§2#1Τίνες οὖν ἑκάστου τῶν εἰρημένων νοσημάτων αἰτίαι τῆς γενέσεως, ἤδη σκοπώμεθα, ἀρχὴν ἀπὸ τοῦ κατὰ θερμασίαν ἄμετρον δυσκράτου νοσήματος ποιησάμενοι.
それでは、述べられた疾患の各々の発生の原因が何であるか、過度な熱による悪調合の疾患から始めることにして、さっそく検討することにしよう。
φαίνεται δὴ κᾀπὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων σωμάτων, ὁπόσα θερμότερα γίγνεται σφῶν αὐτῶν, ἢ ἐκ κινήσεώς τινος αὐξανομένου τοῦ θερμοῦ, ἢ ἐκ σηπεδόνος, ἢ ἐξ ὁμιλίας ἑτέρου θερμοτέρου σώματος, ἢ ἐκ στεγνώσεως, ἢ ἐξ ἐπιτηδείου τροφῆς.
実際、他のあらゆる物体においても、それら自身よりも熱くなるすべてのものは、何らかの運動から熱が増大すること、あるいは腐敗から、あるいは他のより熱い物体との接触から、あるいは密閉から、あるいは適した栄養から、そのように熱くなることが認められる。
ἐκ μὲν κινήσεως ἐπί τε τῶν γυμναζομένων ὁπωσοῦν καὶ τῶν παρατριβομένων ἀλλήλοις λίθων, ἢ ξύλων, καὶ τῆς ῥιπιζομένης φλογός.
運動からは、いかようであれ運動している人々、互いにこすり合わされる石や木、および煽られる炎において認められる。
ἐκ σήψεως δὲ τῶν τε ἄλλων ἁπάντων καὶ μάλιστα σπερμάτων, ἢ κόπρου·
腐敗からは、他のあらゆるもの、特に種子や糞尿において認められる。
ἐγὼ γοῦν οἶδα καὶ ἀναφθέντα ποτὲ περιστερῶν ἀποπατήματα διασαπέντα.
実際私は、鳩の糞が腐敗してかつて発火したことすら知っている。
καὶ μὲν δὴ καὶ ὡς ἐκ τῆς τῶν θερμοτέρων ὁμιλίας θερμαίνεται τὰ πλησιάζοντα, πρόδηλον παντὶ βαλανείων ἀναμνησθέντι καὶ ἡλίου θερινοῦ καὶ φλογὸς ἁπάσης.
さらに、より熱いものとの接触から近接するものが熱くなるということも、浴場や夏の太陽、あるいはあらゆる炎を思い出すあらゆる人にとって極めて明白である。
οὕτω δὲ καὶ εἰ πῦρ ἀνάψαις χειμῶνος ἐν οἴκῳ μεγάλῳ, στεγνώσας μὲν αὐτοῦ τὰς διαπνοὰς, ἀθροίσαις ἂν ἔνδον τὸ θερμὸν, ἐάσας δὲ ἀνεῷχθαι πανταχόθεν, οὐδὲν ἕξεις πλέον.
同様に、もし冬に広い家の中で火を焚くとして、その換気口を閉じるなら、内部に熱を蓄えることができるだろうが、四方を解放したままにするなら、何の効力も得られないだろう。
ἀτὰρ οὖν καὶ τὰ βαλανεῖα καὶ αἱ κάμινοι τὸν αὐτὸν τοῦτον τρόπον ἀθροίζουσι τὸ θερμὸν ἑαυτῶν ἔνδον.
それゆえまさに浴場や炉も、これと同じ方法でその内部に熱を蓄えるのである。
ᾧ δῆλον ὡς καὶ στέγνωσις ποτὲ θερμασίας πλείονος αἰτία.
これによって、閉塞もまた時にはより多くの熱の原因となることが明らかである。
δῆλον δὲ καὶ τὸ ἀπὸ τῆς ὕλης, ὡς κάλαμοι μὲν οἱ ξηροὶ ῥᾳδίως ἐξαίρουσιν ἐπὶ μέγιστον τὴν φλόγα, ξύλα δέ γε χλωρὰ, καὶ μάλιστα ἢν πλείω σωρεύσῃς ἐπ’ αὐτὴν, ἄχρι μὲν πολλοῦ βαρύνει τε καὶ οἷον καταπνίγει τὴν φλόγα, τελευτῶντα δὲ αὐξάνει.
また明らかであるのは、物質に由来するものであり、すなわち、乾燥した葦は容易に炎を最大限に燃え上がらせるが、生木、特にそれの上に多く積み上げるならば、長い間は炎を圧迫し、いわば窒息させるが、最後には増大させるのである。
πῶς οὖν ἐν τῷ τοῦ ζώου σώματι τούτων ἕκαστον ἀποτελεῖται;
では、動物の身体において、これらの各々はどのように引き起こされるのだろうか。
γυμνασθεὶς μέν τις ἀμετρότερον ἐκοπώθη.
過度に運動した人は疲労する。
τοῦτο δ’ ἐστὶ θερμασίαν ἔχειν ἄμετρον ἐν τοῖς ἄρθροις τε καὶ τοῖς μυσὶ πλείονα τοῦ κατὰ φύσιν.
これは、関節と筋肉において、自然本来のものを超えた不均衡な熱を持つということである。
ταῦτα γὰρ ἦν καὶ τὰ πρώτως κινούμενα.
なぜなら、これらが第一に動かされる部分であったからである。
καὶ εἰ μὲν ἐνταῦθα καταμείνειεν ἡ θέρμη καὶ φθάσειεν λυθῆναι, πρὶν ἐπινείμασθαι σύμπαν τοῦ ζώου τὸ σῶμα, κόπος ἂν οὕτω γε μόνον εἴη τὸ γεγονός·
そして、もし熱がそこに留まり、動物の身体全体に広がる前に消失するならば、生じた事態は単に疲労と呼ばれるにすぎない。
εἰ δὲ εἰς ἅπαν ἐκταθείη τὸ σῶμα, πυρετὸς ὀνομάζεται τὸ νόσημα, τοῦ παντὸς ζώου θερμότης τις ἄμετρος οὖσα.
しかし、もし身体全体に広がるならば、その疾患は発熱と呼ばれ、これは全動物個体の不均衡な熱である。
οὕτω δὲ καὶ ὁ θυμὸς, ζέσις τις ὢν τοῦ περὶ τὴν καρδίαν θερμοῦ, διὰ κίνησιν ἄμετρον ὅλον ἐπινειμάμενος ἐνίοτε τὸ σῶμα πυρετὸν ἀνῆψε.
同様に、怒りも、心臓の周囲の熱の沸騰であるが、過度な運動のゆえに、時に身体全体に広がり、発熱を引き起こす。
καὶ μὲν δὴ καὶ ὅσα σήπεται κατὰ τοῦ ζώου σῶμα, τινὰ μὲν ἐν αὐτοῖς τοῖς μέρεσιν, ἐν οἷς σήπεται, θερμασίαν ἄμετρον ἐργάζεται, καθάπερ ἐρυσιπέλατά τε καὶ ἕρπητες καὶ ἄνθρακες καὶ φλεγμοναὶ καὶ φύγεθλα, τὰ δ’ ὅλον τὸ σῶμα συνεκθερμήναντα πυρετὸν ἤγειρε.
さらにまた、動物の身体において腐敗するすべてのものは、あるものは腐敗が生じるその部位自体において不均衡な熱を生じさせ(例えば、丹毒、ヘルペス、癰、炎症、腺腫など)、またあるものは身体全体をともに加熱して発熱を呼び起こす。
καὶ γὰρ οὖν καὶ τὸ τρίτον αἴτιον ἀμέτρου θερμότητος ἔκ τε τούτων ἤδη πρόδηλον, ὅπως ἐπιγίγνεται τοῖς ζώοις, κᾀκ τῶν καλουμένων ἐγκαύσεων.
それゆえまさに、不均衡な熱の第三の原因がどのように動物に生じるかも、これらのことから、またいわゆる熱灼からもすでに極めて明白である。
ἐπί τε γὰρ τοῖς βουβῶσι καὶ ταῖς φλεγμοναῖς καὶ τοῖς ἐρυσιπέλασι καὶ πᾶσι τοῖς οὕτω θερμοῖς νοσήμασιν ἀεὶ τὸ ψαῦόν τε καὶ συνεχὲς μόριον αὐτὸ μὲν πρῶτον ἀπολαύει τῆς θερμασίας, ἔπειτα δὲ καὶ τῷ πλησιάζοντι μεταδίδωσι, κᾀκεῖνο αὖθις τῷ μεθ’ ἑαυτὸ, καὶ οὕτως ἐπὶ τὴν ἀρχὴν τῆς ἐμφύτου θερμασίας ἀφικομένης τῆς δυσκρασίας ὅλον ἐν τάχει τὸ σῶμα μεταλαμβάνει τοῦ τῆς ἀρχῆς παθήματος.
なぜなら、鼠径部腺腫、炎症、丹毒、およびその他すべてのそのように熱い疾患において、接触している連続的な部分は、常にそれ自身がまず熱を享受し、次に近接するものへとそれを分け与え、さらにそれがその後のものへと分け与え、このようにして悪調合が生まれつき備わった熱の源泉に達すると、身体全体が速やかにその源泉の受苦を分かち合うからである。
αἱ δ’ ἐν τοῖς ἡλιουμένοις χωρίοις διατριβαὶ πολυχρόνιοι τῶν μὲν γυμνῶν ὅλον ἐκθερμαίνουσιν ἀμέτρως ἐνίοτε τὸ δέρμα, τῶν δ’ ἠμφιεσμένων μόνην τὴν κεφαλήν.
また、日の当たる場所での長時間の滞在は、裸の人々においては、時に皮膚全体を不均衡に熱し、服を着ている人々においては頭部のみを熱する。
καὶ τοῦτ’ ἔστιν ἡ ἔγκαυσις.
これが熱灼である。
εἰ δ’ ἅπαν ἐπινεμηθείη τὸ σῶμα, πυρετὸς ἂν οὕτω γένοιτο.
そして、もしそれが身体全体に広がるならば、このようにして発熱が生じるだろう。
τὸ δὲ τέταρτον γίνος τῆς αἰτίας τῆς ἀναπτούσης ἀμέτρως τὴν ἔμφυτον θερμασίαν ἐπί τε ταῖς ψύξεσι καὶ στύψεσιν ὁρᾶται γιγνόμενον.
そして、生まれつきの熱を不均衡に燃え上がらせる原因の第四の類は、冷却や収斂において生じるのが観察される。
ῥιγώσας γὰρ τις ἀμέτρως καὶ νηξάμενος ἐν ὕδατι στυπτηριώδει, ἤ τινος τοιαύτης ἑτέρας μετέχοντι δυνάμεως, ἐστέγνωσέ τε καὶ ἐπύκνωσε τὸ δέρμα καὶ τὰς διαπνοὰς ἔνδον καθεῖρξεν.
すなわち、ある人が過度に寒気に震えたり、あるいは明礬を含む水や、何かそのような別の効能を持つ水の中で泳いだりすると、皮膚を緊密にし、皮膚を引き締め、排気を内部に閉じ込める。
αἱ δ’ εἰ τύχοιεν οὖσαι καπνώδεις ἀθροισθεῖσαι, πυρετὸν ἐγέννησαν.
そしてそれらが、もし煙のようなものであって、蓄積されるならば、発熱を引き起こすのである。
τὸ δὲ δὴ πέμπτον εἶδος τῆς ἀναπτομένης ἀμέτρως θερμότητος ἐδεσμάτων εἰσὶ ποιότητες δριμεῖαι καὶ θερμαὶ, σκορόδων τε καὶ πράσων καὶ κρομμύων καὶ ὅσα ἄλλα τοιαῦτα.
そして、不均衡に燃え上がる熱の第五の種は、食物の刺激的で熱い性質であり、ニンニク、ニラ、タマネギ、その他これに類するすべてのものによる。
καὶ γὰρ οὖν καὶ ἡ τούτων χρῆσις ἀμετροτέρα γιγνομένη πυρετὸν ἤγειρεν ἐνίοτε.
実際それゆえ、これらの過度な摂取も、時に発熱を呼び起こした。
καὶ μὲν δὴ καὶ πομάτων θερμῶν, οἷον οἴνου τε παλαιοῦ καὶ δριμέος προσενεχθέντος πλείονος ἀσθενεῖ σώματι καὶ φαρμάκων δριμέων ἀλεξητηρίων τε καὶ δηλητηρίων, ἐπύρεξαν ἄνθρωποι, τί οὖν δή, φασιν, οὐ διὰ παντὸς ἐφ’ ἑκάστῳ τῶν εἰρημένων αἰτίων ἀνάπτεται πυρετός;
さらには、熱い飲料、例えば古くて刺激的なワインが虚弱な身体に多く与えられた場合や、刺激的な薬物、すなわち予防薬や毒薬が与えられた場合にも、人間は発熱したのである。 ではなぜ、彼らは言うのだが、述べられた原因の各々において、常に発熱が燃え上がらないのだろうか。