§297ΣΩ. τοῦ ἀγαθοῦ ἄρα αἴτιόν ἐστιν τὸ καλόν.
ソクラテス:それなら、美は善の原因なのだね。
ΙΠ. ἔστι γάρ.
ヒッピアス:そうですとも。
ΣΩ. ἀλλὰ μὴν τό γε αἴτιον, ὦ Ἱππία, καὶ οὗ ἂν αἴτιον ᾖ τὸ αἴτιον, ἄλλο ἐστίν·
ソクラテス:しかしながら、ヒッピアス、原因と、その原因が原因であるところのものは別のものである。
οὐ γάρ που τό γε αἴτιον αἰτίου αἴτιον ἂν εἴη.
というのも、原因が原因の原因であるということはないだろうからね。
ὧδε δὲ σκόπει·
次のように考えてみてくれ。
οὐ τὸ αἴτιον ποιοῦν ἐφάνη;
原因とは生み出すものであることが明らかになったのではないかね。
ΙΠ. πάνυ γε.
ヒッピアス:全くその通りです。
ΣΩ. οὐκοῦν ὑπὸ τοῦ ποιοῦντος ποιεῖται οὐκ ἄλλο τι ἢ τὸ γιγνόμενον, ἀλλʼ οὐ τὸ ποιοῦν;
ソクラテス:それなら、生み出すものによって生み出されるのは、生じるもの以外の何ものでもなく、生み出すもの自身ではないのではないか。
ΙΠ. ἔστι ταῦτα.
ヒッピアス:その通りです。
ΣΩ. οὐκοῦν ἄλλο τι τὸ γιγνόμενον, ἄλλο δὲ τὸ ποιοῦν;
ソクラテス:それなら、生じるものと生み出すものとは別のものであるね。
ΙΠ. ναί.
ヒッピアス:はい。
ΣΩ. οὐκ ἄρα τό γʼ αἴτιον αἴτιον αἰτίου ἐστίν, ἀλλὰ τοῦ γιγνομένου ὑφʼ ἑαυτοῦ.
ソクラテス:それなら、原因は原因の原因なのではなく、自身によって生じるものの原因なのだね。
ΙΠ. πάνυ γε.
ヒッピアス:全くその通りです。
ΣΩ. εἰ ἄρα τὸ καλόν ἐστιν αἴτιον ἀγαθοῦ, γίγνοιτʼ ἂν ὑπὸ τοῦ καλοῦ τὸ ἀγαθόν·
ソクラテス:もし美が善の原因であるなら、善は美によって生じることになるだろう。
καὶ διὰ ταῦτα, ὡς ἔοικε, σπουδάζομεν καὶ τὴν φρόνησιν καὶ τἆλλα πάντα τὰ καλά, ὅτι τὸ ἔργον αὐτῶν καὶ τὸ ἔκγονον σπουδαστόν ἐστι, τὸ ἀγαθόν, καὶ κινδυνεύει ἐξ ὧν εὑρίσκομεν ἐν πατρός τινος ἰδέᾳ εἶναι τὸ καλὸν τοῦ ἀγαθοῦ.
そしてどうやら、我々が思慮や他のすべての美しいものを熱心に求めるのもそのためであって、それらの生み出す成果や子孫である善こそが、熱心に求められるべきものだからだ。 そして、我々の推論からすると、美は善に対して、ある種父親のような立場にあるということになりそうだね。
ΙΠ. πάνυ μὲν οὖν·
ヒッピアス:まさにその通りです。
καλῶς γὰρ λέγεις, ὦ Σώκρατες.
実に見事に言われました、ソクラテス。
ΣΩ. οὐκοῦν καὶ τόδε καλῶς λέγω, ὅτι οὔτε ὁ πατὴρ ὑός ἐστιν, οὔτε ὁ ὑὸς πατήρ;
ソクラテス:それでは、父親は息子ではなく、息子も父親ではない、というこれも私は見事に言っているかね。
ΙΠ. καλῶς μέντοι.
ヒッピアス:まさに見事です。
ΣΩ. οὐδέ γε τὸ αἴτιον γιγνόμενόν ἐστιν, οὐδὲ τὸ γιγνόμενον αὖ αἴτιον.
ソクラテス:また、原因は生じるものではなく、生じるものもまた原因ではない。
ΙΠ. ἀληθῆ λέγεις.
ヒッピアス:おっしゃる通りです。
ΣΩ. μὰ Δία, ὦ ἄριστε, οὐδὲ ἄρα τὸ καλὸν ἀγαθόν ἐστιν, οὐδὲ τὸ ἀγαθὸν καλόν·
ソクラテス:それならゼウスにかけて、友よ、美は善ではなく、善も美でもない。
ἢ δοκεῖ σοι οἷόν τε εἶναι ἐκ τῶν προειρημένων;
これまでに述べられたことからして、そんなことがあり得ると君には思えるかね。
ΙΠ. οὐ μὰ τὸν Δία, οὔ μοι φαίνεται.
ヒッピアス:いいえ、ゼウスにかけて、私にはそうは思われません。
ΣΩ. ἀρέσκει οὖν ἡμῖν καὶ ἐθέλοιμεν ἂν λέγειν ὡς τὸ καλὸν οὐκ ἀγαθὸν οὐδὲ τὸ ἀγαθὸν καλόν;
ソクラテス:では、我々は満足し、美は善ではなく善も美ではないと喜んで主張しようとするだろうか。
ΙΠ. οὐ μὰ τὸν Δία, οὐ πάνυ μοι ἀρέσκει.
ヒッピアス:いいえ、ゼウスにかけて、私には全く満足がいきません。
ΣΩ. ναὶ μὰ τὸν Δία, ὦ Ἱππία·
ソクラテス:全くその通りだよ、ヒッピアス。
ἐμοὶ δέ γε πάντων ἥκιστα ἀρέσκει ὧν εἰρήκαμεν λόγων.
そして私にとっても、これまでに我々が語ってきたどのような議論よりも、これが最も満足のいかないものなのだ。
ΙΠ. ἔοικε γὰρ οὕτως.
ヒッピアス:そのようですね。
ΣΩ. κινδυνεύει ἄρα ἡμῖν, οὐχ ὥσπερ ἄρτι ἐφαίνετο κάλλιστος εἶναι τῶν λόγων τὸ ὠφέλιμον καὶ τὸ χρήσιμόν τε καὶ τὸ δυνατὸν ἀγαθόν τι ποιεῖν καλὸν εἶναι, οὐχ οὕτως ἔχειν, ἀλλʼ, εἰ οἷόν τέ ἐστιν, ἐκείνων εἶναι γελοιότερος τῶν πρώτων, ἐν οἷς τήν τε παρθένον ᾠόμεθα εἶναι τὸ καλὸν καὶ ἓν ἕκαστον τῶν ἔμπροσθεν λεχθέντων.
ソクラテス:それなら我々にとって、有益なもの、また何か善いことを行うのに有用であり能力があることが美であるという、先ほど最も見事であると思われたあの議論は、どうやらそうではなさそうだ。 むしろ、もしそんなことがあり得るなら、乙女を美と考えたり、それ以前に挙げられた個々のものを美と考えたりした、あの最初の議論たちよりもさらに滑稽なものになりそうだね。
ΙΠ. ἔοικεν.
ヒッピアス:そのようです。
ΣΩ. καὶ ἐγὼ μέν γε οὐκ ἔτι ἔχω, ὦ Ἱππία, ὅποι τράπωμαι, ἀλλʼ ἀπορῶ·
ソクラテス:そして私はといえば、ヒッピアス、もうどちらを向いてよいかもわからず、途方に暮れている。
σὺ δὲ ἔχεις τι λέγειν;
君は何か言いたいことがあるかね。
ΙΠ. οὐκ ἔν γε τῷ παρόντι, ἀλλʼ, ὥσπερ ἄρτι ἔλεγον, σκεψάμενος εὖ οἶδʼ ὅτι εὑρήσω.
ヒッピアス:今のところはありません。 しかし、先ほど言いましたように、よく考えてみれば、私が見つけ出せることは間違いありません。