§14#1Πότερον δὲ ἐναντία ἐστὶν ἡ κατάφασις τῇ ἀποφάσει ἢ ἡ κατάφασις τῇ καταφάσει, καὶ ὁ λόγος τῷ λόγῳ ὁ λέγων ὅτι πᾶς ἄνθρωπος δίκαιος τῷ οὐδεὶς ἄνθρωπος δίκαιος, ἢ τὸ πᾶς ἄνθρωπος δίκαιος τῷ πᾶς ἄνθρωπος ἄδικος, οἷον ἔστι Καλλίας δίκαιος — οὐκ ἔστι Καλλίας δίκαιος — Καλλίας ἄδικός ἐστι·
肯定は否定に対して反対なのか、それとも肯定は肯定に対して反対なのか。 そして、「すべての人間は正しい」という言明が「一人の人間も正しくない」という言明に対するのか、それとも「すべての人間は正しい」が「すべての人間は不義である」に対するのか、たとえば「カリアスは正しい」—「カリアスは正しくない」—「カリアスは不義である」という場合。
ποτέρα δὴ ἐναντία τούτων;
これらのうち、どちらが反対なのだろうか。
εἰ γὰρ τὰ μὲν ἐν τῇ φωνῇ ἀκολουθεῖ τοῖς ἐν τῇ διανοίᾳ, ἐκεῖ δὲ ἐναντία δόξα ἡ τοῦ ἐναντίου, οἷον ὅτι πᾶς ἄνθρωπος δίκαιος τῇ πᾶς ἄνθρωπος ἄδικος, καὶ ἐπὶ τῶν ἐν τῇ φωνῇ καταφάσεων ἀνάγκη ὁμοίως ἔχειν.
もし音声におけるものが思惟におけるものに従い、そして思惟においては、反対のものに対する思いが反対であるとするなら(たとえば、「すべての人間は正しい」という思いに対して「すべての人間は不義である」という思いが反対であるなら)、音声における肯定についても同様であるはずである。
Εἰ δὲ μὴ ἐκεῖ ἡ τοῦ ἐναντίου δόξα ἐναντία ἐστίν, οὐδὲ ἡ κατάφασις τῇ καταφάσει ἔσται ἐναντία, ἀλλ᾿ ἡ εἰρημένη ἀπόφασις.
しかし、もしあちらで反対のものに対する思いが反対なのではないとすれば、肯定が肯定に対して反対なのではなく、言及された否定が反対になるであろう。
Ὥστε σκεπτέον ποία δόξα ἀληθὴς ψευδεῖ δόξῃ ἐναντία, πότερον ἡ τῆς ἀποφάσεως ἢ ἡ τὸ ἐναντίον εἶναι δοξάζουσα.
したがって、どのような真なる思いが偽なる思いに反対であるか、すなわち、否定の思いか、それとも反対の性質が存在すると思いなすものかを考察しなければならない。
Λέγω δὲ ὧδε.
私は次のように言う。
Ἔστι τις δόξα ἀληθὴς τοῦ ἀγαθοῦ ὅτι ἀγαθόν, ἄλλη δὲ ὅτι οὐκ ἀγαθὸν ψευδής, ἑτέρα δὲ ὅτι κακόν.
善について「それは善である」とする真なる思いがあり、他方に「それは善くない」とする偽なる思いがあり、さらに別なものとして「それは悪い」とする思いがある。
Ποτέρα δὴ τούτων ἐναντία τῇ ἀληθεῖ;
これらのうち、どちらが真なる思いに反対なのか。
καὶ εἰ ἔστι μία, καθ᾿ ὁποτέραν ἡ ἐναντία;
そして、もしそれが一つであるならば、どちらの規定に従って反対なのか。
τὸ μὲν δὴ τούτῳ οἴεσθαι τὰς ἐναντίας δόξας ὡρίσθαι, τῷ τῶν ἐναντίων εἶναι, ψεῦδος·
反対の思いが、反対の対象に対するものであることによって定義されると考えるのは誤りである。
τοῦ γὰρ ἀγαθοῦ ὅτι ἀγαθὸν καὶ τοῦ κακοῦ ὅτι κακὸν ἡ αὐτὴ ἴσως καὶ ἀληθὴς ἔσται, εἴτε πλείους εἴτε μία ἐστίν.
なぜなら、善について「それは善である」という思いと、悪について「それは悪である」という思いは、複数であろうと一つであろうと、おそらく同一でありかつ真であるからである。
Ἐναντία δὲ ταῦτα.
これらは反対のものである。
Ἀλλ᾿ οὐ τῷ ἐναντίων εἶναι ἐναντία, ἀλλὰ μᾶλλον τῷ ἐναντίως.
しかし、これらは反対のものに対するものであることによって反対なのではなく、むしろ反対の仕方においてである。
Εἰ δὴ ἔστι μὲν τοῦ ἀγαθοῦ ὅτι ἐστὶν ἀγαθὸν δόξα, ἄλλη δ᾿ ὅτι οὐκ ἀγαθόν, ἔστι δὲ ἄλλο τι ὃ οὐχ ὑπάρχει οὐδ᾿ οἷόν τε ὑπάρξαι, τῶν μὲν δὴ ἄλλων οὐδεμίαν θετέον, οὔτε ὅσαι ὑπάρχειν τὸ μὴ ὑπάρχον δοξάζουσιν οὔθ᾿ ὅσαι μὴ ὑπάρχειν τὸ ὑπάρχον (ἄπειροι γὰρ ἀμφότεραι, καὶ ὅσαι ὑπάρχειν δοξάζουσι τὸ μὴ ὑπάρχον καὶ ὅσαι μὴ ὑπάρχειν τὸ ὑπάρχον), ἀλλ᾿ ἐν ὅσαις ἐστὶν ἡ ἀπάτη.
もし、善について「それは善である」という思いがあり、他方に「それは善くない」という思いがあり、また、属しておらず属しえないような他の何かがあるとするなら。 他のものについては、存在しないものが存在すると見なす思いも、存在するものが存在しないと見なす思いも、いずれも置くべきではない(というのも、存在しないものが存在すると見なす思いも、存在するものが存在しないと見なす思いも、ともに無限にあるからである)。 むしろ、誤りが存するような思いにおいてこそ置くべきである。
Αὗται δέ εἰσιν ἐξ ὧν αἱ γενέσεις.
そして、これらはそこから生成が生じるものである。
Ἐκ των ἀντικειμένων δὲ αἱ γενέσεις, ὥστε καὶ αἱ ἀπάται.
生成は対立するものから生じる。 したがって、誤りもまたそうである。
Εἰ οὖν τὸ ἀγαθὸν καὶ ἀγαθὸν καὶ οὐ κακόν ἐστι, καὶ τὸ μὲν καθ᾿ ἑαυτὸ τὸ δὲ κατὰ συμβεβηκός (συμβέβηκε γὰρ αὐτῷ οὐ κακῷ εἶναι), μᾶλλον δὲ ἑκάστου ἀληθὴς ἡ καθ᾿ ἑαυτό, καὶ ψευδής, εἴπερ καὶ ἀληθής.
それゆえ、もし善が善であり、かつ悪ではないとすれば、一方はそれ自体としてであり、他方は付帯的としてである(なぜなら、善にとって悪ではないことは付帯的だからである)。 そして、それぞれのものについて、それ自体に関するものがより真であり、真であるなら、偽であるものも同様である。
Ἡ μὲν οὖν ὅτι οὐκ ἀγαθὸν τὸ ἀγαθὸν τοῦ καθ᾿ ἑαυτὸ ὑπάρχοντος ψευδής, ἡ δὲ τοῦ ὅτι κακὸν τοῦ κατὰ συμβεβηκός.
したがって、善について「善ではない」とする思いは、それ自体として属するものについての偽であり、「悪い」とする思いは、付帯的に属するものについての偽である。
Ὥστε μᾶλλον ἂν εἴη ψευδὴς τοῦ ἀγαθοῦ ἡ τῆς ἀποφάσεως ἢ ἡ τοῦ ἐναντίου δόξα.
それゆえ、善についての否定の思いのほうが、反対のものを思うよりも、より偽である。
Διέψευσται δὲ μάλιστα περὶ ἕκαστον ὁ τὴν ἐναντίαν ἔχων δόξαν·
そして、各々について、反対の思いを持つ者が最も多く誤っている。
τὰ γὰρ ἐναντία τῶν πλεῖστον διαφερόντων περὶ τὸ αὐτό.
なぜなら、反対のものとは、同一のものに関して最も大きく異なるものだからである。