§7.814ΑΘ. πάντων γὰρ τούτων διδασκάλους τε εἶναι δεῖ κοινούς, ἀρνυμένους μισθὸν παρὰ τῆς πόλεως, καὶ τούτων μαθητὰς τοὺς ἐν τῇ πόλει παῖδάς τε καὶ ἄνδρας, καὶ κόρας καὶ γυναῖκας πάντων τούτων ἐπιστήμονας, κόρας μὲν οὔσας ἔτι πᾶσαν τὴν ἐν ὅπλοις ὄρχησιν καὶ μάχην μεμελετηκυίας, γυναῖκας δέ, διεξόδων καὶ τάξεων καὶ θέσεως καὶ ἀναιρέσεως ὅπλων ἡμμένας, εἰ μηδενὸς ἕνεκα, ἀλλʼ εἴ ποτε δεήσειε πανδημεὶ πάσῃ τῇ δυνάμει καταλείποντας τὴν πόλιν ἔξω στρατεύεσθαι, τοὺς φυλάξοντας παῖδάς τε καὶ τὴν ἄλλην πόλιν ἱκανοὺς εἶναι τό γε τοσοῦτον, ἢ καὶ τοὐναντίον, ὧν οὐδὲν ἀπώμοτον, ἔξωθεν πολεμίους εἰσπεσόντας ῥώμῃ τινὶ μεγάλῃ καὶ βίᾳ, βαρβάρους εἴτε Ἕλληνας, ἀνάγκην παρασχεῖν περὶ αὐτῆς τῆς πόλεως τὴν διαμάχην γίγνεσθαι, πολλή που κακία πολιτείας οὕτως αἰσχρῶς τὰς γυναῖκας εἶναι τεθραμμένας, ὡς μηδʼ ὥσπερ ὄρνιθας περὶ τέκνων μαχομένας πρὸς ὁτιοῦν τῶν ἰσχυροτάτων θηρίων ἐθέλειν ἀποθνῄσκειν τε καὶ πάντας κινδύνους κινδυνεύειν, ἀλλʼ εὐθὺς πρὸς ἱερὰ φερομένας, πάντας βωμούς τε καὶ ναοὺς ἐμπιμπλάναι, καὶ δόξαν τοῦ τῶν ἀνθρώπων γένους καταχεῖν ὡς πάντων δειλότατον φύσει θηρίων ἐστίν.
ΑΘ.:これらすべてについて、国家から給与を受け取る共通の教師たちが存在すべきであり、彼らの生徒として、市内の少年たちと大人の男たち、そして少女たちと大人の女たちが、これらすべてに熟達していなければならない。 少女たちは、まだ少女であるうちに武器をとってのあらゆる舞踊と戦闘を習得しており、一方、大人の女たちは、武器の操作、陣形、配置、および撤収に習熟しているべきである。 たとい他のいかなる理由のためでなくとも、もし万が一、全員が総力を挙げて国家を残して国外へ出征せねばならなくなったとき、子供たちや残された国家を警備する者たちが、少なくともその程度には十分な能力を備えているためであり、あるいは逆に、外から敵が、野蛮人であれギリシア人であれ、何らかの大いなる力と暴力によって侵入し、国家そのものをめぐる死闘が生じるという不可避の事態となったとき――そのようなことは何一つあり得ないことではないが――、国家の女性たちが、あたかも鳥たちが最も強力な獣のどれに対しても我が子のために戦い、死ぬこともあらゆる危険に身をさらすことも辞さないようにすらならず、非常に恥ずべき育てられ方をしており、かえってただちに神殿へと走り、あらゆる祭壇や社を満たし、人間という種族は生まれつきあらゆる獣の中で最も臆病であるという不名誉を浴びせるようであっては、それは国制の大いなる悪徳だからである。
ΚΛ. οὐ μὰ τὸν Δία, ὦ ξένε, οὐδαμῶς εὔσχημον γίγνοιτʼ ἄν, τοῦ κακοῦ χωρίς, τοῦτο ἐν πόλει ὅπου γίγνοιτο.
ΚΛ.:ゼウスにかけて、異邦人よ、そのようなことが起こる都市においては、悪影響は別としても、決して見栄えの良いことにはならないでしょう。
ΑΘ. οὐκοῦν τιθῶμεν τὸν νόμον τοῦτον, μέχρι γε τοσούτου μὴ ἀμελεῖσθαι τὰ περὶ τὸν πόλεμον γυναιξὶν δεῖν, ἐπιμελεῖσθαι δὲ πάντας τοὺς πολίτας καὶ τὰς πολίτιδας;
ΑΘ.:それならば、女性たちにおいて戦争に関することが疎かにされてはならず、すべての市民の男女がこれに配慮すべきであるという、この法律を制定しようではないか。
ΚΛ. ἐγὼ γοῦν συγχωρῶ.
ΚΛ.:少なくとも私は賛成します。
ΑΘ. πάλης τοίνυν τὰ μὲν εἴπομεν, ὃ δʼ ἐστὶ μέγιστον, ὡς ἐγὼ φαίην ἄν, οὐκ εἰρήκαμεν, οὐδʼ ἔστι ῥᾴδιον ἄνευ τοῦ τῷ σώματι δεικνύντα ἅμα καὶ τῷ λόγῳ φράζειν.
ΑΘ.:さて、レスリングについてはいくつかのことを語ったが、私が最も重要であると言うであろうことは、まだ語っていないし、それは肉体で同時に示しながらでなければ言葉で説明するのは容易ではない。
τοῦτʼ οὖν τότε κρινοῦμεν, ὅταν ἔργῳ λόγος ἀκολουθήσας μηνύσῃ τι σαφὲς τῶν τε ἄλλων ὧν εἴρηκεν πέρι, καὶ ὅτι τῇ πολεμικῇ μάχῃ πασῶν κινήσεων ὄντως ἐστὶ συγγενὴς πολὺ μάλισθʼ ἡμῖν ἡ τοιαύτη πάλη, καὶ δὴ καὶ ὅτι δεῖ ταύτην ἐκείνης χάριν ἐπιτηδεύειν, ἀλλʼ οὐκ ἐκείνην ταύτης ἕνεκα μανθάνειν.
したがって、これについては後に、議論が実践を伴って、すでに語られた他の事柄についても明確なことを示し、かつ、そのようなレスリングが私たちにとって、あらゆる運動の中で実に最も戦闘の戦いに酷似していること、そしてまさに、レスリングは戦闘のために実践すべきであり、その逆ではないということを明らかにしたときに判断しよう。
ΚΛ. καλῶς τοῦτό γε λέγεις.
ΚΛ.:その点については、確かによくおっしゃいました。
ΑΘ. νῦν δὴ τῆς μὲν περὶ παλαίστραν δυνάμεως τὸ μέχρι δεῦρʼ ἡμῖν εἰρήσθω·
ΑΘ.:それでは、パライストラに関する能力については、ここまでの記述で十分としよう。
περὶ δὲ τῆς ἄλλης κινήσεως παντὸς τοῦ σώματος, ἧς τὸ πλεῖστον μέρος ὄρχησίν τινά τις προσαγορεύων ὀρθῶς ἂν φθέγγοιτο, δύο μὲν αὐτῆς εἴδη χρὴ νομίζειν εἶναι, τὴν μὲν τῶν καλλιόνων σωμάτων ἐπὶ τὸ σεμνὸν μιμουμένην, τὴν δὲ τῶν αἰσχιόνων ἐπὶ τὸ φαῦλον, καὶ πάλιν τοῦ φαύλου τε δύο καὶ τοῦ σπουδαίου δύο ἕτερα.
一方、肉体全体のその他の運動については――その大部分を「舞踊」と呼ぶならば正しく表現していることになるだろうが――それには二つの種別があると考えるべきである。 一つは、より美しい肉体が厳かなものへと向かう様子を模倣するものであり、他方は、より醜い肉体が低劣なものへと向かう様子を模倣するものである。 そしてさらに、低劣なものについても二つ、高潔なものについても別の二つがある。
§7.815ΑΘ. τοῦ δὴ σπουδαίου τὴν μὲν κατὰ πόλεμον καὶ ἐν βιαίοις ἐμπλακέντων πόνοις σωμάτων μὲν καλῶν, ψυχῆς δʼ ἀνδρικῆς, τὴν δʼ ἐν εὐπραγίαις τε οὔσης ψυχῆς σώφρονος ἐν ἡδοναῖς τε ἐμμέτροις·
ΑΘ.:さて、高潔なもののうち、一つは、戦争において、また激しい苦難に直面した際の、美しい身体と勇敢な魂の運動であり、もう一つは、順境にあり節度ある快楽の中にある、理性的(思慮深い)な魂の運動である。
εἰρηνικὴν ἄν τις λέγων κατὰ φύσιν τὴν τοιαύτην ὄρχησιν λέγοι.
このような舞踊を、自然に従って「平和的な」舞踊と呼ぶならば、それは正しいだろう。
τὴν πολεμικὴν δὴ τούτων, ἄλλην οὖσαν τῆς εἰρηνικῆς, πυρρίχην ἄν τις ὀρθῶς προσαγορεύοι, τάς τε εὐλαβείας πασῶν πληγῶν καὶ βολῶν ἐκνεύσεσι καὶ ὑπείξει πάσῃ καὶ ἐκπηδήσεσιν ἐν ὕψει καὶ σὺν ταπεινώσει μιμουμένην, καὶ τὰς ταύταις ἐναντίας, τὰς ἐπὶ τὰ δραστικὰ φερομένας αὖ σχήματα, ἔν τε ταῖς τῶν τόξων βολαῖς καὶ ἀκοντίων καὶ πασῶν πληγῶν μιμήματα ἐπιχειρούσας μιμεῖσθαι·
これら(二つ)のうち、平和的なものとは異なる軍事的なものは、正しく「ピュリケー(武器舞踊)」と呼ぶことができる。 それは、あらゆる打撃や投擲を、身をかわすこと、あらゆる屈身、高く跳び上がること、あるいは低く身をかがめることによって回避する動作を模倣し、他方で、これらとは反対の、能動的な姿勢へと向かう動作、すなわち弓や槍を放つ動作や、あらゆる打撃の模倣を試みる動作を模倣する。
τό τε ὀρθὸν ἐν τούτοις καὶ τὸ εὔτονον, τῶν ἀγαθῶν σωμάτων καὶ ψυχῶν ὁπόταν γίγνηται μίμημα, εὐθυφερὲς ὡς τὸ πολὺ τῶν τοῦ σώματος μελῶν γιγνόμενον, ὀρθὸν μὲν τὸ τοιοῦτον, τὸ δὲ τούτοις τοὐναντίον οὐκ ὀρθὸν ἀποδεχόμενον.
こうした動作における、直立した姿勢や力強さは、優れた身体や魂の模倣となるとき、身体の各部位がおおむね真っ直ぐに伸びたものとなり、そのようなものは正しいとされるが、これらとは反対の、真っ直ぐでないものを受け入れるものは正しくないとして退けられる。
τὴν δὲ εἰρηνικὴν ὄρχησιν τῇδʼ αὖ θεωρητέον ἑκάστων, εἴτε ὀρθῶς εἴτε μὴ κατὰ φύσιν τις τῆς καλῆς ὀρχήσεως ἀντιλαμβανόμενος ἐν χορείαις πρεπόντως εὐνόμων ἀνδρῶν διατελεῖ.
他方、平和的な舞踊については、それぞれについて次のように考察されなければならない。 すなわち、誰かが美しい舞踊を正しく、あるいは自然に反して身につけて、よく整った法律を持つ人々の合唱活動の中で、それにふさわしい形で終始行っているかどうかである。
τὴν τοίνυν ἀμφισβητουμένην ὄρχησιν δεῖ πρῶτον χωρὶς τῆς ἀναμφισβητήτου διατεμεῖν.
それゆえ、議論のある舞踊を、まず議論の余地のない舞踊から切り離して分割しなければならない。
τίς οὖν αὕτη, καὶ πῇ δεῖ χωρὶς τέμνειν ἑκατέραν;
では、この舞踊とはどのようなものであり、どのようにして両者を切り離すべきだろうか。
ὅση μὲν βακχεία τʼ ἐστὶν καὶ τῶν ταύταις ἑπομένων, ἃς Νύμφας τε καὶ Πᾶνας καὶ Σειληνοὺς καὶ Σατύρους ἐπονομάζοντες, ὥς φασιν, μιμοῦνται κατῳνωμένους, περὶ καθαρμούς τε καὶ τελετάς τινας ἀποτελούντων, σύμπαν τοῦτο τῆς ὀρχήσεως τὸ γένος οὔθʼ ὡς εἰρηνικὸν οὔθʼ ὡς πολεμικὸν οὔθʼ ὅτι ποτὲ βούλεται ῥᾴδιον ἀφορίσασθαι·
バッコス的なものや、それに従う者たちのあらゆる舞踊――人々が言うように、ニンフ、パン、セイレーノス、サテュロスと名付けて、泥酔した彼らを模倣するものであり、清めやある種の秘儀を執り行う者たちが演じるものであるが――、舞踊のこのジャンル全体は、平和的なものとも軍事的なものとも定義しがたく、それが一体何を意図しているのかを定義することは容易ではない。
διορίσασθαι μήν μοι ταύτῃ δοκεῖ σχεδὸν ὀρθότατον αὐτὸ εἶναι, χωρὶς μὲν πολεμικοῦ, χωρὶς δὲ εἰρηνικοῦ θέντας, εἰπεῖν ὡς οὐκ ἔστι πολιτικὸν τοῦτο τῆς ὀρχήσεως τὸ γένος, ἐνταῦθα δὲ κείμενον ἐάσαντας κεῖσθαι, νῦν ἐπὶ τὸ πολεμικὸν ἅμα καὶ εἰρηνικὸν ὡς ἀναμφισβητήτως ἡμέτερον ὂν ἐπανιέναι.
しかし、私には、このように規定するのがほぼ最も正しいように思われる。 すなわち、それを軍事的なものとも平和的なものとも切り離して配置し、このジャンルの舞踊は市民的な(ポリスの)ものではないと言い、そこに置いてあるものはそのままにしておき、今度は私たちのものとして議論の余地のない軍事的なものと平和的なものに同時に戻るのである。
τὸ δὲ τῆς ἀπολέμου μούσης, ἐν ὀρχήσεσιν δὲ τούς τε θεοὺς καὶ τοὺς τῶν θεῶν παῖδας τιμώντων, ἓν μὲν σύμπαν γίγνοιτʼ ἂν γένος ἐν δόξῃ τοῦ πράττειν εὖ γιγνόμενον, τοῦτο δὲ διχῇ διαιροῖμεν ἄν, τὸ μὲν ἐκ πόνων τινῶν αὐτοῦ καὶ κινδύνων διαπεφευγότων εἰς ἀγαθά, μείζους ἡδονὰς ἔχον, τὸ δὲ τῶν ἔμπροσθεν ἀγαθῶν σωτηρίας οὔσης καὶ ἐπαύξης, πρᾳοτέρας τὰς ἡδονὰς κεκτημένον ἐκείνων.
他方、戦争に関わらないミューズの舞踊であり、舞踊において神々や神々の子らを称える者たちの舞踊は、全体として「順境にあること」を確信することから生じる一つのジャンルとなるであろうが、私たちはこれを二つに分割する。 一つは、何らかの苦難や危険から良い状態へと逃れ、より大きな快楽を持つものであり、もう一つは、以前からの良い状態が維持され増進しているときのもので、前者よりも穏やかな快楽を備えているものである。