§5.2#1Κατʼ οὐσίαν δʼ οὐκ ἔστιν κίνησις διὰ τὸ μηδὲν εἶναι οὐσίᾳ τῶν ὄντων ἐναντίον.
実体に関しては運動は存在しない。 なぜなら、存在するもののうち実体に反対のものは何一つないからである。
οὐδὲ δὴ τοῦ πρός τι·
また、関係に関しても運動は存在しない。
ἐνδέχεται γὰρ θατέρου μεταβάλλοντος〈ἀληθεύεσθαι καὶ μὴ〉ἀληθεύεσθαι θάτερον μηδὲν μεταβάλλον, ὥστε κατὰ συμβεβηκὸς ἡ κίνησις αὐτῶν.
なぜなら、一方のものが変化するとき、他方のものは全く変化していないにもかかわらず、その関係について[他方がそのような関係にある、あるいはそうではないということが]真でありうることがあるからであり、したがって、関係における運動は付帯的である。
οὐδὲ δὴ ποιοῦντος καὶ πάσχ οντος, ἢ κινουμένου καὶ κινοῦντος, ὅτι οὐκ ἔστι κινήσεως κίνησις οὐδὲ γένεσεαως γένεσις, οὐδʼ ὅλως μεταβολῆς μεταβολή.
また、能動や受動に関しても、あるいは動かされるものと動かすものに関しても運動は存在しない。 なぜなら、運動の運動も、生成の生成も存在せず、一般に変化の変化は存在しないからである。
πρῶτον μὲν γὰρ διχῶς ἐνδέχεται κινήσεως εἶναι κίνησιν, ἢ ὡς ὑποκειμένου (οἷον ἅνθρωπος κινεῖται ὅτι ἐκ λευκοῦ εἰς μέλαν μεταβάλλει·
まず第一に、運動の運動が存在しうるのは二つの仕方による。 すなわち、運動が基底的なものとして存在する場合(たとえば、人間が動くのは、彼が白から黒へと変化するからである。
ἆρά γε οὕτω καὶ ἡ κίνησις ἢ θερμαίνεται ἢ ψύχεται ἢ τόπον ἀλλάττει ἢ αὐξάνεται ἢ φθίνει;
では、そのように運動そのものも、温められたり、冷やされたり、場所を変えたり、増大したり、減少したりするのだろうか。
τοῦτο δὲ ἀδύνατον·
しかし、これは不可能である。
οὐ γὰρ τῶν ὑποκειμένων τι ἡ μεταβολή), ἢ τῷ ἕτερόν τι ὑποκείμενον ἐκ μεταβολῆς μεταβάλλειν εἰς ἕτερον εἶδος ἄνθρωπος ἐκ νόσου εἰς ὑγίειαν.
なぜなら、変化は基底的なもののうちの何一つではないからである)、あるいは、ある別の基底的なものが、ある変化から別の種へと変化することによる(たとえば、人間が病気から健康へと変化するように)。
ἀλλʼ οὐδὲ τοῦτο δυνατὸν πλὴν κατὰ συμβεβηκός·
しかし、これも付帯的である場合を除けば不可能である。
αὐτὴ γὰρ ἡ κίνησις ἐξ ἄλλου εἴδους εἰς ἄλλο ἐστὶ μεταβολή οἷον ἀνθρώπου ἐκ νόσου εἰς ὑγίειαν·
なぜなら、運動それ自体がある種から別の種への変化だからである(たとえば、人間の病気から健康への変化がそうである)。
καὶ ἡ γένεσις δὲ καὶ ἡ φθορὰ ὡσαύτως, πλὴν αἱ μὲν εἰς ἀντικείμενα ὡδί, ἡ δὲ ὡδί, ἡ κίνησις.
そして、生成と消滅も同様であるが、ただし、生成と消滅は対立するものへとこのように変化するのに対して、運動はあのように変化する。
ἅμα οὖν μεταβάλλει ἐξ ὑγιείας εἰς νόσον καὶ ἐξ αὐτῆς ταύτης τῆς μεταβολῆς εἰς ἄλλην.
それゆえ、(もし運動の運動があるなら、主体は)同時に健康から病気へと変化し、かつこの変化そのものから別の変化へと変化することになる。
δῆλον δὴ ὅτι ὅταν νοσήσῃ, μεταβεβληκὸς ἔσται εἰς ὁποιανοῦν(ὲνδέχεται γὰρ ἠρεμεῖν), καὶ ἔτι εἰς μὴ τὴν τυχοῦσαν αἰεί, κἀκείνη ἔκ τινος εἴς τι ἕτερον ἔσται, ὥστεκαὶἡ ἀντι. κειμένη ἔσται ὑγίανσις·
したがって、病気になったときには、すでに何らかの変化へと変化し終えていることになるのは明らかであり(なぜなら、静止していることもありうるからである)、さらに、それは常に任意の変化ではなく、その変化もあるものから別の他なるものへの変化であるだろうから、したがって、その反対である「健康回復」もまた[変化の変化として]存在することになる。
ἀλλὰ τῷ συμβεβηκέναι, οἶον ἐξ ἀναμνήσεως εἰς λήθην μεταβάλλει, ὅτι ᾧ ὑπάρχει, ἐκεῖνο μεταβάλλει ὁτὲ μὲν εἰς ἐπιστήμην ὁτὲ δʼ εἰς ἄγνοιαν.
しかし、それは付帯的に生じるのである。 たとえば、想起から忘却へと変化するのは、これらが属している主体が、ある時には知識へと、ある時には無知へと変化するからである。
εἰς ἄπειρον βαδιεῖται, εἰ ἔσται μεταβολῆς μεταβολὴ καὶ
γενέσεως γένεσις.
さらに、もし変化の変化や生成の生成があるならば、無限に遡ることになるだろう。
ἀνάγκη δὴ καὶ τὴν προτέραν, εἰ ἡ ὑστέρα ἔσται, οἷον εἰ ἡ ἁπλῆ γένεσις ἐγίγνετό ποτε, καὶ τὸ γιγνόμενον ἐγίγνετο, ὥστε οὔπω ἦν τὸ γιγνόμενον ἀπλῶς, ἀλλά τι γιγνόμενον γιγνόμενον ἤδη, καὶ πάλιν τοῦτʼ ἐγίγνετό ποτε, ὥστʼ οὐκ ἦν πω τότε γιγνόμενον γιγνόμενον, ἐπεὶ δὲ τῶν ἀπείρων οὐκ ἔστιν τι πρῶτον, οὐκ ἔσται τὸ πρῶτον, ὥστʼ οὐδὲ τὸ ἐχόμενον·
というのも、もし後なるものが存在するなら、先なるものも存在したことが必然だからである。 たとえば、もし単純な生成がかつて生じたのだとすれば、その「生じつつあるもの」もまた生じつつあったのであり、したがって、そのときには未だ「絶対的に生じつつあるもの」は存在せず、すでに「生じつつあるものの生じつつあるもの」があったことになる。 そしてさらに、これもかつて生じたのであるから、したがって、そのときには未だ「生じつつあるものの生じつつあるもの」すら存在しなかったことになる。 ところで、無限に続くものには第一のものは存在しないから、第一のものは存在せず、したがってそれに続くものも存在しない。
οὔτε γίγνεσθαι οὖν οὔτε κινεῖσθαι οἷόν τε οὔεμετ αβάλλειν οὐδέν, ἔτι τοῦ αὐτοῦ κίνησις ἡ ἐναντίαί(καὶ ἔτι ἠρέμησις), καὶ γένεσις καὶ φθορά, ὥστε τὸ γιγνόμενον γιγνόμενον ὅταν γένηται γιγνόμενον, τότε φθείρεται·
それゆえ、いかなるものも生成することも、動くことも、変化することも不可能である。 さらに、同一のものに対して反対の運動(および静止)、ならびに生成と消滅がある。 したがって、「生じつつあるものの生じつつあるもの」が「生じつつあるもの」になるとき、まさにそのときにそれは消滅する。
οὔτε γὰρ εὐθὺς γιγνόμενον οὔθʼ ὕστερον·
なぜなら、それが生じつつあるまさにその初めでもなく、その後でもないからである。
εἶναι γὰρ δεῖ τὸ φθειρόμενον.
というのも、消滅するものは存在していなければならないからである。
ἔτι ὕλην δεῖ ὑπεῖναι καὶ τῷ γιγνομένν καὶ τῷ μεταβάλλοντι.
さらに、生じるものおよび変化するものには、基底にある素材(基質)がなければならない。
τίς οὖν ἔσται—ὥσπερ τὸ ἀλλοιωτὸν σῶμα ἢ ψυχή, οὕτω τί τὸ γιγνόμενον κίνησις ἢ γένεσις;
では、その素材は何になるのだろうか。 たとえば、質的変化をするものが体や魂であるように、運動や生成になる「生じるもの」とは何なのか。
καὶ πάλιν τί εἰς ὃ κινοῦνται;
また、それらがそれへと向かって動くところのものは何なのか。
δεῖ γὰρ εἶναι τὴν τοῦδε ἐκ τοῦδε εἰς τόδε κίνησιν ἢ γένεσιν.
なぜなら、これのこれからのこれへの運動または生成が存在しなければならないからである。