§1.5#2ἐκ μὲν οὖν τῶν εἰρημένων φανερὸν ὅτι πάντες ἐπὶ τρεῖς βίους φέρουσι τὴν εὐδαιμονίαν, πολιτικὸν φιλόσοφον ἀπολαυστικόν·
したがって、これまでに述べられたことから、すべての人が幸福を3つの生活、すなわち政治的生活、哲学的生活、享受的生活に帰していることは明らかである。
τούτων δʼ ἡ μὲν περὶ τὰ σώματα καὶ τὰς ἀπολαύσεις ἡδονή, καὶ τίς καὶ ποία τις γίνεται καὶ διὰ τίνων, οὐκ ἄδηλον, ὥστʼ οὐ τίνες εἰσὶ δεῖ ζητεῖν αὐτάς, ἀλλʼ εἰ συντείνουσί τι πρὸς εὐδαιμονίαν ἢ μή, καὶ πῶς συντείνουσι, καὶ πότερον εἰ δεῖ προσάπτειν τῷ ζῆν καλῶς ἡδονάς τινας, ταύτας δεῖ προσάπτειν, ἢ τούτων μὲν ἄλλον τινὰ τρόπον ἀνάγκη κοινωνεῖν, ἕτεραι δʼ εἰσὶν ἡδοναὶ διʼ ἃς εὐλόγως οἴονται τὸν εὐδαίμονα ζῆν ἡδέως καὶ μὴ μόνον ἀλύπως.
これらのうち、身体と享受に関する快楽、そしてそれがどのようなものであり、いかにして生じ、何を通じて生じるのかは不明ではない。 したがって、それらが何であるかを求める必要はなく、むしろそれらが幸福に対して何らかの貢献をするのか否か、またどのように貢献するのか、そして、よく生きることに何らかの快楽を付与せねばならないとするなら、これらの快楽を付与すべきなのか、それともこれらの快楽には別の方法で関与せざるを得ないが、別のいくつかの快楽が存在し、その快楽のゆえに、幸福な者が単に苦痛なしに生きるだけでなく、快く生きると当然考えられているのかどうかを(求める必要がある)。
ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων ὕστερον ἐπισκεπτέον·
しかし、これらについては後に検討することにしよう。
περὶ δʼ ἀρετῆς καὶ φρονήσεως πρῶτον θεωρήσωμεν, τήν τε φύσιν αὐτῶν ἑκατέρου τίς ἐστι, καὶ πότερον μόρια ταῦτα τῆς ἀγαθῆς ζωῆς ἐστίν, ἢ αὐτὰ ἢ αἱ πράξεις αἱ ἀπʼ αὐτῶν, ἐπειδὴ προσάπτουσιν αὐτὰ κἂν εἰ μὴ πάντες εἰς τὴν εὐδαιμονίαν, ἀλλʼ οὖν οἱ λόγου ἄξιοι τῶν ἀνθρώπων πάντες.
他方、徳と知恵についてまず考察しよう。 すなわち、それら両者それぞれの本性が何であるか、また、それら自体、あるいはそれらから生じる行為が、善き生の部分であるのかどうかを。 なぜなら、すべての人々ではないにしても、少なくとも考慮に値するすべての人々は、それらを幸福に結びつけているからである。
Σωκράτης μὲν οὖν ὁ πρεσβύτης ᾤετʼ εἶναι τέλος τὸ γινώσκειν τὴν ἀρετήν, καὶ ἐπεζήτει τί ἐστιν ἡ δικαιοσύνη καὶ τί ἡ ἀνδρεία καὶ ἕκαστον τῶν μορίων αὐτῆς.
さて、老ソクラテスは、徳を知ることが目的であると考え、正義とは何か、また勇気とは何か、そして徳の各部分とは何かを追究した。
ἐποίει γὰρ ταῦτʼ εὐλόγως.
なぜなら、彼は道理にかなってこのようにしたからである。
ἐπιστήμας γὰρ ᾤετʼ εἶναι πάσας τὰς ἀρετάς, ὥσθʼ ἅμα συμβαίνειν εἰδέναι τε τὴν δικαιοσύνην καὶ εἶναι δίκαιον.
というのも、彼はすべての徳が知識であると考えており、その結果、正義を知ることと、正義にかなった人であることとが同時に成立するとしたからである。
ἅμα μὲν γὰρ μεμαθήκαμεν τὴν γεωμετρίαν καὶ οἰκοδομίαν καὶ ἐσμὲν οἰκοδόμοι καὶ γεωμέτραι.
なぜなら、私たちは幾何学や建築術を学ぶと同時に、建築家であり幾何学者でもあるからである。
διόπερ ἐζήτει τί ἐστιν ἀρετή, ἀλλʼ οὐ πῶς γίνεται καὶ ἐκ τίνων.
それゆえ、彼は徳が何であるかを求めたが、それがどのようにして、また何から生じるのかは求めなかった。
τοῦτο δὲ ἐπὶ μὲν τῶν ἐπιστημῶν συμβαίνει τῶν θεωρητικῶν (οὐθὲν γὰρ ἕτερόν ἐστι τῆς ἀστρολογίας οὐδὲ τῆς περὶ φύσεως ἐπιστήμης οὐδὲ γεωμετρίας πλὴν τὸ γνωρίσαι καὶ θεωρῆσαι τὴν φύσιν τῶν πραγμάτων τῶν ὑποκειμένων ταῖς ἐπιστήμαις·
しかし、このことは理論的な知識においては当てはまる(なぜなら、天文学や自然学、幾何学にとっては、それらの知識の対象となっている事物の本性を認知し、観照すること以外に何もないからである。
οὐ μὴν ἀλλὰ κατὰ συμβεβηκὸς οὐθὲν κωλύει πρὸς πολλὰ τῶν ἀναγκαίων εἶναι χρησίμους αὐτὰς ἡμῖν)·
もっとも、付随的には、それらが私たちの多くの必要な事柄にとって有用であることを妨げるものは何もないが)。
τῶν δὲ ποιητικῶν ἐπιστημῶν ἕτερον τὸ τέλος τῆς ἐπιστήμης καὶ γνώσεως, οἷον ὑγίεια μὲν ἰατρικῆς, εὐνομία δὲ ἤ τι τοιοῦθʼ ἕτερον τῆς πολιτικῆς.
しかし、制作的な知識においては、その目的は知識や認知とは異なる。 たとえば、医術の目的は健康であり、政治学の目的は秩序やそれに類する他のものである。
καλὸν μὲν οὖν καὶ τὸ γνωρίζειν ἕκαστον τῶν καλῶν· οὐ μὴν ἀλλά γε περὶ ἀρετῆς οὐ τὸ εἰδέναι τιμιώτατον τί ἐστίν, ἀλλὰ τὸ γινώσκειν ἐκ τίνων ἐστίν.
したがって、美しいことのそれぞれを認知することもまた美しいことではあるが、しかし、徳に関しては、それが何であるかを知ることが最も価値あることなのではなく、むしろ、それが何から成立しているかを知ることである。
οὐ γὰρ εἰδέναι βουλόμεθα τί ἐστιν ἀνδρεία, ἀλλʼ εἶναι ἀνδρεῖοι, οὐδέ τί ἐστι δικαιοσύνη, ἀλλʼ εἶναι δίκαιοι, καθάπερ καὶ ὑγιαίνειν μᾶλλον ἢ γινώσκειν τί ἐστι τὸ ὑγιαίνειν καὶ εὖ ἔχειν τὴν ἕξιν μᾶλλον ἢ γινώσκειν τί ἐστι τὸ εὖ ἔχειν.
なぜなら、私たちは勇気とは何かを知ることを望むのではなく、勇気ある者となることを望むのであり、正義とは何かを知ることを望むのではなく、正義にかなった者となることを望むからである。 ちょうど、健康とは何かを知るよりもむしろ健康であること、また、良き状態とは何かを知るよりもむしろ状態が良いことを望むように。