§28τὴν μὲν οὖν φιλίαν τὴν πρὸς τὸν δῆμον οὕτω παλαιὰν καὶ γνησίαν καὶ διὰ τὰς μεγίστας εὐεργεσίας γεγενημένην παρὰ τῶν προγόνων παρέλαβεν·
それゆえ、民衆に対するこれほど古く、真実で、最大の恩恵に由来する友情を、彼は先祖から受け継ぎました。
αὐτὸς δὲ κατελείφθη μὲν ὀρφανός, ὁ γὰρ πατὴρ αὐτοῦ μαχόμενος ἐν Κορωνείᾳ τοῖς πολεμίοις ἀπέθανεν, ἐπετροπεύθη δʼ ὑπὸ Περικλέους, ὃν πάντες ἂν ὁμολογήσειαν καὶ σωφρονέστατον καὶ δικαιότατον καὶ σοφώτατον γενέσθαι τῶν πολιτῶν.
しかし、彼自身は孤児として遺されました。 彼の父がコロネイアで敵と戦って死んだからです。 そして彼はペリクレスによって後見されました。 ペリクレスについては、市民の中で最も思慮深く、最も正義に満ち、最も賢明な人物であったと誰もが認めるでしょう。
ἡγοῦμαι γὰρ καὶ τοῦτʼ εἶναι τῶν καλῶν, ἐκ τοιούτων γενόμενον ὑπὸ τοιούτοις ἤθεσιν ἐπιτροπευθῆναι καὶ τραφῆναι καὶ παιδευθῆναι.
というのも、私は、そのような人々から生まれ、そのような人格のもとで後見され、養育され、教育されることも、名誉なことの一つであると考えるからです。
§29δοκιμασθεὶς δʼ οὐκ ἐνδεέστερος ἐγένετο τῶν προειρημένων, οὐδʼ ἠξίωσεν αὐτὸς μὲν ῥᾳθύμως ζῆν, σεμνύνεσθαι δʼ ἐπὶ ταῖς τῶν προγόνων ἀρεταῖς, ἀλλʼ εὐθὺς οὕτω μέγʼ ἐφρόνησεν, ὥστʼ ᾠήθη δεῖν διʼ αὑτὸν καὶ τἀκείνων ἔργα μνημονεύεσθαι.
そして、成人査定を受けると、彼は前述の人々に劣らない者となり、自分自身は怠惰に暮らしながら先祖たちの徳を誇ることをよしとせず、むしろ最初からきわめて高い志を抱いたため、彼らの業績も自分を通じて記憶されるべきだと考えたほどでした。
καὶ πρῶτον μέν, ὅτε Φορμίων ἐξήγαγεν ἐπὶ Θρᾴκης χιλίους Ἀθηναίων, ἐπιλεξάμενος τοὺς ἀρίστους, μετὰ τούτων στρατευσάμενος τοιοῦτος ἦν ἐν τοῖς κινδύνοις ὥστε στεφανωθῆναι καὶ πανοπλίαν λαβεῖν παρὰ τοῦ στρατηγοῦ.
そしてまず第一に、フォルミオンがアテナイ人のうち最も優れた者たちを選抜して、一千人の兵をトラキアへと率いたとき、彼らと共に従軍した彼は、危険の中で非常に優れた働きをしたため、将軍から冠を授けられ、鎧兜一式を授与されました。
§30καίτοι τί χρὴ τὸν τῶν μεγίστων ἐπαίνων ἄξιον;
ところで、最大の賞賛に値する者は何をなすべきでしょうか。
οὐ μετὰ μὲν τῶν βελτίστων ἐκ τῆς πόλεως στρατευόμενον ἀριστείων ἀξιοῦσθαι, πρὸς δὲ τοὺς κρατίστους τῶν Ἑλλήνων ἀντιστρατηγοῦντʼ ἐν ἅπασι τοῖς κινδύνοις αὐτῶν φαίνεσθαι περιγιγνόμενον;
国家から派遣された最も優れた者たちと共に従軍して武功抜群の誉れに値し、ギリシア人の中で最も強力な者たちを相手に将軍として戦い、あらゆる危険において彼らを凌駕しているのを示すことではないでしょうか。
ἐκεῖνος τοίνυν τῶν μὲν νέος ὢν ἔτυχε, τὰ δʼ ἐπειδὴ πρεσβύτερος ἦν ἔπραξεν.
そして彼は、前者(武功の誉れ)を若いときに獲得し、後者(将軍としての勝利)を年長になってから成し遂げたのです。
§31μετὰ δὲ ταῦτα τὴν μητέρα τὴν ἐμὴν ἔγημεν·
この後、彼は私の母を娶りました。
ἡγοῦμαι γὰρ καὶ ταύτην ἀριστεῖον αὐτὸν λαβεῖν.
私は、これもまた彼が武功の褒賞として獲得したものと考えています。
ὁ γὰρ πατὴρ αὐτῆς Ἱππόνικος, πλούτῳ μὲν πρῶτος ὢν τῶν Ἑλλήνων, γένει δʼ οὐδενὸς ὕστερος τῶν πολιτῶν, τιμώμενος δὲ καὶ θαυμαζόμενος μάλιστα τῶν ἐφʼ αὑτοῦ, μετὰ προικὸς δὲ πλείστης καὶ δόξης μεγίστης ἐκδιδοὺς τὴν θυγατέρα, καὶ τοῦ γάμου τυχεῖν εὐχομένων μὲν ἁπάντων, ἀξιούντων δὲ τῶν πρώτων, τὸν πατέρα τὸν ἐμὸν ἐξ ἁπάντων ἐκλεξάμενος κηδεστὴν ἐπεθύμησε ποιήσασθαι.
というのも、彼女の父ヒッポニコスは、富においてはギリシア人で第一であり、家柄においては市民の誰にも劣らず、同時代の人々の中で最も尊敬され賛美されていましたが、最大の持参金と最大の栄誉を添えて娘を嫁がせるにあたり、すべての者がその結婚を願い、第一流の者たちが自らそれにふさわしいと主張した中で、私の父を全員の中から選び出して、彼と縁戚関係を結ぶことを望んだからです。
§32περὶ δὲ τοὺς αὐτοὺς χρόνους ὁρῶν τὴν ἐν Ὀλυμπίᾳ πανήγυριν ὑπὸ πάντων ἀνθρώπων ἀγαπωμένην καὶ θαυμαζομένην, καὶ τοὺς Ἕλληνας ἐπίδειξιν ἐν αὐτῇ ποιουμένους πλούτου καὶ ῥώμης καὶ παιδεύσεως, καὶ τούς τʼ ἀθλητὰς ζηλουμένους καὶ τὰς πόλεις ὀνομαστὰς γιγνομένας τὰς τῶν νικώντων, καὶ πρὸς τούτοις ἡγούμενος τὰς μὲν ἐνθάδε λῃτουργίας ὑπὲρ τῶν ἰδίων πρὸς τοὺς πολίτας εἶναι, τὰς δʼ εἰς ἐκείνην τὴν πανήγυριν ὑπὲρ τῆς πόλεως εἰς ἅπασαν τὴν Ἑλλάδα γίγνεσθαι, §33ταῦτα διανοηθείς, οὐδενὸς ἀφυέστερος οὐδʼ ἀρρωστότερος τῷ σώματι γενόμενος τοὺς μὲν γυμνικοὺς ἀγῶνας ὑπερεῖδεν, εἰδὼς ἐνίους τῶν ἀθλητῶν καὶ κακῶς γεγονότας καὶ μικρὰς πόλεις οἰκοῦντας καὶ ταπεινῶς πεπαιδευμένους, ἱπποτροφεῖν δʼ ἐπιχειρήσας, ὃ τῶν εὐδαιμονεστάτων ἔργον ἐστί, φαῦλος δʼ οὐδεὶς ἂν ποιήσειεν, οὐ μόνον τοὺς ἀνταγωνιστὰς ἀλλὰ καὶ τοὺς πώποτε νικήσαντας ὑπερεβάλετο.
また、ほぼ同じ頃、オリンピアの祝祭がすべての人々に愛され、賛美されていること、そしてギリシア人たちがそこで富と体力と教養を誇示していること、さらに、競技者たちが羨望され、勝者たちの都市が有名になること、それに加えて、アテナイにおける公共奉仕は同胞市民に対する個人のためのものであるが、あの祝祭における奉仕は、国家のために、ギリシア全土に対して行われるものであると考え、このように考えた彼は、資質において誰にも劣らず、体力的にも虚弱ではなかったものの、体育競技は軽蔑しました。 なぜなら、競技者の中には生まれも悪く、小さな都市に住み、卑しい教養しか身につけていない者もいることを知っていたからです。 そこで、最も富裕な人々(幸福な人々)の仕事であり、いかなる卑しい者も行いえない、馬を飼育することに着手し、競争相手だけでなく、かつてのすべての勝者をも凌駕しました。
§34ζεύγη γὰρ καθῆκε τοσαῦτα μὲν τὸν ἀριθμὸν ὅσοις οὐδʼ αἱ μέγισται τῶν πόλεων ἠγωνίσαντο, τοιαῦτα δὲ τὴν ἀρετὴν ὥστε καὶ πρῶτος καὶ δεύτερος γενέσθαι καὶ τρίτος.
というのも、彼は、最大規模の都市でさえ競うことがなかったほどの、きわめて多数の馬車を出走させ、それらの優秀さは、1位、2位、そして3位を独占するほどであったからです。
χωρὶς δὲ τούτων ἐν ταῖς θυσίαις καὶ ταῖς ἄλλαις ταῖς περὶ τὴν ἑορτὴν δαπάναις οὕτως ἀφειδῶς διέκειτο καὶ μεγαλοπρεπῶς ὥστε φαίνεσθαι τὰ κοινὰ τὰ τῶν ἄλλων ἐλάττω τῶν ἰδίων τῶν ἐκείνου.
これとは別に、犠牲式や祝祭に関するその他の出費においても、彼は非常に気前よく、かつ壮大に振る舞ったため、他都市の共同の出費でさえ、彼の個人の出費より見劣りするように思われたほどでした。
κατέλυσε δὲ τὴν θεωρίαν, τὰς μὲν τῶν προτέρων εὐτυχίας μικρὰς πρὸς τὰς αὑτοῦ δόξαι ποιήσας, τοὺς δʼ ἐφʼ αὑτοῦ νικήσαντας παύσας ζηλουμένους, τοῖς δὲ μέλλουσιν ἱπποτροφεῖν οὐδεμίαν ὑπερβολὴν καταλιπών.
そして、前人たちの幸運を自らの幸運に比して小さなものと思わせ、同時代に勝利した人々が羨望されるのをやめさせ、将来馬を飼育しようとする人々に対してそれを超える余地を全く残さないことによって、彼はこれまでの使節団の基準を塗り替えたのです。