§4.24.1Ἀριστομένης δὲ ὡς τὴν ἡγεμονίαν ἀπείπατο τῶν ἐς τὴν ἀποικίαν στελλομένων, τὰς θυγατέρας τὴν πρεσβυτάτην καὶ τὴν ἐπὶ ταύτῃ καὶ Ἁγναγόραν τὴν ἀδελφὴν τὴν μὲν Θάρυκι ἐς Φιγαλίαν, Δαμοθοΐδᾳ δὲ Λεπρεάτῃ καὶ Ἡραιεῖ Θεοπόμπῳ τὰς θυγατέρας συνῴκισεν·
아리스토메네스는 식민지로 떠나는 이들의 지도자 자리를 사양한 뒤, 자신의 장녀와 그 다음 딸, 그리고 누이인 아그나고라 중 누이는 피갈리아의 타릭스에게 시집보내고, 딸들은 레프레온의 다모토이다스와 헤라이아의 테오폼포스에게 각각 시집보냈다.
αὐτὸς δὲ ἀφικόμενος ἐς Δελφοὺς ἐχρῆτο τῷ θεῷ.
자신은 델포이에 도착하여 신에게 신탁을 물었다.
καὶ τὸ μὲν τῷ Ἀριστομένει γενόμενον μάντευμα οὐ λέγεται·
아리스토메네스에게 내린 신탁의 내용은 전해지지 않는다.
§4.24.2Δαμαγήτῳ δὲ Ῥοδίῳ βασιλεύοντι ἐν Ἰαλυσῷ, τότε δὲ ἥκοντι παρὰ τὸν Ἀπόλλωνα καὶ ἐρωτῶντι ὁπόθεν ἀγαγέσθαι χρὴ γυναῖκα, ἔχρησεν ἡ Πυθία θυγατέρα ἀνδρὸς τῶν Ἑλλήνων τοῦ ἀρίστου λαβεῖν.
한편, 이알뤼소스에서 왕 노릇을 하던 로도스인 다마게토스가 당시 아폴론을 찾아와 어디에서 아내를 맞이해야 할지 묻자, 피티아는 그리스인들 중 가장 훌륭한 이의 딸을 맞이하라고 신탁을 내렸다.
ὁ δὲ—ἦν γὰρ καὶ τρίτη τῷ Ἀριστομένει θυγάτηρ— γαμεῖ ταύτην, Ἑλλήνων τῶν τότε ἐκεῖνον μακρῷ δή τινι ἄριστον νομίζων.
그는—아리스토메네스에게는 셋째 딸이 있었기에—그 당시 그 인물을 그리스인들 중에서 단연 가장 훌륭한 사람으로 여겨 이 딸과 결혼했다.
Ἀριστομένης δὲ ἐς μὲν τὴν Ῥόδον ἀφίκετο σὺν τῇ θυγατρί, ἐκεῖθεν δὲ ἔς τε Σάρδεις ἐνενόει παρὰ Ἄρδυν τὸν Γύγου καὶ ἐς Ἐκβάτανα τὰ Μηδικὰ ἀναβῆναι παρὰ τὸν βασιλέα Φραόρτην·
아리스토메네스는 딸과 함께 로도스에 도착했고, 그곳에서 기게스의 아들 아르디스로, 그리고 메디아의 에크바타나에 있는 왕 프라오르테스에게로 올라갈 계획을 세웠다.
§4.24.3ἀλλὰ γὰρ πρότερον τούτων συνέπεσεν ἀποθανεῖν αὐτῷ νοσήσαντι, οὐ γὰρ ἔδει συμφορὰν οὐδεμίαν Λακεδαιμονίοις ἔτι ἐξ Ἀριστομένους γενέσθαι.
그러나 이 일들이 실현되기 전에 그가 병에 걸려 사망하고 말았으니, 라케다이몬인들에게 아리스토메네스로부터 더 이상의 재앙이 닥치는 것은 운명에 없었기 때문이다.
τελευτήσαντι δὲ αὐτῷ Δαμάγητος καὶ οἱ Ῥόδιοι μνῆμά τε ἐπιφανὲς ἐποίησαν καὶ ἔνεμον ἀπὸ ἐκείνου τιμάς.
그가 사망하자 다마게토스와 로도스인들은 눈에 띄는 무덤을 만들고 그로부터 비롯된 명예를 바쳤다.
τὰ μὲν δὴ λεγόμενα ἐς τοὺς Διαγορίδας καλουμένους ἐν Ῥόδῳ, γεγονότας δὲ ἀπὸ Διαγόρου τοῦ Δαμαγήτου τοῦ Δωριέως τοῦ Δαμαγήτου τε καὶ τῆς Ἀριστομένους θυγατρός, παρῆκα, μὴ οὐ κατὰ καιρὸν δοκοίην γράφειν·
로도스에서 소위 디아고라스 가문이라 불리는 이들, 즉 다마게토스와 아리스토메네스의 딸 사이에서 태어난 도리에우스, 그리고 다마게토스의 아들 디아고라스의 후손들에 관해 전해지는 이야기는, 부적절한 기술로 보이지 않기 위해 여기서는 생략하겠다.
§4.24.4Λακεδαιμόνιοι δὲ τότε, ὡς ἐπεκράτησαν τῆς Μεσσηνίας, τὴν μὲν ἄλλην πλὴν τῆς Ἀσιναίων αὐτοὶ διελάγχανον, Μοθώνην δὲ Ναυπλιεῦσιν ἐδίδοσαν ἐκπεπτωκόσιν ἐκ Ναυπλίας ἔναγχος ὑπὸ Ἀργείων.
한편 라케다이몬인들은 당시 메세니아를 장악한 뒤, 아시네인의 땅을 제외한 나머지 전역을 자신들끼리 분배했고, 모토네는 얼마 전 아르고스인들에 의해 나우플리아에서 쫓겨난 나우플리아인들에게 주었다.
§4.24.5Μεσσηνίων δὲ τοὺς ἐγκαταληφθέντας ἐν τῇ γῇ, συντελοῦντας κατὰ ἀνάγκην ἐς τοὺς εἵλωτας, ἐπέλαβεν ἀπὸ Λακεδαιμονίων ὕστερον ἀποστῆναι κατὰ τὴν ἐνάτην Ὀλυμπιάδα καὶ ἑβδομηκοστήν, ἣν Κορίνθιος ἐνίκα Ξενοφῶν, Ἀρχιμήδους Ἀθήνῃσιν ἄρχοντος·
땅에 남아 어쩔 수 없이 헤일로타이에 편입된 메세니아인들에게, 나중에 코린토스인 크세노폰이 우승하고 아테네에서 아르키메데스가 아르콘이었던 제79회 올림피아드 동안에 라케다이몬인들로부터 반란을 일으킬 때가 찾아왔다.
ἀπέστησαν δὲ καιρὸν τοιόνδε εὑρόντες.
그들은 다음과 같은 기회를 찾아내어 반란을 일으켰다.
Λακεδαιμονίων ἄνδρες ἀποθανεῖν ἐπὶ ἐγκλήματι ὅτῳ δὴ καταγνωσθέντες ἱκέται καταφεύγουσιν ἐς Ταίναρον·
라케다이몬인들 중 어떤 죄목으로든 사형 선고를 받은 이들이 탄원자로서 타이나론으로 피신했다.
ἐντεῦθεν δὲ ἡ ἀρχὴ τῶν ἐφόρων ἀπὸ τοῦ βωμοῦ σφᾶς ἀποσπάσασα ἀπέκτεινε.
그곳에서 에포로스 정청이 그들을 제단에서 강제로 끌어내어 처형했다.
§4.24.6Σπαρτιάταις δὲ ἐν οὐδενὶ λόγῳ θεμένοις τοὺς ἱκέτας ἀπήντησεν ἐκ Ποσειδῶνος μήνιμα, καί σφισιν ἐς ἔδαφος τὴν πόλιν πᾶσαν κατέβαλεν ὁ θεός.
탄원자들을 안중에도 두지 않은 스파르타인들에게 포세이돈의 진노가 닥쳤고, 신은 그들의 도시 전체를 기초부터 무너뜨렸다.
ἐπὶ δὲ τῇ συμφορᾷ ταύτῃ καὶ τῶν εἱλώτων ὅσοι Μεσσήνιοι τὸ ἀρχαῖον ἦσαν, ἐς τὸ ὄρος τὴν Ἰθώμην ἀπέστησαν.
이 재앙을 틈타 헤일로타이 중 옛 메세니아인이었던 이들이 이토메산으로 퇴각하여 반란을 일으켰다.
Λακεδαιμόνιοι δὲ ἄλλα τε μετεπέμποντο συμμαχικὰ ἐπʼ αὐτοὺς καὶ Κίμωνα τὸν Μιλτιάδου πρόξενόν σφισιν ὄντα καὶ Ἀθηναίων δύναμιν·
라케다이몬인들은 그들에 대항해 다른 동맹군들을 소환하는 한편, 자신들의 프록세노스였던 밀티아데스의 아들 키몬과 아테네의 군대를 불러들였다.
ἀφικομένους δὲ τοὺς Ἀθηναίους ὑποπτεῦσαι δοκοῦσιν ὡς τάχα νεωτερίσοντας καὶ ὑπὸ τῆς ὑποψίας ἀποπέμψασθαι μετʼ οὐ πολὺ ἐξ Ἰθώμης.
그러나 도착한 아테네인들이 이내 반란에 동조할지 모른다고 의심하게 되었고, 그 의심 때문에 얼마 지나지 않아 그들을 이토메에서 돌려보냈다.
§4.24.7Ἀθηναῖοι δὲ τὴν ἐς αὐτοὺς τῶν Λακεδαιμονίων ὑπόνοιαν συνέντες Ἀργείοις τε φίλοι διʼ αὐτὸ ἐγένοντο καὶ Μεσσηνίων τοῖς ἐν Ἰθώμῃ πολιορκουμένοις ἐκπεσοῦσιν ὑποσπόνδοις ἔδοσαν Ναύπακτον, ἀφελόμενοι Λοκροὺς τοὺς πρὸς Αἰτωλίᾳ καλουμένους Ὀζόλας.
아테네인들은 자신들에 대한 라케다이몬인들의 의심을 눈치채고 그로 인해 아르고스인들과 우호 관계를 맺었으며, 이토메에서 포위당해 조약 하에 퇴거한 메세니아인들에게 나우팍토스를 내주었다.
τοῖς δὲ Μεσσηνίοις παρέσχεν ἀπελθεῖν ἐξ Ἰθώμης τοῦ τε χωρίου τὸ ἐχυρὸν καὶ ἅμα Λακεδαιμονίοις προεῖπεν ἡ Πυθία ἦ μὴν εἶναί σφισι δίκην ἁμαρτοῦσιν ἐς τοῦ Διὸς τοῦ Ἰθωμάτα τὸν ἱκέτην.
이 땅은 에톨리아 근처의 오졸라라 불리는 로크리스인들로부터 그들이 빼앗은 곳이었다. 메세니아인들이 이토메에서 퇴거할 수 있었던 것은 그 요새의 견고함 때문이었고, 동시에 피티아가 라케다이몬인들에게 이토메의 제우스의 탄원자에게 죄를 지은 그들에게 반드시 벌이 내릴 것이라고 경고했기 때문이었다.
ὑπόσπονδοι μὲν ἐκ Πελοποννήσου τούτων ἕνεκα ἀφείθησαν·
이러한 이유로 그들은 조약을 맺고 펠로폰네소스에서 풀려났다.