§2.43.1Ῥωμύλος δὲ τοὺς ἄλλους διώκων ἐγγὺς γενόμενος τοῦ Καπιτωλίου καὶ πολλὰς ἐλπίδας ἔχων αἱρήσειν τὸ φρούριον ἄλλοις τε πολλοῖς τραύμασι καταπονηθεὶς καὶ δὴ καὶ λίθου πληγῇ ἐξαισίῳ κατὰ κροτάφου ἐνεχθέντος ἐκ τῶν ἄνωθεν κακωθείς, αἴρεταί τε πρὸς τῶν παρόντων ἡμιθανὴς καὶ εἰς τὸ §2.43.2τεῖχος ἀποφέρεται.
ロムルスは他の者たちを追撃しながら、カピトリウムの近くに達し、その砦を攻略できるという大きな期待を抱いていたが、他の多くの傷によって疲弊していたうえに、とりわけ、上から投げ落とされた巨大な石がこめかみを直撃したことで重傷を負い、そばにいた者たちによって半死半生の状態で担ぎ上げられて、城壁の中へと運び去られた。
τοῖς δὲ Ῥωμαίοις δέος ἐμπίπτει τὸν ἡγεμόνα οὐκέτι ὁρῶσι, καὶ τρέπεται τὸ δεξιὸν κέρας εἰς φυγήν·
ローマ人たちは、指揮官の姿が見えなくなったために恐怖に陥り、右翼は敗走へと転じた。
οἱ δʼ ἐν τῷ εὐωνύμῳ ταχθέντες ἅμα τῷ Λοκόμωνι τέως μὲν ἀντεῖχον ὑπὸ τοῦ ἡγεμόνος ἀναθαρρρυνόμενοι, λαμπροτάτου τὰ πολέμια ἀνδρὸς καὶ πλεῖστα ἔργα κατὰ τοῦτον τὸν πόλεμον ἀποδειξαμένου·
一方、左翼にロコモンとともに配置された者たちは、軍事において最も輝かしい人物であり、この戦争において最大の功績を示した指揮官に励まされて、しばらくの間は持ちこたえていた。
ἐπεὶ δὲ κἀκεῖνος ἐλασθεὶς διὰ τῶν πλευρῶν σαυνίῳ τῆς δυνάμεως ὑπολιπούσης ἔπεσεν οὐδʼ αὐτοὶ διέμειναν, φυγὴ δὲ μετὰ τοῦτο πάντων αὐτῶν ἐγίνετο, καὶ οἱ Σαβῖνοι τεθαρρηκότες ἐδίωκον ἄχρι τῆς πόλεως.
しかし、彼もまた投げ槍で脇腹を貫かれ、力が尽きて倒れると、彼ら自身ももはや踏みとどまることはなく、その後、全員の敗走が始まり、サビニ人たちは気勢を上げて都市の近くまで追撃した。
§2.43.3ἤδη δὲ πλησιάζοντες ταῖς πύλαις ἀπηλαύνοντο τῆς νεότητος ἐπεξελθούσης αὐτοῖς ἀκραιφνοῦς, ᾗ τὰ τείχη φυλάττειν ὁ βασιλεὺς ἐπέτρεψε, καὶ τοῦ Ῥωμύλου, ῥᾷον γὰρ ἤδη εἶχεν ἐκ τοῦ τραύματος, ἐκβοηθήσαντος ὡς εἶχε τάχους, ἐγίνετό τε ἀγχίστροφος ἡ τοῦ ἀγῶνος τύχη καὶ πολλὴν ἔχουσα τὴν ἐπὶ θάτερα μεταβολήν.
すでにサビニ人が城門に近づいたとき、王が城壁の守備を委ねていた、まだ疲弊していない若者たちが出撃してきたことによって、彼らは退けられた。 そしてロムルスも、傷がすでに軽くなっていたため全速力で救援に駆けつけたので、戦闘の帰趨は急転し、もう一方の側へ大きな逆転をもたらした。
§2.43.4οἱ μέν γε φεύγοντες ὡς τὸν ἡγεμόνα ἐκ τοῦ ἀπροσδοκήτου φανέντα εἶδον ἀναλαβόντες ἑαυτοὺς ἐκ τοῦ προτέρου δέους εἰς τάξιν καθίσταντο καὶ οὐκέτι ἀνεβάλλοντο μὴ οὐχ ὁμόσε τοῖς ἐχθροῖς χωρεῖν·
というのも、敗走していた者たちは、指揮官が不意に姿を現したのを見ると、先ほどの恐怖から立ち直って隊列を整え、もはや敵と直接相まみえることを躊躇しなかった。
οἱ δὲ τέως κατείργοντες αὐτοὺς καὶ μηδεμίαν οἰόμενοι μηχανὴν εἶναι τὸ μὴ οὐ κατὰ κράτος αὐτὴν τὴν πόλιν ἁλῶναι, ἐπειδὴ τὸ αἰφνίδιόν τε καὶ παράδοξον ἐθεάσαντο τῆς μεταβολῆς, περὶ σωτηρίας αὐτοὶ τῆς ἑαυτῶν ἐσκόπουν.
他方、それまでローマ人を圧倒し、都市そのものが力ずくで攻略されないような手段は全くないと考えていたサビニ人たちは、急激で予期せぬ形勢の逆転を目にすると、自分たちの命を救うことについて考えた。
ἦν δὲ αὐτοῖς οὐκ εὐπετὴς ἡ πρὸς τὸν χάρακα ἀναχώρησις καθʼ ὑψηλοῦ τε χωρίου καὶ διὰ κοίλης ὁδοῦ διωκομένοις, καὶ πολὺς αὐτῶν φόνος ἐν ταύτῃ γίνεται τῇ τροπῇ.
しかし彼らにとって、高地から、そして窪んだ道を通って追撃される中、陣営へと退却することは容易ではなく、この敗走において彼らの多くの殺戮が行われた。
§2.43.5ἐκείνην μὲν οὖν τὴν ἡμέραν οὕτως ἀγχωμάλως ἀγωνισάμενοι καὶ εἰς τύχας παραλόγους ἀμφότεροι καταστάντες ἡλίου περὶ καταφορὰν ὄντος ἤδη διεκρίθησαν.
このように、その日は両軍とも互角に戦い、また双方が予期せぬ運命に直面したが、太陽がすでに沈みかける頃になって、両軍は戦闘を止めた。