§2.8τριῶν δὴ διαθέσεων οὐσῶν, δύο μὲν κακιῶν, τῆς μὲν καθʼ ὑπερβολὴν τῆς δὲ κατʼ ἔλλειψιν, μιᾶς δʼ ἀρετῆς τῆς μεσότητος, πᾶσαι πάσαις ἀντίκεινταί πως·
このように、三つの状態が存在し、そのうち二つは悪徳であり(一方は超過により、他方は不足による)、一つは徳、すなわち中庸であるのだが、それらすべてはある意味で互いに対立している。
αἱ μὲν γὰρ ἄκραι καὶ τῇ μέσῃ καὶ ἀλλήλαις ἐναντίαι εἰσίν, ἡ δὲ μέση ταῖς ἄκραις·
というのも、両極は中間に対しても互いに対しても反対であり、中間の状態は両極に対して反対だからである。
ὥσπερ γὰρ τὸ ἴσον πρὸς μὲν τὸ ἔλαττον μεῖζον πρὸς δὲ τὸ μεῖζον ἔλαττον, οὕτως αἱ μέσαι ἕξεις πρὸς μὲν τὰς ἐλλείψεις ὑπερβάλλουσι πρὸς δὲ τὰς ὑπερβολὰς ἐλλείπουσιν ἔν τε τοῖς πάθεσι καὶ ταῖς πράξεσιν.
等しいものが、小さいものに対してはより大きく、大きいものに対してはより小さいように、そのように中間の状態も、感情においても行為においても、不足に対しては超過し、超過に対しては不足する。
ὁ γὰρ ἀνδρεῖος πρὸς μὲν τὸν δειλὸν θρασὺς φαίνεται, πρὸς δὲ τὸν θρασὺν δειλός·
例えば、勇敢な人は臆病な人に対しては無謀に見え、無謀な人に対しては臆病に見える。
ὁμοίως δὲ καὶ ὁ σώφρων πρὸς μὲν τὸν ἀναίσθητον ἀκόλαστος, πρὸς δὲ τὸν ἀκόλαστον ἀναίσθητος, ὁ δʼ ἐλευθέριος πρὸς μὲν τὸν ἀνελεύθερον ἄσωτος, πρὸς δὲ τὸν ἄσωτον ἀνελεύθερος.
同様に、節制のある人も感覚の鈍い人に対しては放縦に見え、放縦な人に対しては感覚の鈍い人に見え、気前のよい人も、けちな人に対しては放蕩に見え、放蕩な人に対してはけちに見える。
διὸ καὶ ἀπωθοῦνται τὸν μέσον οἱ ἄκροι ἑκάτερος πρὸς ἑκάτερον, καὶ καλοῦσι τὸν ἀνδρεῖον ὁ μὲν δειλὸς θρασὺν ὁ δὲ θρασὺς δειλόν, καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀνάλογον.
それゆえ、両極にいる者たちはそれぞれ、中間にある者をもう一方の極へと押しやり、臆病な人は勇敢な人を無謀と呼び、無謀な人は臆病と呼ぶ。 他の場合においても同様である。
οὕτω δʼ ἀντικειμένων ἀλλήλοις τούτων, πλείστη ἐναντιότης ἐστὶ τοῖς ἄκροις πρὸς ἄλληλα ἢ πρὸς τὸ μέσον·
このようにこれらが互いに対立しているが、両極の互いに対する反対性は、中間に対するものよりも大きい。
πορρωτέρω γὰρ ταῦτα ἀφέστηκεν ἀλλήλων ἢ τοῦ μέσου, ὥσπερ τὸ μέγα τοῦ μικροῦ καὶ τὸ μικρὸν τοῦ μεγάλου ἢ ἄμφω τοῦ ἴσου.
なぜなら、これらは中間から離れているよりも互いからさらに遠く離れているからである。 それは、大きいものが小さいものから、また小さいものが大きいものから離れているのが、両方が等しいものから離れているよりも大きい(遠い)のと同様である。
ἔτι πρὸς μὲν τὸ μέσον ἐνίοις ἄκροις ὁμοιότης τις φαίνεται, ὡς τῇ θρασύτητι πρὸς τὴν ἀνδρείαν καὶ τῇ ἀσωτίᾳ πρὸς τὴν ἐλευθεριότητα·
さらに、中間に対しては、いくつかの極の状態にある種の類似性が見られる。 例えば、無謀さと勇敢さ、あるいは放蕩さと気前のよさとの間に(類似性が見られる)ように。
τοῖς δὲ ἄκροις πρὸς ἄλληλα πλείστη ἀνομοιότης·
しかし、両極の互いに対する間には、最大の非類似性がある。
τὰ δὲ πλεῖστον ἀπέχοντα ἀπʼ ἀλλήλων ἐναντία ὁρίζονται, ὥστε καὶ μᾶλλον ἐναντία τὰ πλεῖον ἀπέχοντα.
そして、互いから最も遠く離れているものが「反対のもの」と定義される。 したがって、より遠く離れているものほど、より反対である。
πρὸς δὲ τὸ μέσον ἀντίκειται μᾶλλον ἐφʼ ὧν μὲν ἡ ἔλλειψις ἐφʼ ὧν δὲ ἡ ὑπερβολή, οἷον ἀνδρείᾳ μὲν οὐχ ἡ θρασύτης ὑπερβολὴ οὖσα, ἀλλʼ ἡ δειλία ἔλλειψις οὖσα, τῇ δὲ σωφροσύνῃ οὐχ ἡ ἀναισθησία ἔνδεια οὖσα, ἀλλʼ ἡ ἀκολασία ὑπερβολὴ οὖσα.
これに対して中間には、ある場合には不足が、別の場合には超過がより対立している。 例えば、勇敢さに対しては、超過である無謀さではなく、不足である臆病さが(より対立しており)、節制に対しては、欠乏である感覚の鈍さではなく、超過である放縦さが(より対立している)。
διὰ δύο δʼ αἰτίας τοῦτο συμβαίνει, μίαν μὲν τὴν ἐξ αὐτοῦ τοῦ πράγματος·
これが起こるのには二つの原因がある。 一つは、事柄そのものに由来する原因である。
τῷ γὰρ ἐγγύτερον εἶναι καὶ ὁμοιότερον τὸ ἕτερον ἄκρον τῷ μέσῳ, οὐ τοῦτο ἀλλὰ τοὐναντίον ἀντιτίθεμεν μᾶλλον·
というのも、一方の極が中間により近く、より類似していることによって、私たちはこれではなく、それとは反対の極をむしろ対立させるからである。
οἷον ἐπεὶ ὁμοιότερον εἶναι δοκεῖ τῇ ἀνδρείᾳ ἡ θρασύτης καὶ ἐγγύτερον, ἀνομοιότερον δʼ ἡ δειλία, ταύτην μᾶλλον ἀντιτίθεμεν·
例えば、無謀さは勇敢さにより類似しており、より近いと思われ、臆病さはより類似していないと思われるので、私たちはむしろ後者(臆病さ)を対立させる。
τὰ γὰρ ἀπέχοντα πλεῖον τοῦ μέσου ἐναντιώτερα δοκεῖ εἶναι.
なぜなら、中間からより遠く離れているものの方が、より反対であると思われるからである。
μία μὲν οὖν αἰτία αὕτη, ἐξ αὐτοῦ τοῦ πράγματος·
したがって、一つの原因はこれであり、事柄そのものに由来するものである。
ἑτέρα δὲ ἐξ ἡμῶν αὐτῶν·
もう一つは、私たち自身に由来するものである。
πρὸς ἃ γὰρ αὐτοὶ μᾶλλον πεφύκαμέν πως, ταῦτα μᾶλλον ἐναντία τῷ μέσῳ φαίνεται.
なぜなら、私たち自身がある意味でより自然に向かいやすいもの、それらが中間に対してより反対であるように見えるからである。
οἷον αὐτοὶ μᾶλλον πεφύκαμεν πρὸς τὰς ἡδονάς, διὸ εὐκαταφορώτεροί ἐσμεν πρὸς ἀκολασίαν ἢ πρὸς κοσμιότητα.
例えば、私たちは快楽へとより自然に向かいがちであり、それゆえに節度ある態度よりも放縦へとより傾きやすい。
ταῦτʼ οὖν μᾶλλον ἐναντία λέγομεν, πρὸς ἃ ἡ ἐπίδοσις μᾶλλον γίνεται·
それゆえ、私たちがより進んでいってしまう対象(の状態)を、より反対であると私たちは言う。
καὶ διὰ τοῦτο ἡ ἀκολασία ὑπερβολὴ οὖσα ἐναντιωτέρα ἐστὶ τῇ σωφροσύνῃ.
そしてこのために、超過である放縦の方が、節制に対してより反対なのである。