§10.59.1ἐν δὲ τῷ κατόπιν ἔτει παραλαβόντες τὴν ὑπατικὴν ἐξουσίαν οἱ σὺν Ἀππίῳ Κλαυδίῳ δέκα ἄνδρες εἰδοῖς μαΐαις, ἦγον δὲ τοὺς μῆνας κατὰ σελήνην, καὶ συνέπιπτεν εἰς τὰς εἰδοὺς ἡ πανσέληνος·
翌年、アッピウス・クラウディウス率いる十人官たちは5月のアイドゥース(15日)に執政官権限を引き受けた。 当時は太陰暦によって月を定めており、アイドゥースには満月が重なっていた。
§10.59.2πρῶτα μὲν ὅρκια τεμόντες ἀπόρρητα τῷ πλήθει συνθήκας σφίσιν αὐτοῖς ἔθεντο περὶ μηδενὸς ἀλλήλοις ἐναντιοῦσθαι, ὅ τι δʼ ἂν εἷς ἐξ αὐτῶν δικαιώσῃ, τοῦθʼ ἅπαντες ἡγεῖσθαι κύριον τήν τʼ ἀρχὴν καθέξειν διὰ βίου καὶ μηδένα παρήσειν ἕτερον ἐπὶ τὰ πράγματα ἰσότιμοί τε πάντες ἔσεσθαι καὶ τὴν αὐτὴν ἕξειν δυναστείαν, βουλῆς μὲν ἢ δήμου ψηφίσμασι σπανίως καὶ εἰς αὐτὰ τἀναγκαῖα χρώμενοι, τὰ δὲ πλεῖστα ἐπὶ τῆς ἑαυτῶν ἐξουσίας ποιοῦντες.
彼らはまず、民衆には秘密の誓約を結んで、互いの間で次のような協定を交わした。 すなわち、何事についても互いに対立しないこと、彼らのうち一人が決定したことはすべて有効とみなすこと、終身にわたってその職を保持し、他のいかなる者も国政に参入させないこと、全員が等しい名誉を有し同じ支配権を持つこと、元老院や民衆の決議を利用することは極めてまれであり、かつ本当にやむを得ない場合に限ること、そして大部分の事柄を自分たち自身の権限において行うこと。
§10.59.3ἐνστάσης δὲ τῆς ἡμέρας, ἐν ᾗ παραλαβεῖν αὐτοὺς ἔδει τὴν ἀρχήν, τοῖς θεοῖς προθύσαντες ἃ νόμος — ἱερὰν δὲ ταύτην ἄγουσι Ῥωμαῖοι τὴν ἡμέραν καὶ παντὸς μάλιστα ὀττεύονται μήτʼ ἀκοῦσαι μηδὲν ἀηδὲς ἐν αὐτῇ μήτʼ ἰδεῖν — ἕωθεν εὐθὺς ἐξῄεσαν οἱ δέκα τὰ παράσημα τῆς βασιλικῆς ἐξουσίας ἅπαντες ἐπαγόμενοι.
彼らが職を引き受けるべき日が来ると、慣習に定められた通りに神々に前もって犠牲を捧げ、――ローマ人はこの日を神聖な日とし、その日に不吉なものを聞くことも見ることもないよう、何よりも固く願うのであるが――十人官たちは朝早くから、全員が王権の象徴を伴って出発した。
§10.59.4ὁ δὲ δῆμος ὡς ἔμαθεν αὐτοὺς οὐκέτι φυλάττοντας τὸ δημοτικὸν ἐκεῖνο καὶ μέτριον σχῆμα τῆς ἡγεμονίας οὐδὲ διαμειβομένους τὰ παράσημα τῆς βασιλικῆς ἀρχῆς ὡς πρότερον, εἰς πολλὴν ἦλθε δυσθυμίαν καὶ κατήφειαν.
しかし民衆は、彼らがもはやかつてのような民主的で控えめな支配のあり方を守っておらず、王権の象徴を以前のように交代で持ち回ってもいないことを知ると、大いなる落胆と意気消沈に陥った。
§10.59.5ἐφόβουν θʼ οἱ προσηρτημένοι ταῖς δέσμαις τῶν ῥάβδων πελέκεις, οὓς ἔφερον οἱ προηγούμενοι τῶν ἀνδρῶν ἑκάστου δώδεκα ὄντες ἀναστέλλοντες ἐκ τῶν στενωπῶν πληγῖς τὸν ὄχλον, ὃ καὶ ἐπὶ τῶν βασιλέων ἐγένετο πρότερον.
また、彼らの前を行く者たちが運ぶ、木の束に取り付けられた斧が彼らを恐怖させた。 その先導者は各自に12人おり、狭い路地から群衆を打撃によって追い払っていたが、これはかつて王たちの時代にも行われていたことであった。
κατελύθη γὰρ εὐθὺς τὸ ἔθος τοῦτο μετὰ τὴν ἐκβολὴν τῶν μονάρχων ὑπʼ ἀνδρὸς δημοτικοῦ Ποπλίου Οὐαλερίου τὴν ἐκείνων ἐξουσίαν μεταλαβόντος, ᾧ πάντες οἱ μετʼ ἐκεῖνον ὕπατοι καλοῦ πράγματος δόξαντι ἄρξαι τὰ ὅμοια πράττοντες οὐκέτι ταῖς δέσμαις τῶν ῥάβδων προσήρτων τοὺς πελέκεις, ὅτι μὴ κατὰ τὰς στρατείας καὶ τὰς ἄλλας ἐξόδους τὰς ἐκ τῆς πόλεως.
というのも、君主たちが追放された直後、彼らの権力を引き継いだ民主的な男、プブリウス・ウァレリウスによって、この慣習はただちに廃止されたからである。 彼に続くすべての執政官たちは、彼が素晴らしい慣行を始めたと考え、同様に振る舞い、市外への軍事遠征やその他の外出の際を除いては、もはや木の束に斧を取り付けることはしなかった。
§10.59.6πόλεμον δʼ ἐξάγοντες ὑπερόριον ἢ τῶν ὑπηκόων πράγματα ἐπισκεψόμενοι, τότε καὶ τοὺς πελέκεις ταῖς ῥάβδοις προσελάμβανον, ἵνα τὸ τῆς ὄψεως φοβερόν, ὡς κατʼ ἐχθρῶν ἢ δούλων γινόμενον, ἥκιστα φαίνηται τοῖς πολίταις ἐπαχθές.
しかし、国境外へ戦争に赴くときや、属州民の情勢を視察するときには、その時にこそ木の束に斧を付け加えたのであるが、それは、敵や奴隷に対して用いられるべき外見の恐ろしさが、市民たちにとって最も不快に感じられないようにするためであった。