§6.26.1ἔτι δʼ αὐτῆς ἐν τῷ βουλευτηρίῳ καθεζομένης καὶ τίνες εἶεν δυνάμεις τὰς ἐξελευσομένας σκοπούσης, εἰς τὴν ἀγορὰν ἀνὴρ πρεσβύτερος ἐφάνη ῥάκος ἠμφιεσμένος, πώγωνα βαθὺν καθεικὼς καὶ κόμην βοῶν καὶ ἐπικαλούμενος τὴν ἐξ ἀνθρώπων ἐπικουρίαν.
元老院がまだ議場に座し、出征すべき軍勢がいかなるものであるべきかを検討している間に、広場に、襤褸を身にまとい、長い髭と髪を伸ばした一人の老人が、大声を上げ、人間からの救いを求めて現れた。
συνδραμόντος δὲ τοῦ πλησίον ὄχλου στάς, ὅθεν ἔμελλε πολλοῖς καταφανὴς ἔσεσθαι, ἔφη, γεννηθεὶς ἐλεύθερος, ἐστρατευμένος τὰς ἐν ἡλικίᾳ στρατείας, καὶ δυεῖν δεούσας τριάκοντα μάχας ἀγωνισάμενος, καὶ ἀριστεῖα πολλάκις εἰληφὼς ἐκ τῶν πολέμων, ἐπειδὴ κατέσχον οἱ τὴν πόλιν εἰς τὰς ἐσχάτας ἄγοντες στενοχωρίας καιροί, χρέος ἠναγκάσθην λαβεῖν ἕνεκα τοῦ διαλῦσαι τὰς εἰσπραττομένας εἰσφοράς, ὡς τὸ μὲν χωρίον οἱ πολέμιοι κατέδραμον, τὰ δὲ κατὰ πόλιν αἱ σιτοδεῖαι κατανάλωσαν, ὅθεν διαλύσαιμί μου τὸ χρέος οὐκ ἔχων, ἀπήχθην δοῦλος ὑπὸ τοῦ δανειστοῦ σὺν τοῖς υἱοῖς δυσίν·
近隣の群衆が駆け寄ると、彼は多くの人々からよく見えるような場所に立ち、こう語った。 自分は自由な身分に生まれ、兵役に適した年齢のときには軍務に服し、28回(30に2つ足りない)の戦いを戦い抜き、戦争で何度も武功の褒賞を得たが、国家を極限の困窮へと追い込む困難な時期が押し寄せたとき、徴収される軍税を支払うために、借金をせざるを得なくなった。 というのも、敵が農地を荒らし、都市部では食糧不足が蓄えを食いつぶしたため、借金を返済する術を失い、債権者によって二人の息子とともに奴隷として連行されたのである。
ἐπιτάττοντος δὲ τοῦ δεσπότου τῶν οὐ ῥᾳδίων ἔργον τι ἀντειπὼν αὐτῷ πληγὰς ἔλαβον μάστιξι πάνυ πολλάς.
そして主人が容易ではない仕事を命じたとき、彼に口答えしたために、鞭で非常に多くの打撃を受けた、と。
§6.26.2ταῦτʼ εἰπὼν ἐρρίπτει τὸ ῥάκιον καὶ ἐδείκνυε τὸ στῆθος μεστὸν τραυμάτων, τὰ δὲ νῶτα αἵματος ἐκ τῶν πληγῶν ἀνάπλεω.
こう言って、彼は襤褸を投げ捨て、傷でいっぱいの胸と、傷口からの血でまみれた背中を見せた。
κραυγῆς δὲ καὶ οἰμωγῆς ἐκ τῶν παρόντων γινομένης ἥ τε βουλὴ διελύθη καὶ κατὰ τὴν πόλιν ὅλην δρόμος ἦν τῶν ἀπόρων τὴν ἰδίαν τύχην ἀνακλαιομένων καὶ βοηθεῖν τοὺς πέλας ἀξιούντων·
居合わせた人々から叫びと嘆きが沸き起こると、元老院は散会し、市内全域で、自らの境遇を嘆き悲しみ、隣人に助けを求める貧民たちの奔走が始まった。
ἔκ τε τῶν οἰκιῶν οἱ πρὸς τὰ χρέα δουλωθέντες ἐξώρμων κομῶντες, ἁλύσεις ἔχοντες οἱ πλεῖστοι καὶ πέδας οὐδενὸς ἀντιλαμβάνεσθαι τολμῶντος αὐτῶν, εἰ δʼ ἅψαιτο μόνον, ἐν χειρῶν νόμῳ διασπαραττομένου.
また、負債のために奴隷とされていた者たちが、髪を伸ばしたまま家々から飛び出してきた。 彼らの多くは鎖や足枷をはめていたが、誰も彼らを捕らえようとはしなかった。 もし誰かがただ触れでもしようものなら、力づくで八つ裂きにされたからである。
§6.26.3τοσαύτη λύττα τὸν δῆμον ἐν τῷ τότε καιρῷ κατεῖχε, καὶ μετʼ οὐ πολὺ μεστὴ τῶν ἐκφυγόντων τὰς ἀνάγκας ἦν ἡ ἀγορά.
それほどの狂乱がそのとき民衆を支配しており、まもなく広場は、拘束から逃れてきた者たちでいっぱいになった。
ὁ μὲν οὖν Ἄππιος δείσας τὴν ἐφʼ ἑαυτὸν ὁρμὴν τοῦ πλήθους, ἐπειδὴ τῶν κακῶν ἦν αἴτιος, καὶ διʼ ἐκεῖνον ἐδόκει ταῦτα γεγονέναι, φεύγων ἐκ τῆς ἀγορᾶς ᾤχετο.
そこで、アッピウスは群衆が自分に向かって突進してくるのを恐れ――彼がこの災厄の元凶であり、彼のせいでこれらのことが起きたと思われていたからであるが――広場から逃げ去った。
ὁ δὲ Σερουίλιος ῥίψας τὴν περιπόρφυρον ἐσθῆτα καὶ προκυλιόμενος τῶν δημοτικῶν ἑκάστου μετὰ δακρύων, μόλις αὐτοὺς ἔπεισεν ἐκείνην μὲν τὴν ἡμέραν ἐπισχεῖν, εἰς δὲ τὴν ἐπιοῦσαν ἥκειν, ὡς τῆς βουλῆς ἐπιμέλειάν τινα περὶ αὐτῶν ποιησομένης.
一方、セルウィリウスは紫衣の外衣を投げ捨て、涙を流しながら平民の一人一人の前に身を投げ出し、その日は思いとどまり、翌日集まるようにと彼らをようやく説得した。 元老院が彼らのために何らかの配慮をするであろう、と言って。
ταῦτʼ εἰπὼν καὶ τὸν κήρυκα ἀνειπεῖν κελεύσας μηδένα τῶν δανειστῶν ἐξεῖναι σῶμα πολιτικὸν πρὸς ἴδιον χρέος ἄγειν, ἕως ἡ βουλὴ περὶ αὐτῶν διαγνοίη, τοὺς δὲ παρόντας ὅποι βούλοιντο ἀδεῶς ἀπιέναι, διέλυσε τὸν θόρυβον.
このように語り、また布告人に、元老院が彼らについて決定を下すまでは、債権者は誰も私的債務のために市民の身体を連行してはならないこと、また居合わせている者たちは恐れることなく望む場所へ立ち去ってよいことを布告させ、騒乱を沈めた。