§9.34.1οὐ πολλῷ δʼ ὕστερον χρόνῳ στρατιὰ Ῥωμαίων ἐξῆλθεν ἐπὶ Τυρρηνοὺς ἄγοντος θατέρου τῶν ὑπάτων Ποπλίου Οὐαλερίου.
それから間もないころ、ローマ軍は二人の執政官のうちの一人プブリウス・ウァレリウスの率いるところとなって、エトルリア人に対して出撃した。
συνέστη γὰρ αὖθις ἡ Οὐιεντανῶν δύναμις προσθεμένων αὐτοῖς Σαβίνων, οἳ τέως ὀκνοῦντες αὐτοῖς συνάρασθαι τοῦ πολέμου ὡς ἀδυνάτων ἐφιεμένοις, τότʼ, ἐπειδὴ τήν τε Μενηνίου φυγὴν ἔγνωσαν καὶ τὸν ἐπιτειχισμὸν τοῦ πλησίον τῆς Ῥώμης ὄρους, τεταπεινῶσθαι νομίσαντες τάς τε δυνάμεις τὰς Ῥωμαίων καὶ τὸ φρόνημα τῆς πόλεως ἡττῆσθαι, συνελάμβανον τοῖς Τυρρηνοῖς πολλὴν ἀποστείλαντες δύναμιν.
というのも、以前は、彼らが不可能なことを目指しているとして、彼らとともに戦争に加わることを躊躇していたサビニ人が、今や彼らに加勢したため、ウェイイ人の戦力が再び結集したからである。 サビニ人は、メネニウスの敗走とローマ近郊の山への要塞築城を知ると、ローマの軍事力は衰え、市の気概は打ち砕かれたと考えて、多大な戦力を送り込んでエトルリア人を支援したのである。
§9.34.2οἱ δὲ Οὐιεντανοὶ τῇ τε σφετέρᾳ δυνάμει πεποιθότες καὶ τῇ Σαβίνων νεωστὶ ἡκούσῃ καὶ τὰς παρὰ τῶν ἄλλων Τυρρηνῶν ἐπικουρίας περιμένοντες προθυμίαν μὲν εἶχον ἐπὶ τὴν Ῥώμην ἐλαύνειν τῇ πλείονι τῆς σφετέρας στρατιᾶς, ὡς οὐδενὸς αὐτοῖς ὁμόσε χωρήσοντος, ἀλλὰ δυεῖν θάτερον, ἢ ἐκ τειχομαχίας αἱρήσοντες τὴν πόλιν ἢ λιμῷ κατεργασόμενοι.
ウェイイ人は、自分たちの戦力と、新たに到着したサビニ人の戦力を頼みにし、さらに他のエトルリア人からの援軍を待ちつつ、ローマ軍の誰も自分たちに立ち向かってはこないだろうと考えて、自分たちの軍勢の大部分を率いてローマへと進軍する意欲を抱いていた。 そして、二つのうちのいずれか一方、すなわち、力攻めによって市を奪うか、さもなくば飢餓によって降伏させるつもりであった。
§9.34.3ἔφθασε δὲ τὴν ἐπιχείρησιν αὐτῶν ὁ Οὐαλέριος, ἐν ᾧ ἔτι ἔμελλον ἐκεῖνοι καὶ τοὺς ὑστερίζοντας συμμάχους ἀνέμενον, αὐτὸς ἀγαγὼν Ῥωμαίων τὴν κρατίστην ἀκμὴν καὶ τὸ παρὰ τῶν συμμάχων ἐπικουρικόν, οὐκ ἐκ τοῦ φανεροῦ ποιησάμενος τὴν ἔξοδον, ἀλλʼ ὡς μάλιστα λήσεσθαι αὐτοὺς ἔμελλε.
しかしウァレリウスは、彼らがなお躊躇し、遅れてくる同盟軍を待っている間に、彼らの企てを阻んだ。 彼自身がローマ軍の最も精鋭な全盛期の兵と、同盟軍からの援軍を率い、公然と出撃するのではなく、彼らの目を最大限欺くような方法で出撃したのである。
προελθὼν γὰρ ἐκ τῆς Ῥώμης περὶ δείλην ὀψίαν καὶ διαβὰς τὸν Τέβεριν οὐ μακρὰν ἀποσχὼν τῆς πόλεως κατεστρατοπέδευσεν·
彼はローマから夕暮れ時に出発し、テベリス川を渡って、市からそう遠くない場所に陣を敷いた。
ἔπειτʼ ἀναστήσας τὴν στρατιὰν περὶ μέσας νύκτας ἦγεν ἐν τάχει, καὶ πρὶν ἡμέραν γενέσθαι θατέρῳ χάρακι τῶν πολεμίων ἐπέβαλε.
それから夜半に軍を起こして急ぎ進軍し、夜が明ける前に、敵の二つの陣営のうちの一方に襲いかかった。
§9.34.4δύο γὰρ ἦν στρατόπεδα χωρὶς μὲν τὸ Τυρρηνῶν, ἑτέρωθι δὲ τὸ Σαβίνων, οὐ διὰ μακροῦ ἀλλήλων ἀπέχοντα.
というのも、エトルリア人の陣営と、それとは別のサビニ人の陣営という、互いにそれほど遠くない二つの陣営があったからである。
πρώτῃ δὲ προσαγαγὼν τὴν δύναμιν τῇ Σαβίνων στρατοπεδείᾳ, καθυπνωμένων ἔτι τῶν πλείστων καὶ οὐδεμιᾶς οὔσης ἀξιολόγου φυλακῆς, οἷα ἐν φιλίᾳ τε γῇ καὶ κατὰ πολλὴν ὑπεροψίαν τῶν πολεμίων οὐδαμῇ ἀγγελλομένων, ἐξ ἐφόδου γίνεται ταύτης ἐγκρατής.
彼はまずサビニ人の陣営に軍を進めたが、そこでは敵の大部分がまだ眠りの中にあり、味方の土地であり、またどこにも敵の報告がないという理由で敵を大いに侮っていたため、まともな警戒も全くなされていなかった。 そのため、彼は最初の襲撃でここを占領した。
τῶν δʼ ἀνθρώπων οἱ μὲν ἐν ταῖς κοίταις ἔτι ὄντες κατεσφάγησαν, οἱ δʼ ἀνιστάμενοι ἀρτίως καὶ τὰ ὅπλα ἐνδυόμενοι, οἱ δʼ ὡπλισμένοι μέν, σποράδες δὲ καὶ οὐκ ἐν τάξει ἀμυνόμενοι, οἱ δὲ πλεῖστοι φεύγοντες ἐπὶ τὸν ἕτερον χάρακα ὑπὸ τῶν ἱππέων καταλαμβανόμενοι διεφθάρησαν.
兵士たちのうち、ある者はまだ寝床にいるうちに斬り殺され、ある者はちょうど起き上がって武器を身につけているところを、またある者は武器を手にしてはいたものの、散り散りになって隊列も整わずに抵抗しているところを斬られた。 そして大部分の者は、もう一方の陣営に向かって逃げる途中で、騎兵たちに追いつかれて討ち果たされた。