§3.107.1τὸν μὲν οὖν χειμῶνα καὶ τὴν ἐαρινὴν ὥραν διέμειναν ἀντιστρατοπεδεύοντες ἀλλήλοις·
こうして彼らは冬と春の季節の間、互いに対峙して陣を敷いたまま過ごした。
ἤδη δὲ παραδιδόντος τοῦ καιροῦ τὴν ἐκ τῶν ἐπετείων καρπῶν χορηγίαν, ἐκίνει τὴν δύναμιν ἐκ τοῦ περὶ τὸ Γερούνιον χάρακος Ἀννίβας.
しかし、時節がすでにその年の収穫による食糧供給をもたらすようになると、ハンニバルはゲルニウム近郊の陣営から軍を動かした。
§3.107.2κρίνων δὲ συμφέρειν τὸ κατὰ πάντα τρόπον ἀναγκάσαι μάχεσθαι τοὺς πολεμίους, καταλαμβάνει τὴν τῆς Κάννης προσαγορευομένης πόλεως ἄκραν.
あらゆる方法で敵に戦闘を強いることが有利であると判断した彼は、カンナエと呼ばれる都市の城塞を占領した。
§3.107.3εἰς γὰρ ταύτην συνέβαινε τόν τε σῖτον καὶ τὰς λοιπὰς χορηγίας ἁθροίζεσθαι τοῖς Ῥωμαίοις ἐκ τῶν περὶ Κανύσιον τόπων· ἐκ δὲ ταύτης ἀεὶ πρὸς τὴν χρείαν ἐπὶ τὸ στρατόπεδον παρακομίζεσθαι.
なぜなら、ローマ人にとって、穀物やその他の食糧はカヌシウム周辺の地域からこの都市へと集められることになっており、そこから必要に応じて常に陣営へと運ばれていたからである。
§3.107.4τὴν μὲν οὖν πόλιν ἔτι πρότερον συνέβαινε κατεσκάφθαι, τῆς παρασκευῆς δὲ καὶ τῆς ἄκρας τότε καταληφθείσης, οὐ μικρὰν συνέπεσε ταραχὴν γενέσθαι περὶ τὰς τῶν Ῥωμαίων δυνάμεις·
都市自体はすでにそれ以前に破壊されていたのだが、物資と城塞がこのとき占領されたため、ローマの軍隊の間には小さからぬ混乱が生じることとなった。
§3.107.5οὐ γὰρ μόνον διὰ τὰς χορηγίας ἐδυσχρηστοῦντʼ ἐπὶ τῷ κατειλῆφθαι τὸν προειρημένον τόπον, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ κατὰ τὴν πέριξ εὐφυῶς κεῖσθαι χώραν.
というのも、前述の場所が占領されたことによって彼らが困窮したのは、食糧の面からだけでなく、その場所が周囲の地域に対して絶好の地勢に位置していたからでもあった。
§3.107.6πέμποντες οὖν εἰς τὴν Ῥώμην συνεχῶς ἐπυνθάνοντο τί δεῖ ποιεῖν, ὡς ἐὰν ἐγγίσωσι τοῖς πολεμίοις, οὐ δυνησόμενοι φυγομαχεῖν, τῆς μὲν χώρας καταφθειρομένης, τῶν δὲ συμμάχων πάντων μετεώρων ὄντων ταῖς διανοίαις,
それゆえ、彼らはローマに絶えず使者を送って、何をすべきかを尋ねた。 なぜなら、もし敵に近づけば戦闘を避けることはできず、国土は荒廃させられ、同盟者たちの心はすべて動揺していたからである。
§3.107.7οἱ δʼ ἐβουλεύσαντο μάχεσθαι καὶ συμβάλλειν τοῖς πολεμίοις.
ローマの人々は戦って敵と交戦することを決議した。
τοῖς μὲν οὖν περὶ τὸν Γνάιον ἐπισχεῖν ἔτι διεσάφησαν, αὐτοὶ δὲ τοὺς ὑπάτους ἐξαπέστελλον.
そして、グナエウスらにはまだ待機しているよう指示を送り、自らは執政官たちを派遣した。
§3.107.8συνέβαινε δὲ πάντας εἰς τὸν Αἰμίλιον ἀποβλέπειν καὶ πρὸς τοῦτον ἀπερείδεσθαι τὰς πλείστας ἐλπίδας διά τε τὴν ἐκ τοῦ λοιποῦ βίου καλοκἀγαθίαν καὶ διὰ τὸ μικροῖς πρότερον χρόνοις ἀνδρωδῶς ἅμα καὶ συμφερόντως δοκεῖν κεχειρικέναι τὸν πρὸς Ἰλλυριοὺς πόλεμον.
ところで、誰もがアエミリウスに注目し、彼に最大の期待を寄せることとなったが、それは彼のこれまでの生涯における高潔な人格のためであり、また、少し前にイリュリア人との戦争を勇敢かつ有益に処理したと思われていたからであった。
§3.107.9προέθεντο δὲ στρατοπέδοις ὀκτὼ διακινδυνεύειν, ὃ πρότερον οὐδέποτʼ ἐγεγόνει παρὰ Ῥωμαίοις, ἑκάστου τῶν στρατοπέδων ἔχοντος ἄνδρας εἰς πεντακισχιλίους χωρὶς τῶν συμμάχων.
彼らは8個軍団で決戦に臨むことを決定したが、これはローマ人においてそれまで一度もなかったことであり、同盟者を除いて、各軍団はそれぞれ約5千人の兵員を擁していた。
§3.107.10Ῥωμαῖοι γάρ, καθά που καὶ πρότερον εἰρήκαμεν, ἀεί ποτε τέτταρα στρατόπεδα προχειρίζονται.
というのも、以前にも述べたように、ローマ人は常に4個軍団を動員するからである。
τὸ δὲ στρατόπεδον πεζοὺς μὲν λαμβάνει περὶ τετρακισχιλίους, ἱππεῖς δὲ διακοσίους.
その1個軍団は歩兵約4千人、騎兵200人から構成される。
§3.107.11ἐπὰν δέ τις ὁλοσχερεστέρα προφαίνηται χρεία, τοὺς μὲν πεζοὺς ἐν ἑκάστῳ στρατοπέδῳ ποιοῦσι περὶ πεντακισχιλίους, τοὺς δʼ ἱππεῖς τριακοσίους.
しかし、より重大な必要が生じた場合には、各軍団の歩兵を約5千人に、騎兵を300人にする。
§3.107.12τῶν δὲ συμμάχων τὸ μὲν τῶν πεζῶν πλῆθος πάρισον ποιοῦσι τοῖς Ῥωμαϊκοῖς στρατοπέδοις, τὸ δὲ τῶν ἱππέων ὡς ἐπίπαν τριπλάσιον.
同盟者の歩兵の数はローマ軍団の歩兵とほぼ同数にし、騎兵の数はほぼ3倍にする。
§3.107.13τούτων δὲ τοὺς ἡμίσεις τῶν συμμάχων καὶ τὰ δύο στρατόπεδα δόντες ἑκατέρῳ τῶν ὑπάτων ἐξαποστέλλουσιν ἐπὶ τὰς πράξεις.
そして、これらの同盟者の半数と2個軍団を2人の執政官のそれぞれに与えて、軍事行動に派遣する。
§3.107.14καὶ τοὺς μὲν πλείστους ἀγῶνας διʼ ἑνὸς ὑπάτου καὶ δύο στρατοπέδων καὶ τοῦ προειρημένου πλήθους τῶν συμμάχων κρίνουσι, σπανίως δὲ πᾶσι πρὸς ἕνα καιρὸν καὶ πρὸς ἕνα χρῶνται κίνδυνον.
そして、ほとんどの戦いは、1人の執政官と2個軍団、および前述の同盟者の兵力によって決着をつけるのであり、すべてを同じ時期に1つの危機に対して用いることはまれである。
§3.107.15τότε γε μὴν οὕτως ἐκπλαγεῖς ἦσαν καὶ κατάφοβοι τὸ μέλλον ὡς οὐ μόνον τέτταρσιν, ἀλλʼ ὀκτὼ στρατοπέδοις Ῥωμαϊκοῖς ὁμοῦ προῄρηντο διακινδυνεύειν.
しかしこのときは、彼らは将来に対して非常に驚愕し、恐れを抱いていたため、4個だけでなく、実に8個のローマ軍団を同時に投入して決戦に臨むことを決めたのである。