§12.20.1μετὰ δὲ ταῦτά φησι μετωπηδὸν ἄγειν τὴν δύναμιν, ἀπέχοντα τῶν πολεμίων περὶ τετταράκοντα σταδίους.
この後、彼は、敵から約40スタディオン離れているときに、軍勢を横隊で前進させたと言っている。
§12.20.2τούτου δὲ μεῖζον ἀλόγημα δυσχερὲς ἐπινοῆσαι·
これより大きな不合理を考え出すのは困難である。
ποῦ γὰρ ἂν εὕροι τις τοιούτους τόπους, ἄλλως τε καὶ κατὰ Κιλικίαν, ὥστʼ ἐπὶ σταδίους εἴκοσι μὲν τὸ πλάτος τετταράκοντα δὲ τὸ μῆκος μετωπηδὸν ἄγειν φάλαγγα σαρισοφόρον;
というのも、とりわけキリキアにおいて、幅が20スタディオン、長さが40スタディオンにわたって、サリサ携行ファランクスを横隊で前進させられるような、そのような場所を一体どこで見出せるだろうか。
§12.20.3τοσαῦτα γάρ ἐστιν ἐμπόδια πρὸς τὴν τοιαύτην τάξιν καὶ χρείαν, ἅ τις οὐδʼ ἂν ἐξαριθμήσαιτο ῥᾳδίως.
そのような隊列と運用には、容易には数え上げることすらできないほど多くの障害があるからである。
ἓν δὲ τῶν ὑπʼ αὐτοῦ Καλλισθένους λεγομένων ἱκανὸν ὑπάρχει πρὸς πίστιν·
しかし、カリステネス自身が述べていることのうちの一つだけで、確証を得るには十分である。
§12.20.4τοὺς γὰρ ἀπὸ τῶν ὀρῶν χειμάρρους καταφερομένους τοσαῦτά φησι ποιεῖν ἐκρήγματα κατὰ τὸ πεδίον ὥστε καὶ τῶν Περσῶν κατὰ τὴν φυγὴν διαφθαρῆναι λέγουσι τοὺς πλείστους ἐν τοῖς τοιούτοις κοιλώμασι.
すなわち、山々から流れ落ちる急流が平野に非常に多くの裂け目を作っているため、ペルシア兵の逃走の際にも、その大部分がそのような窪地で命を落としたと言われている、と彼は言っているのである。
§12.20.5νὴ Δίʼ, ἀλλʼ ἕτοιμος ἐβούλετʼ εἶναι πρὸς τὴν τῶν πολεμίων ἐπιφάνειαν.
「なるほど、ゼウスにかけて、彼は敵の出現に対していつでも準備ができている状態でありたかったのだ」と言うかもしれない。
§12.20.6τί δʼ ἀνετοιμότερον φάλαγγος ἐν μετώπῳ διαλελυμένης καὶ διεσταμένης;
だが、横隊において分裂し、ばらばらになったファランクスほど、準備のできていないものがあるだろうか。
πόσῳ γὰρ ἐκ πορευτικῆς ἀγωγῆς ἁρμοζούσης παρατάξαι ῥᾷον ἢ διαλελυμένην ἐν μετώπῳ καὶ διεσπασμένην δύναμιν ἐπὶ τὴν αὐτὴν εὐθεῖαν ἀγαγεῖν καὶ συστῆσαι πρὸς μάχην ἐν τόποις ὑλώδεσι καὶ περικεκλασμένοις;
適切な行軍隊形から戦闘隊形を整える方が、横隊において分裂し、散りぢりになった軍勢を同じ直線上に整列させ、樹木の生い茂った起伏の激しい場所で戦闘のために再編成するよりも、どれほど容易であることか。
§12.20.7διόπερ οὐδὲ παρὰ μικρὸν ἦν κρεῖττον ἄγειν διφαλαγγίαν ἢ τετραφαλαγγίαν ἁρμόζουσαν, ᾗ καὶ τόπον πορείας εὑρεῖν οὐκ ἀδύνατον, καὶ τὸ παρατάξαι ταχέως ῥᾴδιόν γε, δυνάμενον διὰ τῶν προδρόμων ἐκ πολλοῦ γινώσκειν τὴν τῶν πολεμίων παρουσίαν.
それゆえ、適切な二重ファランクスや四重ファランクスを率いて進む方が、はるかに勝っていたはずである。 その隊形なら、行軍のルートを見出すことも不可能ではなく、また、先遣隊を通じてかなり前から敵の出現を知ることができたのだから、迅速に戦闘隊形を整えることも容易だったはずである。
§12.20.8ὁ δὲ χωρὶς τῶν ἄλλων οὐδὲ τοὺς ἱππεῖς προέθετο, μετωπηδὸν ἄγων τὴν δύναμιν ἐν τόποις ἐπιπέδοις, ἀλλʼ ἐξ ἴσου ποιεῖ τοῖς πεζοῖς.
だが、彼は他の誤りは別としても、平坦な場所で軍勢を横隊で進めながら、騎兵を前方に配置することさえせず、歩兵と同列に置いているのである。