Humanitext Reader

ハリカルナッソスのディオニュシオス · ローマ古代誌 §11.45.1-11.45.3

両執政官による部族会決議の全市民への適用法制定

845 / 962 箇所 · ギリシア語

要旨

執政官ヴァレリウスとホラティウスは、平民への約束を果たすため、部族会の決議がすべてのローマ人に等しく適用されるという法律を兵員会において制定し、貴族と平民の間の法的な不平等を解消した。

§11.45.1οἱ δὲ μετὰ τὴν κατάλυσιν τῆς δεκαδαρχίας τὴν ὕπατον ἀρχὴν πρῶτοι παρὰ τοῦ δήμου λαβόντες ἐπὶ τῆς λοχίτιδος ἐκκλησίας, ὥσπερ ἔφην, Λεύκιος Οὐαλέριος Ποτῖτος καὶ Μάρκος Ὁράτιος Βαρβᾶτος, αὐτοί τε δημοτικοὶ τὰς φύσεις ὄντες καὶ παρὰ τῶν προγόνων ταύτην διαδεδεγμένοι τὴν πολιτείαν, τὰς ὑποσχέσεις φυλάττοντες, ἃς ἐποιήσαντο πρὸς τοὺς δημοτικούς, ὅτʼ ἀποθέσθαι τὰ ὅπλα συνέπειθον αὐτούς, ὡς πάντα τὰ συμφέροντα τῷ δήμῳ πολιτευσόμενοι, νόμους ἐκύρωσαν ἐν ἐκκλησίαις λοχίτισι, δυσχεραινόντων μὲν τῶν πατρικίων, αἰδουμένων δʼ ἀντιλέγειν, ἄλλους τέ τινας, οὓς οὐ δέομαι γράφειν, καὶ τὸν κελεύοντα τοὺς ὑπὸ τοῦ δήμου τεθέντας ἐν ταῖς φυλετικαῖς ἐκκλησίαις νόμους ἅπασι κεῖσθαι Ῥωμαίοις ἐξ ἴσου, τὴν αὐτὴν ἔχοντας δύναμιν τοῖς ἐν ταῖς λοχίτισιν ἐκκλησίαις τεθησομένοις.
十人委員会の崩壊の後、私が述べた通り、兵員会において人民から最初に執政官の職を受け取ったルキウス・ウァレリウス・ポティトゥスとマルクス・ホラティウス・バルバトゥスは、彼ら自身も気質において平民的であり、祖先からこの政治的信条を受け継いでいたため、平民たちに対して武器を置くよう説得した際に行った、人民にとってあらゆる有益な政治を行うつもりであるという約束を守り、貴族たちが不満を抱きつつも反対することを恥じる中で、兵員会において法律を承認した。 それらは、私が書き記す必要のない他のいくつかの法律と、部族会において人民によって制定された法律が、兵員会において制定されるであろう法律と同じ効力を持って、すべてのローマ人に等しく適用されることを命じる法律であった。
τιμωρίαι δὲ προσέκειντο τοῖς καταλύουσιν ἢ παραβαίνουσι τὸν νόμον, §11.45.2ἐὰν ἁλῶσι, θάνατος καὶ δήμευσις τῆς οὐσίας.
そして、この法律を廃止するか、またはこれに違反する者たちに対しては刑罰が定められており、もし有罪とされれば、死刑および財産の没収が課されることになっていた。
οὗτος ὁ νόμος ἐξέβαλε τὰς ἀμφισβητήσεις τῶν πατρικίων, ἃς ἐποιοῦντο πρὸς τοὺς δημοτικοὺς πρότερον, οὐκ ἀξιοῦντες τοῖς ὑπʼ ἐκείνων τεθεῖσι νόμοις πειθαρχεῖν, οὐδʼ ὅλως τὰ ἐν ταῖς φυλετικαῖς ἐκκλησίαις ἐπικυρούμενα κοινὰ τῆς πόλεως ἁπάσης δόγματα νομίζοντες, ἀλλʼ αὐτὸ μόνοις ἐκείνοις ἴδιον· ὅ τι δʼ ἂν ἡ λοχῖτις ἐκκλησία γνῷ, τοῦθʼ ἡγούμενοι σφίσι τʼ αὐτοῖς καὶ τοῖς ἄλλοις πολίταις τετάχθαι.
この法律は、貴族たちが以前に平民たちに対して行っていた異議申し立てを排除した。 彼らは、平民によって制定された法律に従うべきではないと主張し、部族会において承認される決定が国家全体に共通するものであるとはまったく考えず、むしろそれは彼ら平民だけに固有のものであると考えており、兵員会が決議するいかなることも、自分たち自身と他の市民たちの双方に義務づけられていると考えていたからである。
§11.45.3εἴρηται δὲ καὶ πρότερον, ὅτι ἐν μὲν ταῖς φυλετικαῖς ἐκκλησίαις οἱ δημοτικοὶ καὶ πένητες ἐκράτουν τῶν πατρικίων, ἐν δὲ ταῖς λοχίτισιν ἐκκλησίαις οἱ πατρίκιοι παρὰ πολὺ τῶν ἄλλων ἐλάττους ὄντες περιῆσαν τῶν δημοτικῶν.
すでに前にも述べた通り、部族会においては平民たちや貧しい人々が貴族たちに対して優勢であったが、兵員会においては、貴族たちが他の人々よりはるかに数が少ないにもかかわらず、平民たちに対して優勢であった。

語釈・文法注

  1. §11.45.1ὡς πάντα τὰ συμφέροντα τῷ δήμῳ πολιτευσόμενοι — 接頭辞 ὡς が未来分詞 πολιτευσόμενοι(主語である両執政官に一致)を伴い、主語の主観的な意図、あるいは誓約・約束の内容を説明している。
  2. §11.45.1τὸν κελεύοντα τοὺς ὑπὸ τοῦ δήμου τεθέντας ἐν ταῖς φυλετικαῖς ἐκκλησίαις νόμους ἅπασι κεῖσθαι Ῥωμαίοις ἐξ ἴσου — τὸν は先行する νόμους に対応する単数の νόμον が省略されたもので、現在分詞 κελεύοντα がこれを修飾する。不定詞 κεῖσθαι(適用される)の意味上の主語は τοὺς ... νόμους であり、その後の ἔχοντας はこの νόμους(複数・対格)に一致して修飾している。
  3. §11.45.2ὅ τι δʼ ἂν ἡ λοχῖτις ἐκκλησία γνῷ, τοῦθʼ ἡγούμενοι σφίσι τʼ αὐτοῖς καὶ τοῖς ἄλλοις πολίταις τετάχθαι — 完了受動不定詞 τετάχθαι(定められている、義務づけられている)の意味上の主語は、関係節全体を指示する τοῦτο である。与格の σφίσι τʼ αὐτοῖς καὶ τοῖς ἄλλοις πολίταις は、その規定が適用される対象を示している。

この箇所を引用する

ハリカルナッソスのディオニュシオス, ローマ古代誌 §11.45.1-11.45.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0081.tlg001.humanitext-grc2:11.45.1-11.45.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。