§5.6#1Ἔπειτ᾿ ἐκ τῶν ἀντικειμένων σκεπτέον ἐστὶ πρῶτον μὲν ἐκ τῶν ἐναντίων ἀνασκευάζοντα μὲν εἰ τοῦ ἐναντίου μή ἐστι τὸ ἐναντίον ἴδιον·
次に、対立するものどもから検討すべきであり、第一に、反対のものどもからである。 論破する側にとっては、反対のものの反対が固有性でないかどうかを見るべきである。
οὐδὲ γὰρ τοῦ ἐναντίου ἔσται τὸ ἐναντίον ἴδιον.
なぜなら、その場合には[もう一方の]反対のものの反対も固有性ではないだろうからである。
Οἷον ἐπεὶ ἐναντίον ἐστὶ δικαιοσύνῃ μὲν ἀδικία, τῷ βελτίστῳ δὲ τὸ χείριστον, οὐκ ἔστι δὲ τῆς δικαιοσύνης ἴδιον τὸ βέλτιστον, οὐκ ἂν εἴη τῆς ἀδικίας ἴδιον τὸ χείριστον.
例えば、正義の反対は不正であり、最善の反対は最悪であるが、最善が正義の固有性ではないので、最悪は不正の固有性ではないだろう。
Κατασκευάζοντα δὲ εἰ τοῦ ἐναντίου τὸ ἐναντίον ἴδιόν ἐστιν·
他方、立証する側にとっては、反対のものの反対が固有性であるかどうかを見るべきである。
καὶ γὰρ τοῦ ἐναντίου τὸ ἐναντίον ἴδιον ἔσται.
なぜなら、その場合には[もう一方の]反対のものの反対も固有性となるだろうからである。
Οἷον ἐπεὶ ἐναντίον ἐστὶν ἀγαθῷ μὲν κακόν, αἱρετῷ δὲ φευκτόν, ἔστι δὲ τοῦ ἀγαθοῦ ἴδιον τὸ αἱρετόν, εἴη ἂν κακοῦ ἴδιον τὸ φευκτόν.
例えば、善の反対は悪であり、選択されるべきものの反対は避けるべきものであるが、選択されるべきものが善の固有性であるので、避けるべきものは悪の固有性となるだろう。
Δεύτερον δ᾿ ἐκ τῶν πρός τι ἀνασκευάζοντα μὲν εἰ τὸ πρός τι τοῦ πρός τι μή ἐστιν ἴδιον·
第二に、関係するものどもからである。 論破する側にとっては、関係するものの関係するものが固有性でないかどうかを見るべきである。
οὐδὲ γὰρ τὸ πρός τι τοῦ πρός τι ἔσται ἴδιον.
なぜなら、その場合には[もう一方の]関係するものの関係するものも固有性ではないだろうからである。
Οἷον ἐπεὶ λέγεται διπλάσιον μὲν πρὸς ἥμισυ, ὑπερέχον δὲ πρὸς ὑπερεχόμενον, οὐκ ἔστι δὲ τοῦ διπλασίου τὸ ὑπερέχον ἴδιον, οὐκ ἂν εἴη τοῦ ἡμίσεος τὸ ὑπερεχόμενον ἴδιον.
例えば、二倍は半分に対して言われ、超過するものは超過されるものに対して言われるが、超過するものが二倍の固有性ではないので、超過されるものは半分の固有性ではないだろう。
Κατασκευάζοντα δὲ εἰ τοῦ πρός τι τὸ πρὸς τί ἐστιν ἴδιον·
他方、立証する側にとっては、関係するものの関係するものが固有性であるかどうかである。
καὶ γὰρ τοῦ πρός τι τὸ πρός τι ἔσται ἴδιον.
なぜなら、その場合には[もう一方の]関係するものの関係するものも固有性となるだろうからである。
Οἷον ἐπεὶ λέγεται τὸ μὲν διπλάσιον πρὸς τὸ ἥμισυ, τὰ δὲ δύο πρὸς ἕν, ἔστι δὲ τοῦ διπλασίου ἴδιον τὸ ὡς δύο πρὸς ἕν, εἴη ἂν τοῦ ἡμίσεος ἴδιον τὸ ὡς ἓν πρὸς δύο.
例えば、二倍は半分に対して言われ、二は一に対して言われるが、二倍の固有性が二対一であること(二が一に対するようであること)であるので、半分の固有性は一対二であること(一が二に対するようであること)となるだろう。
Τρίτον ἀνασκευάζοντα μὲν εἰ τῆς ἕξεως τὸ καθ᾿ ἕξιν λεγόμενον μή ἐστιν ἴδιον·
第三に、論破する側にとっては、状態に対応して言われるものが状態の固有性でないかどうかである。
οὐδὲ γὰρ τῆς στερήσεως τὸ κατὰ στέρησιν λεγόμενον ἔσται ἴδιον.
なぜなら、その場合には欠損に対応して言われるものが欠損の固有性ではないだろうからである。
Κἂν εἰ δὲ τῆς στερήσεως τὸ κατὰ στέρησιν λεγόμενον μή ἐστιν ἴδιον, οὐδὲ τῆς ἕξεως τὸ κατὰ τὴν ἕξιν λεγόμενον ἴδιον ἔσται.
また、もし欠損に対応して言われるものが欠損の固有性でないなら、状態に対応して言われるものも状態の固有性ではないだろう。
Οἷον ἐπεὶ οὐ λέγεται τῆς κωφότητος ἴδιον τὸ ἀναισθησίαν εἶναι, οὐδ᾿ ἂν τῆς ἀκούσεως εἴη ἴδιον τὸ αἴσθησιν εἶναι.
例えば、聾の固有性が「感覚の欠如(無感覚)であること」と言われないので、聴覚の固有性も「感覚であること」ではないだろう。
Κατασκευάζοντα δὲ εἰ τὸ καθ᾿ ἕξιν λεγόμενόν ἐστι τῆς ἕξεως ἴδιον·
他方、立証する側にとっては、状態に対応して言われるものが状態の固有性であるかどうかである。
καὶ γὰρ τῆς στερήσεως τὸ κατὰ στέρησιν λεγόμενον ἔσται ἴδιον.
なぜなら、その場合には欠損に対応して言われるものも欠損の固有性となるだろうからである。
Κἂν εἰ τῆς στερήσεως τὸ κατὰ στέρησιν λεγόμενον ἔστιν ἴδιον, καὶ τῆς ἕξεως τὸ καθ᾿ ἕξιν λεγόμενον ἔσται ἴδιον.
また、もし欠損に対応して言われるものが欠損の固有性であるなら、状態に対応して言われるものも状態の固有性となるだろう。
Οἷον ἐπεὶ τῆς ὄψεώς ἐστιν ἴδιον τὸ βλέπειν, καθὸ ἔχομεν ὄψιν, εἴη ἂν τῆς τυφλότητος ἴδιον τὸ μὴ βλέπειν, καθὸ οὐκ ἔχομεν ὄψιν πεφυκότες ἔχειν.
例えば、視覚の固有性が、我々が視覚を持っている限りにおいて「見ること」であるので、盲目の固有性は、我々が本来それを持つ自然な性質がありながら視覚を持っていない限りにおいて「見ないこと」となるだろう。
Ἔπειτα ἐκ τῶν φάσεων καὶ τῶν ἀποφάσεων, πρῶτον μὲν ἐξ αὐτῶν τῶν κατηγορουμένων.
次に、肯定と否定からであるが、第一に、述語そのものからである。
Ἔστι δ᾿ ὁ τόπος οὗτος χρήσιμος ἀνασκευάζοντι μόνον.
このトポスは論破する側にのみ有用である。
Οἷον εἰ ἡ φάσις ἢ τὸ κατὰ τὴν φάσιν λεγόμενον αὐτοῦ ἴδιόν ἐστιν· οὐ γὰρ ἔσται αὐτοῦ ἡ ἀπόφασις οὐδὲ τὸ κατὰ τὴν ἀπόφασιν λεγόμενον ἴδιον.
例えば、肯定あるいは肯定に対応して言われるものが、あるものの固有性であるなら、その否定あるいは否定に対応して言われるものは、そのものの固有性とはならないだろうからである。
Κἂν εἰ δ᾿ ἡ ἀπόφασις ἢ τὸ κατὰ τὴν ἀπόφασιν λεγόμενόν ἐστιν αὐτοῦ ἴδιον, οὐκ ἔσται ἡ φάσις οὐδὲ τὸ κατὰ τὴν φάσιν λεγόμενον ἴδιον·
また、もし否定あるいは否定に対応して言われるものが、あるものの固有性であるなら、その肯定あるいは肯定に対応して言われるものは、そのものの固有性とはならないだろう。
οἷον ἐπεὶ τοῦ ζῴου ἐστὶν ἴδιον τὸ ἔμψυχον, οὐκ ἂν εἴη τοῦ ζῴου ἴδιον τὸ οὐκ ἔμψυχον.
例えば、動物の固有性が「有魂であること」であるので、「有魂でないこと」は動物の固有性ではないだろう。