§4.24.1Ἀριστομένης δὲ ὡς τὴν ἡγεμονίαν ἀπείπατο τῶν ἐς τὴν ἀποικίαν στελλομένων, τὰς θυγατέρας τὴν πρεσβυτάτην καὶ τὴν ἐπὶ ταύτῃ καὶ Ἁγναγόραν τὴν ἀδελφὴν τὴν μὲν Θάρυκι ἐς Φιγαλίαν, Δαμοθοΐδᾳ δὲ Λεπρεάτῃ καὶ Ἡραιεῖ Θεοπόμπῳ τὰς θυγατέρας συνῴκισεν·
アリストメネスは、植民に出発する者たちの指導者の地位を辞退すると、長女と、その次の娘、および妹のアグナゴラのうち、妹をフィガリアのタリュクスに、娘たちをレプレオンのダモトイダスとヘライアのテオポンポスにそれぞれ嫁がせた。
αὐτὸς δὲ ἀφικόμενος ἐς Δελφοὺς ἐχρῆτο τῷ θεῷ.
自身はデルフォイに到着すると神託を求めた。
καὶ τὸ μὲν τῷ Ἀριστομένει γενόμενον μάντευμα οὐ λέγεται·
アリストメネスに下された神託の内容は語られていない。
§4.24.2Δαμαγήτῳ δὲ Ῥοδίῳ βασιλεύοντι ἐν Ἰαλυσῷ, τότε δὲ ἥκοντι παρὰ τὸν Ἀπόλλωνα καὶ ἐρωτῶντι ὁπόθεν ἀγαγέσθαι χρὴ γυναῖκα, ἔχρησεν ἡ Πυθία θυγατέρα ἀνδρὸς τῶν Ἑλλήνων τοῦ ἀρίστου λαβεῖν.
一方、イアリュソスで王をしていたロドス人ダマゲトスが、当時アポロンのもとを訪れ、どこから妻を迎えるべきかを尋ねたところ、ピュティアはギリシア人の中で最も優れた男の娘を娶るようにと神託を下した。
ὁ δὲ—ἦν γὰρ καὶ τρίτη τῷ Ἀριστομένει θυγάτηρ— γαμεῖ ταύτην, Ἑλλήνων τῶν τότε ἐκεῖνον μακρῷ δή τινι ἄριστον νομίζων.
彼には――アリストメネスには三人目の娘がいたので――その当時あの男をギリシア人の中で群を抜いて最も優れた者と見なして、この娘を妻に迎えた。
Ἀριστομένης δὲ ἐς μὲν τὴν Ῥόδον ἀφίκετο σὺν τῇ θυγατρί, ἐκεῖθεν δὲ ἔς τε Σάρδεις ἐνενόει παρὰ Ἄρδυν τὸν Γύγου καὶ ἐς Ἐκβάτανα τὰ Μηδικὰ ἀναβῆναι παρὰ τὸν βασιλέα Φραόρτην·
アリストメネスは娘とともにロドスに到着し、そこからさらに、ギュゲスの子アルデュスのもとへサルデイスへ、また王フラオルテスのもとへメディアのエクバタナへと上る(内陸へ旅する)ことを計画していた。
§4.24.3ἀλλὰ γὰρ πρότερον τούτων συνέπεσεν ἀποθανεῖν αὐτῷ νοσήσαντι, οὐ γὰρ ἔδει συμφορὰν οὐδεμίαν Λακεδαιμονίοις ἔτι ἐξ Ἀριστομένους γενέσθαι.
しかし、これらのことが実現する前に、彼は病にかかって亡くなった。 ラケダイモン人たちには、アリストメネスによってこれ以上の災いがもたらされることは運命づけられていなかったからである。
τελευτήσαντι δὲ αὐτῷ Δαμάγητος καὶ οἱ Ῥόδιοι μνῆμά τε ἐπιφανὲς ἐποίησαν καὶ ἔνεμον ἀπὸ ἐκείνου τιμάς.
彼が亡くなると、ダマゲトスとロドス人たちは目立つ墓を築き、彼に由来する名誉を授けた。
τὰ μὲν δὴ λεγόμενα ἐς τοὺς Διαγορίδας καλουμένους ἐν Ῥόδῳ, γεγονότας δὲ ἀπὸ Διαγόρου τοῦ Δαμαγήτου τοῦ Δωριέως τοῦ Δαμαγήτου τε καὶ τῆς Ἀριστομένους θυγατρός, παρῆκα, μὴ οὐ κατὰ καιρὸν δοκοίην γράφειν·
ダマゲトスとドリエウス、そしてダマゲトスとアリストメネスの娘の間に生まれたディアゴラスに始まる、ロドスでいわゆる「ディアゴラス一族」と呼ばれる者たちについて語られていることは、不適切な記述と思われるのを避けるため、ここでは省略する。
§4.24.4Λακεδαιμόνιοι δὲ τότε, ὡς ἐπεκράτησαν τῆς Μεσσηνίας, τὴν μὲν ἄλλην πλὴν τῆς Ἀσιναίων αὐτοὶ διελάγχανον, Μοθώνην δὲ Ναυπλιεῦσιν ἐδίδοσαν ἐκπεπτωκόσιν ἐκ Ναυπλίας ἔναγχος ὑπὸ Ἀργείων.
一方、ラケダイモン人たちは当時、メッセニアを制圧すると、アシネ人の土地を除く他の全域を自分たちで分配し、モトネを、少し前にアルゴス人によってナウプリアから追放されたナウプリア人に与えた。
§4.24.5Μεσσηνίων δὲ τοὺς ἐγκαταληφθέντας ἐν τῇ γῇ, συντελοῦντας κατὰ ἀνάγκην ἐς τοὺς εἵλωτας, ἐπέλαβεν ἀπὸ Λακεδαιμονίων ὕστερον ἀποστῆναι κατὰ τὴν ἐνάτην Ὀλυμπιάδα καὶ ἑβδομηκοστήν, ἣν Κορίνθιος ἐνίκα Ξενοφῶν, Ἀρχιμήδους Ἀθήνῃσιν ἄρχοντος·
土地に残され、余儀なくヘイロタイに組み込まれていたメッセニア人たちに、後に、コリントス人クセノフォンが優勝し、アテナイでアルキメデスがアルコンであった第79回オリンピア期の間に、ラケダイモン人に対して反乱を起こす時が訪れた。
ἀπέστησαν δὲ καιρὸν τοιόνδε εὑρόντες.
彼らは次のような好機を得て反乱を起こした。
Λακεδαιμονίων ἄνδρες ἀποθανεῖν ἐπὶ ἐγκλήματι ὅτῳ δὴ καταγνωσθέντες ἱκέται καταφεύγουσιν ἐς Ταίναρον·
ラケダイモン人の男たちが、何らかの罪で死刑を宣告され、嘆願者としてタイナロンへと逃げ込んだ。
ἐντεῦθεν δὲ ἡ ἀρχὴ τῶν ἐφόρων ἀπὸ τοῦ βωμοῦ σφᾶς ἀποσπάσασα ἀπέκτεινε.
そこからエフォロスの政庁が、彼らを祭壇から引きはがして処刑したのである。
§4.24.6Σπαρτιάταις δὲ ἐν οὐδενὶ λόγῳ θεμένοις τοὺς ἱκέτας ἀπήντησεν ἐκ Ποσειδῶνος μήνιμα, καί σφισιν ἐς ἔδαφος τὴν πόλιν πᾶσαν κατέβαλεν ὁ θεός.
嘆願者たちを全く顧みなかったスパルタ人たちに対し、ポセイドンからの怒りが下り、神は彼らの都市全体を根底から崩壊させた。
ἐπὶ δὲ τῇ συμφορᾷ ταύτῃ καὶ τῶν εἱλώτων ὅσοι Μεσσήνιοι τὸ ἀρχαῖον ἦσαν, ἐς τὸ ὄρος τὴν Ἰθώμην ἀπέστησαν.
この災厄に乗じて、古くからのメッセニア人であったヘイロタイたちもまた、イトメ山へと退いて反乱を起こした。
Λακεδαιμόνιοι δὲ ἄλλα τε μετεπέμποντο συμμαχικὰ ἐπʼ αὐτοὺς καὶ Κίμωνα τὸν Μιλτιάδου πρόξενόν σφισιν ὄντα καὶ Ἀθηναίων δύναμιν·
ラケダイモン人たちは、彼らに対して他の同盟軍を呼び寄せるとともに、彼らの国賓代理人であったミルティアデスの子キモンとアテナイの軍勢を呼び寄せた。
ἀφικομένους δὲ τοὺς Ἀθηναίους ὑποπτεῦσαι δοκοῦσιν ὡς τάχα νεωτερίσοντας καὶ ὑπὸ τῆς ὑποψίας ἀποπέμψασθαι μετʼ οὐ πολὺ ἐξ Ἰθώμης.
しかし、到着したアテナイ人たちが、やがて反乱に加担するのではないかと疑いを抱くようになり、その疑念から、間もなく彼らをイトメから送り返した。
§4.24.7Ἀθηναῖοι δὲ τὴν ἐς αὐτοὺς τῶν Λακεδαιμονίων ὑπόνοιαν συνέντες Ἀργείοις τε φίλοι διʼ αὐτὸ ἐγένοντο καὶ Μεσσηνίων τοῖς ἐν Ἰθώμῃ πολιορκουμένοις ἐκπεσοῦσιν ὑποσπόνδοις ἔδοσαν Ναύπακτον, ἀφελόμενοι Λοκροὺς τοὺς πρὸς Αἰτωλίᾳ καλουμένους Ὀζόλας.
アテナイ人たちは、ラケダイモン人たちが自分たちに対して抱いた疑念を察知し、それゆえにアルゴス人と同盟関係を結び、イトメで包囲され、条約のもとで退去したメッセニア人たちにナウパクトスを与えた。 彼らは、エトリアの近隣にあるオゾラと呼ばれるロクリス人からこの地を奪い取っていたのである。
τοῖς δὲ Μεσσηνίοις παρέσχεν ἀπελθεῖν ἐξ Ἰθώμης τοῦ τε χωρίου τὸ ἐχυρὸν καὶ ἅμα Λακεδαιμονίοις προεῖπεν ἡ Πυθία ἦ μὴν εἶναί σφισι δίκην ἁμαρτοῦσιν ἐς τοῦ Διὸς τοῦ Ἰθωμάτα τὸν ἱκέτην.
メッセニア人たちがイトメから退去することを可能にしたのは、その場所の堅固さであり、同時にピュティアがラケダイモン人たちに対し、イトメのゼウスの嘆願者に対して罪を犯した彼らには必ず罰が下るであろうと事前に警告していたからであった。
ὑπόσπονδοι μὲν ἐκ Πελοποννήσου τούτων ἕνεκα ἀφείθησαν·
これらの事情により、彼らは条約を結んでペロポネソスから立ち去ることを許された。