§3.404ἆρʼ οὖν ἡ τῶνδε τῶν ἀσκητῶν ἕξις προσήκουσʼ ἂν εἴη τούτοις;
「それでは、これらの鍛錬する者たちの身体の状態が、彼らにふさわしいものだろうか。
ἴσως.
」「おそらく。
ἀλλʼ, ἦν δʼ ἐγώ, ὑπνώδης αὕτη γέ τις καὶ σφαλερὰ πρὸς ὑγίειαν.
」「しかし」と私は言った。 「この状態はある種、眠気を誘うものであり、健康にとっては危険なものだ。
ἢ οὐχ ὁρᾷς ὅτι καθεύδουσί τε τὸν βίον καί, ἐὰν σμικρὰ ἐκβῶσιν τῆς τεταγμένης διαίτης, μεγάλα καὶ σφόδρα νοσοῦσιν οὗτοι οἱ ἀσκηταί;
それとも、彼らが一生を眠って過ごし、規定された食生活から少しでも外れると、この鍛錬する者たちは重く激しい病気にかかるのが見えないか。
ὁρῶ.
」「見えます。
κομψοτέρας δή τινος, ἦν δʼ ἐγώ, ἀσκήσεως δεῖ τοῖς πολεμικοῖς ἀθληταῖς, οὕς γε ὥσπερ κύνας ἀγρύπνους τε ἀνάγκη εἶναι καὶ ὅτι μάλιστα ὀξὺ ὁρᾶν καὶ ἀκούειν καὶ πολλὰς μεταβολὰς ἐν ταῖς στρατείαις μεταβάλλοντας ὑδάτων τε καὶ τῶν ἄλλων σίτων καὶ εἱλήσεων καὶ χειμώνων μὴ ἀκροσφαλεῖς εἶναι πρὸς ὑγίειαν.
」「それなら」と私は言った。 「戦争の競技者たちには、もっと洗練された鍛錬が必要だ。 彼らは猟犬のように眠らずに番をし、できる限り鋭く見聞きし、遠征において、水やその他の食物、酷暑や寒気などの多くの変化を経験しても、健康を損ないやすくない必要があるのだから。
φαίνεταί μοι.
」「そのように思われます。
ἆρʼ οὖν ἡ βελτίστη γυμναστικὴ ἀδελφή τις ἂν εἴη τῆς ἁπλῆς μουσικῆς ἣν ὀλίγον πρότερον διῇμεν;
」「それでは、最善の体育は、私たちが少し前に議論した単純な文芸の、ある種、姉妹のようなものであるだろうか。
πῶς λέγεις;
」「どういう意味ですか。
ἁπλῆ που καὶ ἐπιεικὴς γυμναστική, καὶ μάλιστα ἡ τῶν περὶ τὸν πόλεμον.
」「単純で優れた体育であり、特に戦争に関わる人々のそれだ。
πῇ δή;
」「具体的にはどのようなもので。
καὶ παρʼ Ὁμήρου, ἦν δʼ ἐγώ, τά γε τοιαῦτα μάθοι ἄν τις.
」「ホメロスからも」と私は言った。 「そのようなことを学ぶことができるだろう。
οἶσθα γὰρ ὅτι ἐπὶ στρατιᾶς ἐν ταῖς τῶν ἡρώων ἑστιάσεσιν οὔτε ἰχθύσιν αὐτοὺς ἑστιᾷ, καὶ ταῦτα ἐπὶ θαλάττῃ ἐν Ἑλλησπόντῳ ὄντας, οὔτε ἑφθοῖς κρέασιν ἀλλὰ μόνον ὀπτοῖς, ἃ δὴ μάλιστʼ ἂν εἴη στρατιώταις εὔπορα·
というのも、君は知っているだろう、遠征中、英雄たちの宴会において、彼らに魚を振る舞うことはせず、しかも彼らがヘレスポントスの海辺にいるにもかかわらず、また煮た肉も出さず、焼いた肉だけを出していることを。 それこそが兵士たちにとって最も手に入れやすいものだからだ。
πανταχοῦ γὰρ ὡς ἔπος εἰπεῖν αὐτῷ τῷ πυρὶ χρῆσθαι εὐπορώτερον ἢ ἀγγεῖα συμπεριφέρειν.
実際、言うなればどこでも、器を持ち運ぶよりも、火そのものを使う方が手軽だからね。
καὶ μάλα.
」「まさにその通りです。
οὐδὲ μὴν ἡδυσμάτων, ὡς ἐγᾦμαι, Ὅμηρος πώποτε ἐμνήσθη.
」「さらに、私の思うに、ホメロスは調味料についても一度も言及しなかった。
ἢ τοῦτο μὲν καὶ οἱ ἄλλοι ἀσκηταὶ ἴσασιν, ὅτι τῷ μέλλοντι σώματι εὖ ἕξειν ἀφεκτέον τῶν τοιούτων ἁπάντων;
それとも、身体を良い状態に保とうとする者は、そのようなものすべてから遠ざかるべきだということは、他の鍛錬する者たちも知っているだろうか。
καὶ ὀρθῶς γε, ἔφη, ἴσασί τε καὶ ἀπέχονται.
」「そして正しくも」と彼は言った。 「彼らはそれを知っており、また遠ざかっています。
Συρακοσίαν δέ, ὦ φίλε, τράπεζαν καὶ Σικελικὴν ποικιλίαν ὄψου, ὡς ἔοικας, οὐκ αἰνεῖς, εἴπερ σοι ταῦτα δοκεῖ ὀρθῶς ἔχειν.
」「それなら、わが友よ、もしこれらのことが正しいと思われるなら、君はシラクサの食卓やシケリアの料理の多様性を称賛しないようだね。
οὔ μοι δοκῶ.
」「そうは思いません。
ψέγεις ἄρα καὶ Κορινθίαν κόρην φίλην εἶναι ἀνδράσιν μέλλουσιν εὖ σώματος ἕξειν.
」「それでは、身体を良い状態に保とうとする男たちにとって、コリントスの乙女が愛人となることも君は非難するのだね。
παντάπασι μὲν οὖν.
」「全くその通りです。
οὐκοῦν καὶ Ἀττικῶν πεμμάτων τὰς δοκούσας εἶναι εὐπαθείας;
」「それでは、アッティカの菓子の、贅沢とされるものも同様に非難するのだね。
ἀνάγκη.
」「当然です。
ὅλην γὰρ οἶμαι τὴν τοιαύτην σίτησιν καὶ δίαιταν τῇ μελοποιίᾳ τε καὶ ᾠδῇ τῇ ἐν τῷ παναρμονίῳ καὶ ἐν πᾶσι ῥυθμοῖς πεποιημένῃ ἀπεικάζοντες ὀρθῶς ἂν ἀπεικάζοιμεν.
」「というのも、私の思うに、そのような食物と食生活の全体を、すべての音階とすべてのリズムによって作られた歌や歌曲になぞらえるなら、私たちは正しくなぞらえることになるからだ。
πῶς γὰρ οὔ;
」「当然そうでしょう。
οὐκοῦν ἐκεῖ μὲν ἀκολασίαν ἡ ποικιλία ἐνέτικτεν, ἐνταῦθα δὲ νόσον, ἡ δὲ ἁπλότης κατὰ μὲν μουσικὴν ἐν ψυχαῖς σωφροσύνην, κατὰ δὲ γυμναστικὴν ἐν σώμασιν ὑγίειαν;
」「それなら、あちらにおいては多様性が放溺を生み出し、こちらにおいては病気を生み出すが、一方で単純さは、文芸においては魂の中に節制を、体育においては身体の中に健康を生み出すのではないか。
ἀληθέστατα, ἔφη.
」「最も真実です」と彼は言った。
§3.405ἀκολασίας δὲ καὶ νόσων πληθυουσῶν ἐν πόλει ἆρʼ οὐ δικαστήριά τε καὶ ἰατρεῖα πολλὰ ἀνοίγεται, καὶ δικανική τε καὶ ἰατρικὴ σεμνύνονται, ὅταν δὴ καὶ ἐλεύθεροι πολλοὶ καὶ σφόδρα περὶ αὐτὰ σπουδάζωσιν;
「国家の中に放溺と病気が満ち溢れるとき、多くの裁判所や診療所が開かれ、多くの自由民までもがそれらに非常に熱心になるとき、裁判技術や医学が尊大に振る舞うようになるのではないか。
τί γὰρ οὐ μέλλει;
」「どうしてそうならないことがあり得ましょう。
τῆς δὲ κακῆς τε καὶ αἰσχρᾶς παιδείας ἐν πόλει ἆρα μή τι μεῖζον ἕξεις λαβεῖν τεκμήριον ἢ τὸ δεῖσθαι ἰατρῶν καὶ δικαστῶν ἄκρων μὴ μόνον τοὺς φαύλους τε καὶ χειροτέχνας, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐν ἐλευθέρῳ σχήματι προσποιουμένους τεθράφθαι;
」「しかし、国家における悪く醜い教育の、これ以上に大きな証拠を君は見いだすことができるだろうか。 卑しい者たちや職人たちだけでなく、自由な身なりをして立派に育てられたと自称する者たちまでもが、優れた医師や裁判官を必要とするということ以上に。
ἢ οὐκ αἰσχρὸν δοκεῖ καὶ ἀπαιδευσίας μέγα τεκμήριον τὸ ἐπακτῷ παρʼ ἄλλων, ὡς δεσποτῶν τε καὶ κριτῶν, τῷ δικαίῳ ἀναγκάζεσθαι χρῆσθαι, καὶ ἀπορίᾳ οἰκείων;
」「それとも、自分自身の正義を持たないがゆえに、主人や裁判官であるかのような他者から持ち込まれた正義を強制的に用いざるを得ないということは、恥ずべきことであり、教養の欠如の大きな証拠であるとは思われないか。
πάντων μὲν οὖν, ἔφη, αἴσχιστον.
」「それこそ、何よりも恥ずべきことです」と彼は言った。
ἦ δοκεῖ σοι, ἦν δʼ ἐγώ, τούτου αἴσχιον εἶναι τοῦτο, ὅταν δή τις μὴ μόνον τὸ πολὺ τοῦ βίου ἐν δικαστηρίοις φεύγων τε καὶ διώκων κατατρίβηται, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ ἀπειροκαλίας ἐπʼ αὐτῷ δὴ τούτῳ πεισθῇ καλλωπίζεσθαι, ὡς δεινὸς ὢν περὶ τὸ ἀδικεῖν καὶ ἱκανὸς πάσας μὲν στροφὰς στρέφεσθαι, πάσας δὲ διεξόδους διεξελθὼν ἀποστραφῆναι λυγιζόμενος, ὥστε μὴ παρασχεῖν δίκην, καὶ ταῦτα σμικρῶν τε καὶ οὐδενὸς ἀξίων ἕνεκα, ἀγνοῶν ὅσῳ κάλλιον καὶ ἄμεινον τὸ παρασκευάζειν τὸν βίον αὑτῷ μηδὲν δεῖσθαι νυστάζοντος δικαστοῦ;
「それなら」と私は言った。 「これよりもさらに恥ずべきことがあるとは思わないか。 誰かが人生の大部分を被告として、あるいは原告として裁判所で浪費するだけでなく、さらに、美意識の欠如のゆえに、まさにそのこと自体を誇るようにそそのかされ、自分は不正を働くことに長けており、あらゆる口実を弄し、あらゆる逃げ道を通り抜けて、身をくねらせて身をかわし、罰を受けないようにすることができる、しかもそれを些細で無価値なことのために行っているのだと自負し、居眠りする裁判官を全く必要としないように自分の生活を整えることが、どれほど美しく優れたことであるかを知らないでいるということは。
οὔκ, ἀλλὰ τοῦτʼ, ἔφη, ἐκείνου ἔτι αἴσχιον.
」「いいえ、それこそが、それよりもさらに恥ずべきことです」と彼は言った。
τὸ δὲ ἰατρικῆς, ἦν δʼ ἐγώ, δεῖσθαι ὅτι μὴ τραυμάτων ἕνεκα ἤ τινων ἐπετείων νοσημάτων ἐπιπεσόντων, ἀλλὰ διʼ ἀργίαν τε καὶ δίαιταν οἵαν διήλθομεν, ῥευμάτων τε καὶ πνευμάτων ὥσπερ λίμνας ἐμπιμπλαμένους φύσας τε καὶ κατάρρους νοσήμασιν ὀνόματα τίθεσθαι ἀναγκάζειν τοὺς κομψοὺς Ἀσκληπιάδας, οὐκ αἰσχρὸν δοκεῖ;
「それでは」と私は言った。 「負傷や、毎年のように流行するある種の病気のためではなく、怠惰や、私たちが説明したような食生活のせいで、カタルやガスのせいで沼地のように体内に湿気や空気を溜め込み、洗練されたアスクレピオスの子孫たちに病気の名前をつけざるを得なくさせることは、恥ずべきことだと思わないか。
καὶ μάλʼ, ἔφη·
」「全くその通りです」と彼は言った。
ὡς ἀληθῶς καινὰ ταῦτα καὶ ἄτοπα νοσημάτων ὀνόματα.
「これらは本当に、新奇で奇妙な病名ですね。
οἷα, ἦν δʼ ἐγώ, ὡς οἶμαι, οὐκ ἦν ἐπʼ Ἀσκληπιοῦ.
」「アスクレピオスの時代には、私の思うに、そのような病名は存在しなかった」と私は言った。
τεκμαίρομαι δέ, ὅτι αὐτοῦ οἱ ὑεῖς ἐν Τροίᾳ Εὐρυπύλῳ τετρωμένῳ ἐπʼ οἶνον Πράμνειον ἄλφιτα πολλὰ ἐπιπασθέντα καὶ τυρὸν ἐπιξυσθέντα, ἃ δὴ δοκεῖ φλεγματώδη εἶναι, οὐκ ἐμέμψαντο τῇ δούσῃ πιεῖν, οὐδὲ Πατρόκλῳ τῷ ἰωμένῳ ἐπετίμησαν.
「私がそう推測するのは、トロイアにおいて、彼の息子たちが、負傷したエウリュピュロスに対して、プラムニオス酒に多くの大麦の粉を振りかけ、チーズを削り入れたものを、それを与えた女に対して非難せず、また治療にあたったパトロクロスに対しても叱責しなかったからだ。 」