§8.44.1ὅτε δʼ ἤδη περὶ τὸν ὄρθρον ἦν, αἱ μὲν γυναῖκες ἄγουσαι τὰ παιδία μετὰ λαμπάδων ἧκον ἐπὶ τὴν οἰκίαν καὶ παραλαβοῦσαι τὴν Οὐετουρίαν προῆγον ἐπὶ τὰς πύλας·
すでに夜明けのころになると、女性たちは子供たちを伴い、松明を手にしてその家にやって来て、ウェトゥリアを連れ出して門へと進んだ。
οἱ δʼ ὕπατοι ζεύγη τε ὀρικὰ καὶ ἀμάξας καὶ τἆλλα φορεῖα ὡς πλεῖστα παρασκευασάμενοι καθεζομένας αὐτὰς προὔπεμπον ἄχρι πολλοῦ.
執政官たちは、ラバの引く二輪車や四輪馬車、その他できるだけ多くの乗り物を用意し、彼女たちをそれに乗せて遠くまで見送った。
παρηκολούθουν δʼ αὐταῖς οἵ τʼ ἐκ τοῦ συνεδρίου καὶ τῶν ἄλλων πολιτῶν συχνοὶ σὺν εὐχαῖς καὶ ἐπαίνοις καὶ δεήσεσι τὴν ἔξοδον ἐπιφανεστέραν αὐταῖς ποιοῦντες.
そして元老院議員たちや他の多くの市民たちも彼女たちに従い、祈りと賛辞と懇願をもって、彼女たちの出発をいっそう輝かしいものにした。
§8.44.2ὡς δʼ εὐσύνοπτοι πόρρωθεν ἔτι προσιοῦσαι τοῖς ἐκ τοῦ χάρακος αἱ γυναῖκες ἐγένοντο, πέμπει τῶν ἱππέων τινὰς ὁ Μάρκιος κελεύσας μαθεῖν, τίς ἐστιν ὁ προσιὼν ὄχλος ἐκ τῆς πόλεως, καὶ ἐπὶ τί παραγένοιντο.
女性たちがまだ遠くから近づいてくるのが陣営の人々からよく見えるようになると、マルキウスは騎兵の数人を送り、都市から近づいてくるあの群衆は何者であるか、また何のためにやって来たのかを確かめるよう命じた。
μαθὼν δὲ παρʼ αὐτῶν, ὅτι Ῥωμαίων αἱ γυναῖκες ἥκουσιν ἐπαγόμεναι παιδία, προηγεῖται δʼ αὐτῶν ἥ τε μήτηρ καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ καὶ τὰ τέκνα, πρῶτον μὲν ἐθαύμασε τῆς τόλμης τὰς γυναῖκας, εἰ γνώμην ἔσχον εἰς χάρακα πολεμίων ἄτερ ἀνδρῶν φυλακῆς ἐλθεῖν ἄγουσαι τὰ τέκνα, οὔτʼ αἰδοῦς ἔτι τῆς ἁρμοττούσης γυναιξὶν ἐλευθέραις καὶ σώφροσι προνοούμεναι τὸ μὴ ἐν ἀνδράσιν ἀσυνήθεσιν ὁρᾶσθαι, οὔτε κινδύνων λαβοῦσαι δέος, οὓς ἀναρριπτεῖν ἔμελλον, εἰ τὰ συμφέροντα πρὸ τῶν δικαίων ἑλομένοις σφίσι, δόξειε κέρδος §8.44.3αὐτὰς ποιήσασθαι καὶ ὠφέλειαν.
彼らから、ローマの女性たちが子供たちを伴ってやって来ており、彼女たちの先頭に彼の母、妻、子供たちが立っていることを知ると、まず第一に、彼は女性たちの無謀さに驚いた。 男たちの護衛もなしに子供を連れて敵の陣営に行くという決意を彼女たちが抱いたこと、そして、見知らぬ男たちの前で見られることがないようにという、自由で分別のある女性にふさわしい慎み深さを考慮することももはやせず、また、正しさよりも利益を選ぶ彼らにとって、彼女たちを捕らえることが利益や有用をもたらすと思われる場合に、自分たちが冒すことになる危険を恐れることもなかったことに、彼はまず驚いたのである。
ἐπεὶ δʼ ἀγχοῦ ἦσαν, ὑπαντᾶν τῇ μητρὶ προελθὼν ἐκ τοῦ χάρακος ἔγνω σὺν ὀλίγοις, τούς τε πελέκεις, οὓς προηγεῖσθαι τῶν στρατηγῶν ἔθος ἦν, ἀποθέσθαι κελεύσας τοῖς ὑπηρέταις, καὶ τὰς ῥάβδους, ὅταν ἐγγὺς τῆς μητρὸς γένηται, καταστεῖλαι.
彼女たちが近くに来ると、彼は数人とともに陣営から進み出て母親を迎えようと決心し、将軍たちの先頭を進む習慣であった斧を片付けるよう従者たちに命じ、また、母親の近くに達した時には棒を下ろすよう命じた。
§8.44.4ταῦτα δὲ Ῥωμαίοις ἐστὶ ποιεῖν ἔθος, ὅταν ὑπαντῶσι ταῖς μείζοσιν ἀρχαῖς οἱ τὰς ἐλάττους ἀρχὰς ἔχοντες, ὡς καὶ μέχρι τοῦ καθʼ ἡμᾶς χρόνου γίνεται·
これは、より低い官職にある者が、より高い官職にある者に出会った時に行うローマ人の習慣であり、私たちの時代に至るまで行われていることである。
ἣν δὴ τότε συνήθειαν φυλάττων ὁ Μάρκιος, ὡς ἐξουσίᾳ μείζονι μέλλων. εἰς ταὐτὸν ἥξειν, πάντʼ ἀπέθετο τὰ τῆς ἰδίας παράσημα ἀρχῆς.
まさにその慣行を当時マルキウスは守り、自分はより高位の権威と出会うことになるのだからとして、自身の官職の標章をすべて取り除いた。
τοσαύτη περὶ αὐτὸν ἦν αἰδὼς καὶ πρόνοια τῆς πρὸς τὸ γένος εὐσεβείας.
彼には一族に対する敬虔な態度についてのこれほど大きな慎みと配慮があったのである。