Humanitext Reader

ポリュビオス · 歴史 §21.34.1-21.34.13

グナエウスによるキビュラの僭主モアゲテスの屈服

996 / 1311 箇所 · ギリシア語

要旨

キビュラの僭主モアゲテスは、侵攻してきたローマの執政官グナエウスに対して当初は卑屈な態度を装って少額の賠償金で和解しようとしたが、脅迫に遭い、最終的に巨額の賠償金と小麦を支払って和解した。

§21.34.1ὅτι Μοαγέτης ἦν τύραννος Κιβύρας, ὠμὸς γεγονὼς καὶ δόλιος, §21.34.2καὶ οὐκ ἄξιός ἐστιν ἐκ παραδρομῆς, ἀλλὰ μετʼ ἐπιστάσεως τυχεῖν τῆς ἁρμοζούσης μνήμης.
キビュラの僭主モアゲテスは、残忍で不実な人物であったこと、そして、通りすがりにではなく、ふさわしい配慮を伴って言及されるに値する人物であるということ。
§21.34.3πλὴν συνεγγίζοντος Γναΐου ὑπάτου Ῥωμαίων τῇ Κιβύρᾳ, καὶ τοῦ Ἑλουίου πεμφθέντος εἰς ἀπόπειραν ἐπὶ τίνος ἐστὶ γνώμης, πρεσβευτὰς ἐξέπεμψε, παρακαλῶν μὴ φθεῖραι τὴν χώραν, ὅτι φίλος ὑπάρχει Ῥωμαίων καὶ πᾶν ποιήσει τὸ παραγγελλόμενον.
— しかし、ローマの執政官グナエウスがキビュラに接近し、ヘルウィウスがどのような意図を抱いているかを探るために送られた時、彼は使節を派遣し、自分がローマ人の友であり、命じられることは何でも行うつもりであることを理由に、国を荒らさないよう懇願した。
§21.34.4καὶ ταῦτα λέγων ἅμα προύτεινε στέφανον ἀπὸ πεντεκαίδεκα ταλάντων.
そして、こう言うと同時に、15タラントンの価値のある冠を差し出した。
§21.34.5ὧν ἀκούσας αὐτὸς μὲν ἀφέξεσθαι τῆς χώρας ἔφη, πρὸς δὲ τὸν στρατηγὸν ἐκέλευσε πρεσβεύειν ὑπὲρ τῶν ὅλων·
これを聞いて、彼自身は領土を荒らすのを控えると言い、万事について将軍に使節を送るよう命じた。
ἕπεσθαι γὰρ αὐτὸν μετὰ τῆς στρατείας κατὰ πόδας.
なぜなら、将軍が軍勢を引き連れてすぐ後ろに迫っているからである。
§21.34.6γενομένου δὲ τούτου, καὶ πέμψαντος τοῦ Μοαγέτου μετὰ τῶν πρεσβευτῶν καὶ τὸν ἀδελφόν, ἀπαντήσας κατὰ πορείαν ὁ Γνάιος ἀνατατικῶς καὶ πικρῶς ὡμίλησε τοῖς πρεσβευταῖς,
これが行われ、モアゲテスが使節たちとともに弟をも送ったとき、行軍の途上で出会ったグナエウスは、威嚇的かつ辛辣な態度で使節たちに話しかけた。
§21.34.7φάσκων οὐ μόνον ἀλλοτριώτατον γεγονέναι Ῥωμαίων τὸν Μοαγέτην πάντων τῶν κατὰ τὴν Ἀσίαν δυναστῶν, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν ῥώμην ὅλην εἰς καθαίρεσιν τῆς ἀρχῆς καὶ ἐπιστροφῆς εἶναι καὶ κολάσεως.
モアゲテスはアジアのすべての支配者の中で、ローマ人に最も敵対的であっただけでなく、全力をもってその支配の打倒、糾問、そして処罰に値すると主張して。
§21.34.8οἱ δὲ πρεσβευταὶ καταπλαγέντες τὴν ἐπίφασιν τῆς ὀργῆς τῶν μὲν ἄλλων ἐντολῶν ἀπέστησαν, ἠξίουν δʼ αὐτὸν εἰς λόγους ἐλθεῖν.
使節たちは彼の怒りの見せかけに驚愕し、他の交渉事項からは手を引き、彼に直接会談に応じるよう求めた。
§21.34.9συγχωρήσαντος δὲ τότε μὲν ἐπανῆλθον εἰς τὴν Κιβύραν, §21.34.10εἰς δὲ τὴν ἐπαύριον ἐξῆλθεν μετὰ τῶν φίλων ὁ τύραννος κατά τε τὴν ἐσθῆτα καὶ τὴν ἄλλην προστασίαν λιτὸς καὶ ταπεινός, ἔν τε τοῖς ἀπολογισμοῖς κατολοφυρόμενος τὴν ἀδυναμίαν τὴν αὑτοῦ καὶ τὴν ἀσθένειαν ὧν ἐπῆρχε πόλεων, καὶ πρὸς τούτοις ἠξίου προσδέξασθαι τὰ πεντεκαίδεκα τάλαντα τὸν Γνάιον·
彼がそれを承諾すると、彼らはその時はキビュラへ戻り、翌日、僭主は友人たちを伴い、衣服もその他の身なりも質素で卑屈な姿で現れ、釈明に際しては自らの無力さと自らが支配する諸都市の脆弱さを激しく嘆き、その上で、グナエウスにあの15タラントンを受け取るよう求めた。
§21.34.11ἐκράτει δὲ τῆς Κιβύρας καὶ Συλείου καὶ τῆς ἐν Λίμνῃ πόλεως.
彼はキビュラ、シュレイオン、そしてリムネの町を支配していた。
§21.34.12ὁ δὲ Γνάιος καταπλαγεὶς τὴν ἀπόνοιαν ἄλλο μὲν οὐδὲν εἶπε πρὸς αὐτόν, ἐὰν δὲ μὴ διδῷ πεντακόσια τάλαντα μετὰ μεγάλης χάριτος, οὐ τὴν χώραν ἔφη φθερεῖν, ἀλλὰ τὴν πόλιν αὐτὴν πολιορκήσειν καὶ διαρπάσειν.
しかしグナエウスは、彼の破廉恥さに驚きつつも、彼に対して他には何も言わず、もし感謝の念とともに500タラントンを支払わないならば、領土を荒らすだけでなく、都市そのものを包囲し略奪するだろうと言い放った。
§21.34.13ὅθεν ὁ Μοαγέτης κατορρωδήσας τὸ μέλλον ἐδεῖτο μηδὲν ποιῆσαι τοιοῦτον, καὶ προσετίθει κατὰ βραχὺ τῶν χρημάτων, καὶ τέλος ἔπεισε τὸν Γνάιον ἑκατὸν τάλαντα καὶ μυρίους μεδίμνους λαβόντα πυρῶν προσδέξασθαι πρὸς τὴν φιλίαν αὐτόν.
そのため、モアゲテスは迫り来る破滅に恐れおののき、そのようなことをしないでほしいと哀願し、金額を少しずつ上乗せしていき、最終的には、100タラントンと1万メディムノスの小麦を受け取ることで、自分を友好関係に受け入れるようグナエウスを説得した。

語釈・文法注

  1. §21.34.1ὅτι — 抄録集(Excerpta)に由来するテキストの特徴として、文頭の ὅτι は主節の動詞を伴わず、「〜ということ」という叙述を導入する役割を果たしている。
  2. §21.34.5ὧν ἀκούσας αὐτὸς μὲν ἀφέξεσθαι — 関係代名詞 ὧν は中性複数で、前文の使節たちの発言と金冠の提示を指し、分詞 ἀκούσας の目的語。不定詞 ἀφέξεσθαι の意味上の主語は αὐτός(ヘルウィウス自身)であり、主節の主語と同一であるため主格となっている。
  3. §21.34.7εἰς καθαίρεσιν τῆς ἀρχῆς καὶ ἐπιστροφῆς εἶναι καὶ κολάσεως — εἶναι εἰς ... は「〜の状態にある」「〜に値する」の意。καθάιρεσιν と並列される ἐπιστροφῆς および κολάσεως は属格となっており、本来は同格の対格(ἐπιστροφὴν καὶ κόλασιν)になるべき箇所のテキストの乱れ、あるいは「(支配力の)打倒、追究、処罰のための状態にある」とする属格としての意味上の依存を示している。
  4. §21.34.12καταπλαγεὶς τὴν ἀπόνοιαν — 受動相分詞 καταπλαγείς は、心理的影響を示す動詞として対格 τὴν ἀπόνοιαν を直接の目的語(または観点の対格)に取っている。ἀπόνοια は文脈上、僭主が極めて貧しく無力であるかのように過度に卑屈を装い、僅か15タラントンしか提示しなかった「破廉恥さ」「恥知らずな態度」を指す。

この箇所を引用する

ポリュビオス, 歴史 §21.34.1-21.34.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:21.34.1-21.34.13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。