§10.8#2τῷ δὴ ζῶντι τοῦ πράττειν ἀφαιρουμένου, ἔτι δὲ μᾶλλον τοῦ ποιεῖν, τί λείπεται πλὴν θεωρία;
実際、生きている者から実践が、さらには制作が奪われるなら、観照のほかに何が残されるだろうか。
ὥστε ἡ τοῦ θεοῦ ἐνέργεια, μακαριότητι διαφέρουσα, θεωρητικὴ ἂν εἴη·
したがって、至福において傑出している神の活動は、観照的なものであるだろう。
καὶ τῶν ἀνθρωπίνων δὴ ἡ ταύτῃ συγγενεστάτη εὐδαιμονικωτάτη.
そして、人間的な活動のうちでも、これに最も類縁関係の深いものが最も幸福を伴うものである。
σημεῖον δὲ καὶ τὸ μὴ μετέχειν τὰ λοιπὰ ζῷα εὐδαιμονίας, τῆς τοιαύτης ἐνεργείας ἐστερημένα τελείως.
他の動物が幸福にあずかっていないこともまた、その証拠である。 彼らはそのような活動を完全に奪われているからである。
τοῖς μὲν γὰρ θεοῖς ἅπας ὁ βίος μακάριος, τοῖς δʼ ἀνθρώποις, ἐφʼ ὅσον ὁμοίωμά τι τῆς τοιαύτης ἐνεργείας ὑπάρχει·
実際、神々にとっては生全体が至福であるが、人間にとっては、そのような活動の何らかの類似物が存在する限りにおいてそうである。
τῶν δʼ ἄλλων ζῴων οὐδὲν εὐδαιμονεῖ, ἐπειδὴ οὐδαμῇ κοινωνεῖ θεωρίας.
他方、他の動物は、観照に全くあずからないがゆえに、何一つ幸福ではない。
ἐφʼ ὅσον δὴ διατείνει ἡ θεωρία, καὶ ἡ εὐδαιμονία, καὶ οἷς μᾶλλον ὑπάρχει τὸ θεωρεῖν, καὶ εὐδαιμονεῖν, οὐ κατὰ συμβεβηκὸς ἀλλὰ κατὰ τὴν θεωρίαν·
したがって、観照が及ぶ限りに、幸福もまた及び、より多く観照することが属している者たちには、より多く幸福になることが、付随的にではなく、観照自体に即して属している。
αὕτη γὰρ καθʼ αὑτὴν τιμία.
なぜなら、観照はそれ自体で尊いからである。
ὥστʼ εἴη ἂν ἡ εὐδαιμονία θεωρία τις.
それゆえ、幸福とは何らかの観照であるだろう。
δεήσει δὲ καὶ τῆς ἐκτὸς εὐημερίας ἀνθρώπῳ ὄντι·
しかし、人間である以上、外部の繁栄もまた必要となるであろう。
οὐ γὰρ αὐτάρκης ἡ φύσις πρὸς τὸ θεωρεῖν, ἀλλὰ δεῖ καὶ τὸ σῶμα ὑγιαίνειν καὶ τροφὴν καὶ τὴν λοιπὴν θεραπείαν ὑπάρχειν.
人間の自然は観照するために自己充足してはおらず、身体が健康であり、食物やその他の世話が与えられている必要があるからである。
οὐ μὴν οἰητέον γε πολλῶν καὶ μεγάλων δεήσεσθαι τὸν εὐδαιμονήσοντα, εἰ μὴ ἐνδέχεται ἄνευ τῶν ἐκτὸς ἀγαθῶν μακάριον εἶναι·
とはいえ、外部の善なしには至福でありえないからといって、幸福になろうとする者が、多くのものや偉大なものを必要とするだろうと考えてはならない。
οὐ γὰρ ἐν τῇ ὑπερβολῇ τὸ αὔταρκες οὐδʼ ἡ πρᾶξις, δυνατὸν δὲ καὶ μὴ ἄρχοντα γῆς καὶ θαλάττης πράττειν τὰ καλά·
自己充足性も実践も、過剰の中にあるわけではないからである。 陸や海を支配する者でなくとも、高貴な行いをすることは可能である。
καὶ γὰρ ἀπὸ μετρίων δύναιτʼ ἄν τις πράττειν κατὰ τὴν ἀρετήν (τοῦτο δʼ ἔστιν ἰδεῖν ἐναργῶς·
中程度のものであっても、人は徳に即して実践することができるからである。 (このことは明白に見て取ることができる。
οἱ γὰρ ἰδιῶται τῶν δυναστῶν οὐχ ἧττον δοκοῦσι τὰ ἐπιεικῆ πράττειν, ἀλλὰ καὶ μᾶλλον)·
実際、私人たちも、支配者たちに劣らず、むしろそれ以上に、ふさわしい行いをしていると思われるからである。
ἱκανὸν δὲ τοσαῦθʼ ὑπάρχειν·
)それだけのものが存在すれば十分である。
ἔσται γὰρ ὁ βίος εὐδαίμων τοῦ κατὰ τὴν ἀρετὴν ἐνεργοῦντος.
徳に即して活動する者の生は幸福であるだろうから。
καὶ Σόλων δὲ τοὺς εὐδαίμονας ἴσως ἀπεφαίνετο καλῶς, εἰπὼν μετρίως τοῖς ἐκτὸς κεχορηγημένους, πεπραγότας δὲ τὰ κάλλισθʼ, ὡς ᾤετο, καὶ βεβιωκότας σωφρόνως·
ソロンもまた、幸福な人々についておそらく見事に描き出していた。 外部のものを適度に供給され、彼の考えでは最も美しいことを行い、節制して生きてきた人々が幸福なのだと語ることで。
ἐνδέχεται γὰρ μέτρια κεκτημένους πράττειν ἃ δεῖ.
実際、適度なものを所有している者でも、なすべきことを行うことは可能だからである。
ἔοικε δὲ καὶ Ἀναξαγόρας οὐ πλούσιον οὐδὲ δυνάστην ὑπολαβεῖν τὸν εὐδαίμονα, εἰπὼν ὅτι οὐκ ἂν θαυμάσειεν εἴ τις ἄτοπος φανείη τοῖς πολλοῖς·
アナクサゴラスもまた、幸福な人を富裕な人や支配者とは考えていなかったようである。 なぜなら、もしそのような幸福な人が、多くの人々にとって奇妙に見えたとしても不思議ではないと彼は述べたからである。
οὗτοι γὰρ κρίνουσι τοῖς ἐκτός, τούτων αἰσθανόμενοι μόνον.
大衆は外部のもので判断し、それらだけを感じ取るからである。
συμφωνεῖν δὴ τοῖς λόγοις ἐοίκασιν αἱ τῶν σοφῶν δόξαι.
賢者たちの意見は、私たちの議論と一致しているようである。
πίστιν μὲν οὖν καὶ τὰ τοιαῦτα ἔχει τινά, τὸ δʼ ἀληθὲς ἐν τοῖς πρακτικοῖς ἐκ τῶν ἔργων καὶ τοῦ βίου κρίνεται·
もちろん、このような議論もまたある程度の説得力を有しているが、実践的な事柄における真理は、行いと生から判定される。
ἐν τούτοις γὰρ τὸ κύριον.
これらにおいて決定的なものがあるからである。
σκοπεῖν δὴ τὰ προειρημένα χρὴ ἐπὶ τὰ ἔργα καὶ τὸν βίον φέροντας, καὶ συνᾳδόντων μὲν τοῖς ἔργοις ἀποδεκτέον, διαφωνούντων δὲ λόγους ὑποληπτέον.
したがって、前に述べられた事柄を、行いと生に照らし合わせながら考察せねばならず、それらが行いと調和しているならば受け入れるべきであり、不調和であるならば、単なる言葉にすぎないとみなすべきである。
ὁ δὲ κατὰ νοῦν ἐνεργῶν καὶ τοῦτον θεραπεύων καὶ διακείμενος ἄριστα καὶ θεοφιλέστατος ἔοικεν.
知性に即して活動し、知性を気遣い、また最善の状態にある者は、最も神に愛される者でもあるようである。
εἰ γάρ τις ἐπιμέλεια τῶν ἀνθρωπίνων ὑπὸ θεῶν γίνεται, ὥσπερ δοκεῖ, καὶ εἴη ἂν εὔλογον χαίρειν τε αὐτοὺς τῷ ἀρίστῳ καὶ συγγενεστάτῳ (τοῦτο δʼ ἂν εἴη ὁ νοῦς) καὶ τοὺς ἀγαπῶντας μάλιστα τοῦτο καὶ τιμῶντας ἀντευποιεῖν ὡς τῶν φίλων αὐτοῖς ἐπιμελουμένους καὶ ὀρθῶς τε καὶ καλῶς πράττοντας.
なぜなら、もし神々によって人間的な事柄への何らかの配慮がなされているとするなら(そう思われているように)、神々が最善のもの、かつ自らに最も近いもの(これは知性であるだろう)を喜び、また、これを最も愛し重んじる者たちに対して、彼らが神々の愛するものたちを気遣い、正しくかつ美しく実践している者たちとして、恩を返すということも筋が通っているからである。
ὅτι δὲ πάντα ταῦτα τῷ σοφῷ μάλισθʼ ὑπάρχει, οὐκ ἄδηλον.
そして、これらすべてのことが賢者に最も備わっていることは明らかである。
θεοφιλέστατος ἄρα.
したがって、賢者は最も神に愛される者である。
τὸν αὐτὸν δʼ εἰκὸς καὶ εὐδαιμονέστατον·
そして、同一の人物が最も幸福であることもまた当然である。
ὥστε κἂν οὕτως εἴη ὁ σοφὸς μάλιστʼ εὐδαίμων.
それゆえ、このように見ても、賢者が最も幸福であることになるだろう。