τοὺς πολεμίους παρασκευῆς.
彼らがどこへ進軍しようと企てるときでも常に、この都市から受ける脅威への懸念から、敵に対する準備のために、自国の防衛と警戒に多大な配慮を払う必要があるからである。
§5.58.8κρατηθεῖσάν γε μὴν οὐ μόνον ἔφη δύνασθαι βεβαίως τηρεῖν τὴν οἰκείαν, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰς ἄλλας ἐπινοίας καὶ προθέσεις καὶ κατὰ γῆν καὶ κατὰ θάλατταν μεγάλα δύνασθαι συνεργεῖν διὰ τὴν εὐκαιρίαν τοῦ τόπου.
しかし一方、この都市を掌握すれば、自国を確実に保持できるだけでなく、その地の利ゆえに、陸路・海路の双方における他の企てや計画に対しても、大いに寄与し得ると彼は言った。
§5.58.9πεισθέντων δὲ πάντων τοῖς λεγομένοις, ἔδοξε ταύτην πρώτην ἐξαιρεῖν τὴν πόλιν·
全員がこの発言に納得したため、まずこの都市を奪取することが決定された。
§5.58.10συνέβαινε γὰρ Σελεύκειαν ἔτι τότε κατέχεσθαι φρουραῖς ὑπὸ τῶν ἐξ Αἰγύπτου βασιλέων ἐκ τῶν κατὰ τὸν Εὐεργέτην ἐπικληθέντα Πτολεμαῖον καιρῶν,
というのも、セレウケイアは当時なお、エウエルゲテスと呼ばれたプトレマイオスの時代以来、エジプトの王たちによる守備隊によって占領されていたからである。
§5.58.11ἐν οἷς ἐκεῖνος διὰ τὰ Βερενίκης συμπτώματα καὶ τὴν ὑπὲρ ἐκείνης ὀργὴν στρατεύσας εἰς τοὺς κατὰ Συρίαν τόπους ἐγκρατὴς ἐγένετο ταύτης τῆς πόλεως.
その時代に、彼はベレニケの被った災厄と彼女に対する怒りのためにシリア地方へと遠征し、この都市を支配下に置いたのであった。

語釈・文法注

  1. §5.58.1ὅλος καὶ πᾶς ἦν — 形容詞 ὅλος(全体)と πᾶς(すべて)が主語の補語として並置され、「〜に完全に没頭していた」「心血を注いでいた」という慣用的表現。前置詞 πρὸς+与格(ταῖς... παρασκευαῖς)がその対象を示している。
  2. §5.58.5ἣν ... ἔχειν — 間接話法における関係代名詞の文頭用法。ἣν は前文の Σελεύκειαν を指す対格で、不定詞 ἔχειν の意味上の主語(対格不定詞構文)として働き、アポロパネスの発言(ἔφη)の継続を示す。
  3. §5.58.7οὐκ ἐλάττονος δεῖσθαι προνοίας καὶ φυλακῆς αὐτοῖς τοὺς οἰκείους τόπους — 間接話法内の非人称動詞 δεῖ(〜が必要である)の受動・中動相不定詞 δεῖσθαι に基づく構造。τοὺς οἰκείους τόπους が主語、ἐλάττονος προνοίας καὶ φυλακῆς が属格支配による必要物、与格 αὐτοῖς が行為者(関与の与格)を示す。
  4. §5.58.7διὰ τὸν ἀπὸ ταύτης φόβον τῆς ἐπὶ τοὺς πολεμίους παρασκευῆς — φόβον に対する二重の修飾。ἀπὸ ταύτης は恐怖の源(セレウケイアから来る)を示し、属格 τῆς ἐπὶ τοὺς πολεμίους παρασκευῆς は客観属格として「敵に対する準備(が引き起こす恐怖)」、すなわち敵がセレウキデス朝に対して行う攻撃準備を意味する。

この箇所を引用する

ポリュビオス, 歴史 §5.58.1-5.58.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:5.58.1-5.58.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。