§52καὶ ταύτην οὖν σφόδρα γε δεῖ τὴν δόξαν κατέχειν, ἵνα μήτε τὰ κριτήρια ἀναιρῆται τὰ κατὰ τὰς ἐναργείας μήτε τὸ διημαρτημένον ὁμοίως βεβαιούμενον πάντα συνταράττῃ.
それゆえ、この意見をしっかりと保持しておかねばならない。 それは、明瞭な事実に基づく判定基準が否定されないためであり、また、誤ったことが同様に確実なものとみなされることによって、すべてを混乱に陥れないためである。
Ἀλλὰ μὴν καὶ τὸ ἀκούειν γίνεται ῥεύματός τινος φερομένου ἀπὸ τοῦ φωνοῦντος ἢ ἠχοῦντος ἢ ψοφοῦντος ἢ ὅπως δήποτε ἀκουστικὸν πάθος παρασκευάζοντος.
さらにまた、聴覚が生じるのは、声を出すもの、あるいは響きを立てるもの、あるいは音を出すもの、あるいはどのようにであれ聴覚の受動状態をもたらすものから、ある流出物が運ばれることによるのである。
τὸ δὲ ῥεῦμα τοῦτο εἰς ὁμοιομερεῖς ὄγκους διασπείρεται, ἅμα τινὰ διασῴζοντας συμπάθειαν πρὸς ἀλλήλους καὶ ἑνότητα ἰδιότροπον, διατείνουσαν πρὸς τὸ ἀποστεῖλαν καὶ τὴν ἐπαίσθησιν τὴν ἐπ’ ἐκείνου ὡς τὰ πολλὰ ποιοῦσαν, εἰ δὲ μή γε, τὸ ἔξωθεν μόνον ἔνδηλον παρασκευάζουσαν·
そして、この流出物は、互いに対するある種の相互感応と、送り出したものへと連なり、多くの場合にその送り出したものに対する知覚を生じさせ、あるいはそれができないならば、少なくとも外部に原因があることだけを明らかにするような、独特の統一性を同時に保ち続ける、同質な粒子へと分散されるのである。
§53ἄνευ γὰρ ἀναφερομένης τινὸς ἐκεῖθεν συμπαθείας οὐκ ἂν γένοιτο ἡ τοιαύτη ἐπαίσθησις.
なぜなら、そこから立ち戻ってくる何らかの相互感応がなければ、そのような知覚は生じないであろうからである。
οὐκ αὐτὸν οὖν δεῖ νομίζειν τὸν ἀέρα ὑπὸ τῆς προιεμένης φωνῆς ἢ καὶ τῶν ὁμογενῶν σχηματίζεσθαι — πολλὴν γὰρ ἔνδειαν ἕξει τοῦτο πάσχων ὑπ’ ἐκείνης —, ἀλλ’ εὐθὺς τὴν γινομένην πληγὴν ἐν ἡμῖν, ὅταν φωνὴν ἀφίωμεν, τοιαύτην ἔκθλιψιν ὄγκων τινῶν ῥεύματος πνευματώδους ἀποτελεστικῶν ποιεῖσθαι, ἣ τὸ πάθος τὸ ἀκουστικὸν ἡμῖν παρασκευάζει.
したがって、発せられた声やそれに類するものによって空気そのものが形づくられると考えるべきではない。 ――なぜなら、空気が声によってそのような働きを受けるとすれば、多くの不都合が生じるからである。 ――そうではなく、私たちが声を発するときに私たちの内部に直接生じる衝撃が、気体状の流出物を形成するある種の粒子の圧出をもたらし、それが私たちに聴覚の受動状態を引き起こすのである。
Καὶ μὴν καὶ τὴν ὀσμὴν νομιστέον, ὥσπερ καὶ τὴν ἀκοὴν οὐκ ἄν ποτε οὐθὲν πάθος ἐργάσασθαι, εἰ μὴ ὄγκοι τινὲς ἦσαν ἀπὸ τοῦ πράγματος ἀποφερόμενοι σύμμετροι πρὸς τοῦτο τὸ αἰσθητήριον κινεῖν, οἱ μὲν τοῖοι τεταραγμένως καὶ ἀλλοτρίως, οἱ δὲ τοῖοι ἀταράχως καὶ οἰκείως ἔχοντες.
さらにまた、嗅覚についても、聴覚と同様に、対象から運ばれるある種の粒子が、この感覚器官を動かすのに適した大きさで存在しない限り、いかなる受動状態も引き起こされることはないと考えるべきである。 その粒子のあるものは混乱して異質なものとして作用し、他のものは混乱することなく調和したものとして作用するのである。
§54Καὶ μὴν καὶ τὰς ἀτόμους νομιστέον μηδεμίαν ποιότητα τῶν φαινομένων προσφέρεσθαι πλὴν σχήματος καὶ βάρους καὶ μεγέθους καὶ ὅσα ἐξ ἀνάγκης σχήματος συμφυῆ ἐστι.
さらにまた、原子は、形状、重さ、大きさ、および必然的に形状に結びついている属性以外には、現象するいかなる性質も持たないと考えるべきである。
ποιότης γὰρ πᾶσα μεταβάλλει·
すべての性質は変化するが、原子はまったく変化しないからである。
αἱ δὲ ἄτομοι οὐδὲν μεταβάλλουσιν, ἐπειδή περ δεῖ τι ὑπομένειν ἐν ταῖς διαλύσεσι τῶν συγκρίσεων στερεὸν καὶ ἀδιάλυτον, ὃ τὰς μεταβολὰς οὐκ εἰς τὸ μὴ ὂν ποιήσεται οὐδ’ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος, ἀλλὰ κατὰ μεταθέσεις ἐν πολλοῖς, τινῶν δὲ καὶ προσόδους καὶ ἀφόδους.
複合体の分解において、堅固で分解されない何ものかが存続しなければならないからであり、それは変化を非存在への変化にすることも、非存在からの変化にすることもなく、多くの原子の配置の変更や、あるものの加入および退出によってそれを遂げるのである。
ὅθεν ἀναγκαῖον τὰ [μὴ] μετατιθέμενα ἄφθαρτα εἶναι καὶ τὴν τοῦ μεταβάλλοντος φύσιν οὐκ ἔχοντα, ὄγκους δὲ καὶ σχηματισμοὺςἰδίους·
それゆえ、配置を変える元素は不滅であり、変化するものの本性を持たず、独自の大きさ(塊)と形状を持つことが必要である。
ταῦτα γὰρ καὶ ἀναγκαῖον ὑπομένειν.
なぜなら、これらこそが存続することが必然的なものだからである。
§55καὶ γὰρ ἐν τοῖς παρ’ ἡμῖν μετασχηματιζομένοις κατὰ τὴν περιαίρεσιν τὸ σχῆμα ἐνυπάρχον λαμβάνεται, αἱ δὲ ποιότητες οὐκ ἐνυπάρχουσαι ἐν τῷ μεταβάλλοντι, ὥσπερ ἐκεῖνο καταλείπεται, ἀλλ’ ἐξ ὅλου τοῦ σώματος ἀπολλύμεναι.
なぜなら、私たちの身の回りにある、削り落とされることによって形が変わるものにおいても、その形状は内包されたものとして受け取られるが、変化するものにおいて性質は、あの形状が残されるようには内包されておらず、体全体から失われるからである。
ἱκανὰ οὖν τὰ ὑπολειπό μενα ταῦτα τὰς τῶν συγκρίσεων διαφορὰς ποιεῖν, ἐπειδή περ ὑπολείπεσθαί γέ τινα ἀναγκαῖον καὶ 〈μὴ〉 εἰς τὸ μὴ ὂν φθείρεσθαι.
したがって、これらの残されたものこそが、複合体の相違を生み出すのに十分なのである。 なぜなら、何ものかが存続し、非存在へと消滅しないことが必然的だからである。
Ἀλλὰ μὴν οὐδὲ δεῖ νομίζειν πᾶν μέγεθος ἐν ταῖς ἀτόμοις ὑπάρχειν, ἵνα μὴ τὰ φαινόμενα ἀντιμαρτυρῇ·
さらにまた、原子にいかなる大きさも存在すると考えるべきではない。 それは現象がこれに矛盾しないためである。
παραλλαγὰς δέ τινας μεγεθῶν νομιστέον εἶναι.
むしろ、大きさにはある種の差異があると考えるべきである。
βέλτιον γὰρ καὶ τούτου προσ— όντος τὰ κατὰ τὰ πάθη καὶ τὰς αἰσθήσεις γινόμενα ἀποδοθήσεται.
なぜなら、この属性が加わることによって、受動や感覚において生じることがよりよく説明されるからである。
§56πᾶν δὲ μέγεθος ὑπάρχειν οὔτε χρήσιμόν ἐστι πρὸς τὰς τῶν ποιοτήτων διαφοράς, ἀφῖχθαί τε ἅμ’ ἔδει καὶ πρὸς ἡμᾶς ὁρατὰς ἀτόμους·
また、すべての大きさが存在することは、性質の相違を説明するのにも有益ではなく、同時に、目に見える原子が私たちのところに到達していなければならなくなる。
ὃ οὐ θεωρεῖται γινόμενον οὔθ’ ὅπως ἂν γένοιτο ὁρατὴ ἄτομος ἔστιν ἐπινοῆσαι.
しかしそのようなことが起こることは観察されず、またどのようにして原子が目に見えるようになるかを考案することもできない。
Πρὸς δὲ τούτοις οὐ δεῖ νομίζειν ἐν τῷ ὡρισμένῳ σώματι ἀπείρους ὄγκους εἶναι οὐδ’ ὁπηλίκους οὖν.
これらに加えて、限定された物体の中に、いかなる大きさであれ、無限の粒子が存在すると考えるべきではない。
ὥστε οὐ μόνον τὴν εἰς ἄπειρον τομὴν ἐπὶ τοὔλαττον ἀναιρετέον, ἵνα μὴ πάντα ἀσθενῆ ποιῶμεν κὰν ταῖς περιλήψεσι τῶν ἀθρόων εἰς τὸ μὴ ὂν ἀναγκαζώμεθα τὰ ὄντα θλίβοντες καταναλίσκειν, ἀλλὰ καὶ τὴν μετάβασιν μὴ νομιστέον γίνεσθαι ἐν τοῖς ὡρισμένοις εἰς ἄπειρον μηδ’ ἐ〈πὶ〉 τοὔλαττον.
したがって、私たちは、すべてのものを弱くしないために、また全体の把握において、存在するものを圧縮して消滅させて非存在へと追い込むことにならないために、より小さい方への無限の分割を否定しなければならないだけでなく、限定されたものにおいて、無限に、あるいはより小さい方へと推移が行われると考えてはならない。