§3.2#2Ἄλλος τόπος, τὸ ἐγγύτερον τἀγαθοῦ βέλτιον καὶ αἱρετώτερον.
別の論点として、善により近いものが、より良く、より望ましい。
Καὶ τὸ ὁμοιότερον τἀγαθῷ, οἷον ἡ δικαιοσύνη δικαίου.
また、善により似ているもの、例えば、正義な者よりも正義。
Καὶ τὸ τῷ βελτίονι αὑτοῦ ὁμοιότερον, καθάπερ τὸν Αἴαντα τοῦ Ὀδυσσέως φασὶ βελτίω τινὲς εἶναι, διότι ὁμοιότερος τῷ Ἀχιλλεῖ.
また、自分自身よりも優れたものにより似ているもの。 ちょうど、ある人々が、アイアースはオデュッセウスよりも優れていると言うように。 なぜなら、アイアースの方がアキレウスにより似ているからである。
Ἔνστασις τούτου ὅτι οὐκ ἀληθές·
これに対する異議は、それが真実ではないということである。
οὐδὲν γὰρ κωλύει, μὴ ᾗ βέλτιστος ὁ. Ἀχιλλεύς, ταύτῃ ὁμοιότερον εἶναι τὸν Αἴαντα, τοῦ ἑτέρου ὄντος μὲν ἀγαθοῦ μὴ ὁμοίου δέ.
なぜなら、アキレウスが最も優れているその点においてではなく、別の点においてアイアースがより似ているということを何も妨げず、他方は善い者であるが似ていないだけかもしれないからである。
Σκοπεῖν δὲ καὶ εἰ ἐπὶ τὸ γελοιότερον εἴη ὅμοιον, καθάπερ ὁ πίθηκος τῷ ἀνθρώπῳ, τοῦ ἵππου μὴ ὄντος ὁμοίου·
また、その類似が、より滑稽なものに似ているのではないかとも考慮すべきである。 ちょうど猿が人間に似ており、馬は似ていないように。
οὐ γὰρ κάλλιον ὁ πίθηκος, ὁμοιότερον δὲ τῷ ἀνθρώπῳ.
猿の方がより美しいわけではないが、人間に、より似ているのである。
Πάλιν ἐπὶ δυοῖν εἰ τὸ μὲν τῷ βελτίονι τὸ δὲ τῷ χείρονι ὁμοιότερον, εἴη ἂν βέλτιον τὸ τῷ βελτίονι ὁμοιότερον.
再び、二つのもののうち、一方がより優れたものに、他方がより劣ったものにより似ているならば、より優れたものにより似ている方が、より優れているだろう。
Ἔχει δὲ καὶ τοῦτο ἔνστασιν·
しかし、これにも異議がある。
οὐδὲν γὰρ κωλύει τὸ μὲν τῷ βελτίονι ἠρέμα ὅμοιον εἶναι, τὸ δὲ τῷ χείρονι σφόδρα, οἷον εἰ ὁ μὲν Αἴας τῷ Ἀχιλλει ἠρέμα, ὁ δ᾿ Ὀδυσσεὺς τῷ Νέστορι σφόδρα.
なぜなら、一方がより優れたものにわずかに似ており、他方がより劣ったものに非常に似ているということを何も妨げないからである。 例えば、アイアースがアキレウスにわずかに似ており、オデュッセウスがネストールに非常に似ている場合のように。
Καὶ εἰ τὸ μὲν τῷ βελτίονι ὅμοιον ἐπὶ τὰ χείρω ὅμοιον εἴη, τὸ δὲ τῷ χείρονι ἐπὶ τὰ βελτίω, καθάπερ ἵππος ὄνῳ καὶ πίθηκος ἀνθρώπῳ.
また、より優れたものに似ている方がより劣った点において似ており、より劣ったものに似ている方がより優れた点において似ている場合も同様である。 ちょうど馬がロバに、猿が人間に似ているように。
Ἄλλος, τὸ ἐπιφανέστερον τοῦ ἧττον τοιούτου, καὶ τὸ χαλεπώτερον·
別の論点として、そうでないものよりも、より目立つもの、そして、より困難なもの。
μᾶλλον γὰρ ἀγαπῶμεν ἔχοντες ἃ μὴ ἔστι ῥᾳδίως λαβεῖν.
なぜなら、私たちは容易に手に入らないものを所有しているとき、それらをよりいっそう愛着するからである。
Καὶ τὸ ἰδιαίτερον τοῦ κοινοτέρου.
また、より共通なものよりも、より固有なもの。
Καὶ τὸ τοῖς κακοῖς ἀκοινωνητότερον·
また、悪とより結びつきにくいもの。
αἱρετώτερον γὰρ ᾧ μηδεμία δυσχέρεια ἀκολουθεῖ ἢ ᾧ ἀκολουθεῖ.
なぜなら、不快なことが何も付随しないものの方が、それが付随するものよりも望ましいからである。
Ἔτι εἰ ἁπλῶς τοῦτο τούτου βέλτιον, καὶ τὸ βέλτιστον τῶν ἐν τούτῳ βέλτιον τοῦ ἐν τῷ ἑτέρῳ βελτίστου, οἷον εἰ βέλτιον ἄνθρωπος ἵππου, καὶ ὁ βέλτιστος ἄνθρωπος τοῦ βελτίστου ἵππου βελτίων.
さらに、もし端的にこれがそれよりも優れているなら、この種類の中の最善のものは、他方の種類の中の最善のものよりも優れている。 例えば、人間が馬よりも優れているなら、最も優れた人間は最も優れた馬よりも優れている。
Καὶ εἰ τὸ βέλτιστον τοῦ βελτίστου βέλτιον, καὶ ἁπλῶς τοῦτο τούτου βέλτιον, οἷον εἰ ὁ βέλτιστος ἄνθρωπος τοῦ βελτίστου ἵππου βελτίων, καὶ ἁπλῶς ἄνθρωπος ἵππου βελτίων.
また、もし最善のものが最善のものよりも優れているなら、端的にこれもそれよりも優れている。 例えば、最も優れた人間が最も優れた馬よりも優れているなら、端的に人間は馬よりも優れている。
Ἔτι ὧν ἔστι τοὺς φίλους μετασχεῖν, αἱρετώτερα ἢ ὧν μή.
さらに、友人が分かち合うことができるものは、そうでないものよりも望ましい。
Καὶ ἃ πρὸς τὸν φίλον πρᾶξαι μᾶλλον βουλόμεθα ἢ ἃ πρὸς τὸν τυχόντα, ταῦτα αἱρετώτερα, οἷον τὸ δικαιοπραγεῖν καὶ εὖ ποιεῖν μᾶλλον ἢ τὸ δοκεῖν·
また、偶然出会う人に対してよりも、友人に対して行うことを私たちがより望むような行為、これらはより望ましい。 例えば、そう見えることよりも、正しく行い、善いことを行うこと。
τοὺς γὰρ φίλους εὖ ποιεῖν βουλόμεθα μᾶλλον ἢ δοκεῖν, τοὺς δὲ τυχόντας ἀνάπαλιν.
なぜなら、私たちは友人に対しては、そう見えることよりも善いことを行うことを望むが、偶然出会う人に対しては逆だからである。
Καὶ τὰ ἐκ περιουσίας τῶν ἀναγκαίων βελτίω, ἐνίοτε δὲ καὶ αἱρετώτερα·
また、余剰から生じるものは、必要なものよりも優れており、時にはより望ましい。
βέλτιον γὰρ τοῦ ζῆν τὸ εὖ ζῆν, τὸ δὲ εὖ ζῆν ἐστὶν ἐκ περιουσίας, αὐτὸ δὲ τὸ ζῆν ἀναγκαῖον.
なぜなら、生きることよりも良く生きることの方が優れており、良く生きることは余剰から生じるのに対し、生きること自体は必要なことだからである。
Ἐνίοτε δὲ τὰ βελτίω οὐχὶ καὶ αἱρετώτερα·
しかし、時には、より優れたものが、より望ましいとは限らない。
οὐ γὰρ εἰ βελτίω, ἀναγκαῖον καὶ αἱρετώτερα·
なぜなら、より優れているからといって、必然的により望ましいわけではないからである。
τὸ γοῦν φιλοσοφεῖν βέλτιον τοῦ χρηματίζεσθαι, ἀλλ᾿ οὐχ αἱρετώτερον τῷ ἐνδεεῖ τῶν ἀναγκαίων.
例えば、知を愛求することは富を築くことよりも優れているが、必要なものが欠乏している人にとっては、より望ましいわけではない。
Τὸ δ᾿ ἐκ περιουσίας ἐστίν, ὅταν ὑπαρχόντων τῶν ἀναγκαίων ἄλλα τινὰ προσκατασκευάζηταί τις τῶν καλῶν.
余剰から生じるものとは、必要なものが存在しているときに、さらに何か他の美しいものを人が手に入れようとする場合である。
Σχεδὸν δὲ ἴσως αἱρετώτερον τὸ ἀναγκαῖόν ἐστι, βέλτιον δὲ τὸ ἐκ περιουσίας.
そしておそらく、およそ、必要なものがより望ましく、余剰から生じるものがより優れている。
Καὶ ὃ μὴ ἔστι παρ᾿ ἄλλου πορίσασθαι ἢ ὃ ἔστι καὶ παρ᾿ ἄλλου, οἷον πέπονθεν ἡ δικαιοσύνη πρὸς τὴν ἀνδρίαν.
また、他者から調達することができないものは、他者からも調達できるものよりも望ましい。 ちょうど正義が勇気に対して持っている関係のようなものである。
Καὶ εἰ τόδε μὲν ἄνευ τοῦδε αἱρετόν, τόδε δὲ ἄνευ τοῦδε μή, οἷον δύναμις ἄνευ φρονήσεως οὐχ αἱρετόν, φρόνησις δ᾿ ἄνευ δυνάμεως αἱρετόν.
また、もしこれがそれなしでも望ましいが、それがこれなしでは望ましくない場合。 例えば、思慮のない力は望ましくないが、力のない思慮は望ましい。
Καὶ δυοῖν εἰ θάτερον ἀρνούμεθα, ἵνα τὸ λοιπὸν δόξῃ ἡμῖν ὑπάρχειν, ἐκεῖνο αἱρετώτερον ὃ βουλόμεθα δοκεῖν ὑπάρχειν, οἷον φιλοπονεῖν ἀρνούμεθα, ἵν᾿ εὐφυεῖς εἶναι δόξωμεν.
また、二つのもののうち、もし私たちが一方を否定するなら、それは残りの一方が私たちに属していると見なされるためであるとき、私たちが属していると見なされたいと望む方、これがより望ましい。 例えば、私たちは、自分が才能豊かであると見なされるために、努力家であることを否定する。
Ἔτι οὗ τῇ ἀπουσίᾳ ἧττον ἐπιτιμητέον δυσφοροῦσι, τοῦτο αἱρετώτερον.
さらに、それがないときに、不快に思う人々に対して、より非難されることが少ないもの、これがより望ましい。
Καὶ οὗ τῇ ἀπουσίᾳ μὴ δυσφοροῦντι μᾶλλον ἐπιτιμητέον, τοῦτο αἱρετώτερον.
また、それがないときに、不快に思わない人に対して、より非難されるべきもの、これがより望ましい。