§2.44. Ἐπεὶ δὲ διώρισται πρότερον ὅτι τοῖς ἁπλοῖς σώμασιν ἐξ ἀλλήλων ἡ γένεσις, ἅμα δὲ καὶ κατὰ τὴν αἴσθησιν φαίνεται γινόμενα (οὐ γὰρ ἂν ἦν ἀλλοίωσις κατὰ γὰρ τὰ τῶν ἁπτῶν πάθη ἡ ἀλλοίωσίς ἐστιν), λεκτέον τίς ὁ τρόπος τῆς εἰς ἄλληλα μεταβολῆς, καὶ πότερον ἅπαν ἐξ ἅπαντος γίνεσθαι δυνατὸν ἢ τὰ μὲν δυνατὸν τὰ δ᾿ ἀδύνατον.
4. 単純な物体においては互いからの生成があること、そして同時に、感覚によってもそれらが生成しているのが見えることは、かつて規定されたので(なぜなら、もしそうでなければ質的変化は存在しないであろうから。 触覚的なものの受動的状態に即して質的変化はあるのだから)、互いへの変化の仕方がどのようなものであるか、そして、すべてのものからすべてのものが生じることが可能なのか、あるいは、あるものは可能であるが他のものは不可能なのかを語らねばならない。
ὅτι μὲν οὖν ἅπαντα πέφυκεν εἰς ἄλληλα μεταβάλλειν, φανερόν·
さて、すべてのものが互いへと変化する自然な本性を持っていることは明らかである。
ἡ γὰρ γένεσις εἰς ἐναντία καὶ ἐξ ἐναντίων, τὰ δὲ στοιχεῖα πάντα ἔχει ἐναντίωσιν πρὸς ἄλληλα διὰ τὸ τὰς διαφορὰς ἐναντίας εἶναι·
なぜなら、生成は対立するものへと、そして対立するものから行われ、すべての元素は、その差異が対立しているがゆえに、互いに対して対立関係を持っているからである。
τοῖς μὲν γὰρ ἀμφότεραι ἐναντίαι, οἷον πυρὶ καὶ ὕδατι (τὸ μὲν γὰρ ξηρὸν καὶ θερμόν, τὸ δ᾿ ὑγρὸν καὶ ψυχρόν), τοῖς δ᾿ ἡ ἑτέρα μόνον, οἷον ἀέρι καὶ ὕδατι (τὸ μὲν γὰρ ὑγρὸν καὶ θερμόν, τὸ δὲ ὑγρὸν καὶ ψυχρόν), ὥστε καθόλου μὲν φανερὸν ὅτι πᾶν ἐκ παντὸς γίνεσθαι πέφυκεν, ἤδη δὲ καθ᾿ ἕκαστον οὐ χαλεπὸν ἰδεῖν πῶς·
なぜなら、あるものにとっては両方の性質が対立しており、例えば火と水のように(なぜなら、一方は乾かつ温であり、他方は湿かつ冷だからである)、また他のものにとっては一方の性質だけが対立している、例えば空気と水のように(なぜなら、一方は湿かつ温であり、他方は湿かつ冷だからである)。 したがって、全般的には、すべてのものがすべてのものから生成する自然な本性を持つことは明らかであるが、今や個々のケースについて、それがどのようにしてなのかを見ることは困難ではない。
ἅπαντα μὲν γὰρ ἐξ ἁπάντων ἔσται, διοίσει δὲ τῷ θᾶττον καὶ βραδύτερον καὶ τῷ ῥᾷον καὶ χαλεπώτερον.
なぜなら、すべてのものはすべてのものから生じるであろうが、より速いか遅いか、またより容易か困難かによって異なるからである。
ὅσα μὲν γὰρ ἔχει σύμβολα πρὸς ἄλληλα, ταχεῖα τούτων ἡ μετάβασις, ὅσα δὲ μὴ ἔχει, βραδεῖα, διὰ τὸ ῥᾷον εἶναι τὸ ἓν ἢ τὰ πολλὰ μεταβάλλειν, οἷον ἐκ πυρὸς μὲν ἔσται ἀὴρ θατέρου μεταβάλλοντος (τὸ μὲν γὰρ ἦν θερμὸν καὶ ξηρόν, τὸ δὲ θερμὸν καὶ ὑγρόν, ὥστε ἂν κρατηθῇ τὸ ξηρὸν ὑπὸ τοῦ ὑγροῦ, ἀὴρ ἔστα).
なぜなら、互いに共通の印を持つものについては、それらの移行は速く、持たないものは遅いからである。 これは、多くのものが変化するよりも、一つのものが変化する方がより容易だからである。 例えば、火から空気への変化は、一方の性質が変化することによって生じる(なぜなら、前者は温かつ乾であり、後者は温かつ湿であったため、もし乾が湿によって克服されるなら、空気となるからである)。
πάλιν δὲ ἐξ ἀέρος ὕδωρ, ἐὰν κρατηθῇ τὸ θερμὸν ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ (τὸ μὲν γὰρ ἦν θερμὸν καὶ ὑγρόν, τὸ δὲ ψυχρὸν καὶ ὑγρόν, ὥστε μεταβάλλοντος τοῦ θερμοῦ ὕδωρ ἔστα).
そしてまた、空気から水は、もし温が冷によって克服されるなら生じる(なぜなら、前者は温かつ湿であり、後者は冷かつ湿であったため、温が変化することによって、水となるからである)。
τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ ἐξ ὕδατος γῆ καὶ ἐκ γῆς πῦρ·
これと同じように、水から土、土から火も生じる。
ἔχει γὰρ ἄμφω πρὸς ἄμφω σύμβολα·
なぜなら、両者はともに、互いに対して共通の印を持っているからである。
τὸ μὲν γὰρ ὕδωρ ὑγρὸν καὶ ψυχρόν, ἡ δὲ γῆ ψυχρὸν καὶ ξηρόν, ὥστε κρατηθέντος τοῦ ὑγροῦ γῆ ἔσται.
すなわち、水は湿かつ冷であり、土は冷かつ乾であるから、湿が克服されるとき、土となる。
καὶ πάλιν ἐπεὶ τὸ μὲν πῦρ ξηρὸν καὶ θερμόν, ἡ δὲ γῆ ψυχρὸν καὶ ξηρόν, ἐὰν φθαρῇ τὸ ψυχρόν, πῦρ ἔσται ἐκ γῆς.
また、逆に、火は乾かつ温であり、土は冷かつ乾であるから、もし冷が消滅するなら、土から火が生じるであろう。
Ὥστε φανερὸν ὅτι κύκλῳ τε ἔσται ἡ γένεσις τοῖς ἁπλοῖς σώμασι, καὶ ῥᾷστος οὗτος ὁ τρόπος τῆς μεταβολῆς διὰ τὸ σύμβολα ἐνυπάρχειν τοῖς ἐφεξῆς.
したがって、単純な物体においては生成が循環的に行われること、そして、この変化の仕方が最も容易であることは明らかである。 なぜなら、連続するものに共通の印が存在しているからである。
ἐκ πυρὸς δὲ ὕδωρ καὶ ἐξ ἀέρος γῆν καὶ πάλιν ἐξ ὕδατος καὶ γῆς ἀέρα καὶ πῦρ ἐνδέχεται μὲν γίνεσθαι, χαλεπώτερον δὲ διὰ τὸ πλειόνων εἶναι τὴν μεταβολήν·
他方、火から水、空気から土、また逆に水や土から空気や火が生じることは可能であるが、変化がより多くの性質にかかわるものであるため、より困難である。
ἀνάγκη γάρ, εἰ ἔσται ἐξ ὕδατος πῦρ, φθαρῆναι καὶ τὸ ψυχρὸν καὶ τὸ ὑγρόν, καὶ πάλιν εἰ ἐκ γῆς ἀήρ, φθαρῆναι καὶ τὸ ψυχρὸν καὶ τὸ ξηρόν.
なぜなら、もし水から火が生じるなら、冷と湿の両方が消滅することが不可避であり、逆に、もし土から空気が生じるなら、冷と乾の両方が消滅することが不可避だからである。
ὡσαύτως δὲ καὶ εἰ ἐκ πυρὸς καὶ ἀέρος ὕδωρ καὶ γῆ, ἀνάγκη ἀμφότερα μεταβάλλειν.
同様に、もし火と空気から水と土が生じるなら、両方が変化することが不可避である。
αὕτη μὲν οὖν χρονιωτέρα ἡ γένεσις·
それゆえ、この生成はより時間を要する。
ἐὰν δ᾿ ἑκατέρου φθαρῇ θάτερον, ῥᾴων μέν, οὐκ εἰς ἄλληλα δὲ ἡ μετάβασις, ἀλλ᾿ ἐκ πυρὸς μὲν καὶ ὕδατος ἔσται γῆ καὶ ἀήρ, ἐξ ἀέρος δὲ καὶ γῆς πῦρ καὶ ὕδωρ.
しかし、もし双方から一方の性質が消滅するなら、より容易であるが、互いへの移行ではなく、火と水から土と空気が生じ、空気と土から火と水が生じることになる。
ὅταν μὲν γὰρ τοῦ ὕδατος φθαρῇ τὸ ψυχρὸν τοῦ δὲ πυρὸς τὸ ξηρόν, ἀὴρ ἔσται (λείπεται γὰρ τοῦ μὲν τὸ θερμὸν τοῦ δὲ τὸ ὑγρόν), ὅταν δὲ τοῦ μὲν πυρὸς τὸ θερμὸν τοῦ δ᾿ ὕδατος τὸ ὑγρόν, γῆ διὰ τὸ λείπεσθαι τοῦ μὲν τὸ ξηρὸν τοῦ δὲ τὸ ψυχρόν.
なぜなら、水から冷が消滅し、火から乾が消滅するとき、空気となる(なぜなら、一方には温が、他方には湿が残るからである)。 しかし、火から温が消滅し、水から湿が消滅するとき、土となる。 これは、一方には乾が、他方には冷が残るからである。
ὡσαύτως δὲ καὶ ἐξ ἀέρος καὶ γῆς πῦρ καὶ ὕδωρ·
同様に、空気と土からも火と水が生じる。
ὅταν μὲν γὰρ τοῦ ἀέρος φθαρῇ τὸ θερμὸν τῆς δὲ γῆς τὸ ξηρόν, ὕδωρ ἔσται (λείπεται γὰρ τοῦ μὲν τὸ ὑγρὸν τῆς δὲ τὸ ψυχρόν), ὅταν δὲ τοῦ μὲν ἀέρος τὸ ὑγρὸν τῆς δὲ γῆς τὸ ψυχρόν, πῦρ διὰ τὸ λείπεσθαι τοῦ μὲν τὸ θερμὸν τῆς δὲ τὸ ξηρόν, ἅπερ ἦν πυρός.
なぜなら、空気から温が消滅し、土から乾が消滅するとき、水となる(なぜなら、一方には湿が、他方には冷が残るからである)。 しかし、空気から湿が消滅し、土から冷が消滅するとき、火となる。 これは、一方には温が、他方には乾が残るからであり、これらこそが火の性質であったからである。
ὁμολογουμένη δὲ καὶ τῇ αἰσθήσει ἡ τοῦ πυρὸς γένεσις·
そして、火の生成は、感覚とも合致している。
μάλιστα μὲν γὰρ πῦρ ἡ φλόξ, αὕτη δ᾿ ἐστὶ καπνὸς καιόμενος, ὁ δὲ καπνὸς ἐξ ἀέρος καὶ γῆς.
なぜなら、最も火であるものは炎であり、炎とは燃えている煙であり、煙は空気と土からなるからである。
Ἐν δὲ τοῖς ἐφεξῆς οὐκ ἐνδέχεται φθαρέντος ἐν ἑκατέρῳ θατέρου τῶν στοιχείων γενέσθαι μετάβασιν εἰς οὐδὲν τῶν σωμάτων διὰ τὸ λείπεσθαι ἐν ἀμφοῖν ἢ ταὐτὰ ἢ τἀναντία.
他方、連続するもの同士においては、各々において一方の性質が消滅したとしても、どの物体への移行も起こり得ない。 なぜなら、両者の中に、同じ性質か、あるいは対立する性質が残るからである。
ἐξ οὐδετέρων δὲ ἐγχωρεῖ γίνεσθαι σῶμα, οἷον εἰ τοῦ μὲν πυρὸς φθαρείη τὸ ξηρόν, τοῦ δ᾿ ἀέρος τὸ ὑγρόν·
しかし、そのどちらの場合からも物体が生じることは不可能である。 例えば、もし火から乾が消滅し、空気から湿が消滅するなら、両方に温が残るからである。
λείπεται γὰρ ἐν ἀμφοῖν τὸ θερμόν· ἐὰν δ᾿ ἐξ ἑκατέρου τὸ θερμόν, λείπεται τἀναντία, ξηρὸν καὶ ὑγρόν.
また、もし双方から温が消滅するなら、対立するもの、すなわち乾と湿が残るからである。
ὁμοίως δὲ καὶ ἐν τοῖς ἄλλοις·
他についても同様である。
ἐν ἅπασι γὰρ τοῖς ἐφεξῆς ἐνυπάρχει τὸ μὲν ταὐτὸ τὸ δ᾿ ἐναντίον.
なぜなら、連続するすべてのものにおいて、一方は同じ性質であり、他方は対立する性質だからである。
ὥσθ᾿ ἅμα δῆλον ὅτι τὰ μὲν ἐξ ἑνὸς εἰς ἓν μεταβαίνοντα ἑνὸς φθαρέντος γίνεται, τὰ δ᾿ ἐκ δυοῖν εἰς ἓν πλειόνων.
したがって、一対一で移行するものは、一つの性質が消滅することによって生じ、二つの元素から一つの元素へ移行するものは、より多くの性質が消滅することによって生じることが同時に明らかである。
ὅτι μὲν οὖν ἅπαντα ἐκ παντὸς γίνεται, καὶ τίνα τρόπον εἰς ἄλληλα μετάβασις γίνεται, εἴρηται.
それゆえ、すべてのものがすべてのものから生成すること、そして、どのような仕方で互いへの移行が生じるかは語られた。