§2ΓΡΥΛΛΟΣ. χαῖρε, Ὀδυσσεῦ.
グリュロス:こんにちは、オデュッセウス。
ΟΔ. καὶ σὺ νὴ Δία, Γρύλλε.
オ:ゼウスにかけて、お前もな、グリュロスよ。
ΓΡ. Τί βούλει ἐρωτᾶν;
グ:何を聞きたいのだ?
ΟΔ. ἐγὼ γινώσκων ὑμᾶς ἀνθρώπους γεγονότας οἰκτείρω μὲν ἅπαντας οὕτως ἔχοντας, εἰκὸς δέ μοι μᾶλλον διαφέρειν ὅσοι Ἕλληνες ὄντες εἰς ταύτην ἀφῖχθε τὴν δυστυχίαν νῦν οὖν ἐποιησάμην τῆς Κίρκης δέησιν, ὅπως τὸν βουλόμενον ὑμῶν ἀναλύσασα καὶ καταστήσασα πάλιν εἰς τὸ ἀρχαῖον εἶδος ἀποπέμψῃ μεθʼ ἡμῶν.
オ:お前たちがかつて人間であったことを知っている私は、このようにあるすべての人々を哀れに思うが、ギリシア人でありながらこの不幸に至った者たちのことが、私にとってより重要であるのは自然なことだ。 そこで今、私はキルケにお願いをしたのだ。 お前たちのうち望む者を彼女が解き放ち、再び元の姿へと戻して、我々とともに送り帰してくれるようにと。
ΓΡ. Παῦε, Ὀδυσσεῦ, καὶ περαιτέρω μηδὲν εἴπῃς ὡς καὶ σοῦ πάντες ἡμεῖς καταφρονοῦμεν, ὡς μάτην ἄρα δεινὸς ἐλέγου καὶ τῷ φρονεῖν πολὺ τῶν ἄλλων ἀνθρώπων ἐδόκεις διαφέρειν, ὃς αὐτὸ τοῦτʼ ἔδεισας, τὴν μεταβολὴν ἐκ χειρόνων εἰς ἀμείνω, μὴ σκεψάμενος·
グ:やめなさい、オデュッセウス。 これ以上は何も言うな。 我々も皆お前を軽蔑しているのだから。 それは、お前が無駄に賢い(恐るべき者)と言われ、思慮深さにおいて他の人間たちを遥かに凌いでいると思われていたのに、まさにこのこと、すなわち、より悪い状態からより良い状態への変化を、よく考えもせずに恐れたのだからだ。
ὡς γὰρ οἱ παῖδες τὰ φάρμακα τῶν ἰατρῶν φοβοῦνται, καὶ τὰ παθήματα φεύγουσιν, ἃ μεταβάλλοντα ἐκ νοσερῶν καὶ ἀνοήτων ὑγιεινοτέρους καὶ φρονιμωτέρους ποιοῦσιν αὐτούς, οὕτω σὺ διεκρούσω τὸ ἄλλος ἐξ ἄλλου γενέσθαι, καὶ νῦν αὐτός τε φρίττων καὶ ὑποδειμαίνων τῇ Κίρκῃ σύνει, μή σε ποιήσῃ λαθοῦσα σῦν ἢ λύκον, ἡμᾶς τε πείθεις, ἐν ἀφθόνοις ζῶντας ἀγαθοῖς, ἀπολιπόντας ἅμα τούτοις τὴν ταῦτα παρασκευάζουσαν ἐκπλεῖν μετὰ σοῦ, τὸ πάντων φιλοποτμότατον ξῷον αὖθις ἀνθρώπους γενομένους.
子供たちが医者の薬を恐れ、また病気で理性のない状態から彼らを変化させて、より健康でより賢くする治療の痛みを避けるように、そのようにお前は別(の生物)から別(の生物)へと変わることを拒絶した。 そして今、お前自身、キルケが気づかぬうちに自分を豚や狼に変えてしまわないかと震え、恐れながら彼女と暮らしている。 さらに、豊かな恵みの中で暮らしている我々に対して、これら(の恵み)とともに、これらを用意してくれる者(キルケ)を捨てて、再び、あらゆるものの中で最も不運を愛する動物である人間となって、お前とともに船出するよう説得しようとしているのだ。
ΟΔ. ἐμοὶ σύ, Γρύλλε, δοκεῖς οὐ τὴν μορφὴν μόνον ἀλλὰ καὶ τὴν διάνοιαν ὑπὸ τοῦ πώματος ἐκείνου διεφθάρθαι καὶ γεγονέναι μεστὸς ἀτόπων καὶ διαλελωβημένων παντάπασι δοξῶν·
オ:グリュロスよ、私には、お前があの飲み物によって姿だけでなく心までも台無しにされ、奇妙で完全に歪められた意見で満ちているように思われる。
ἢ σέ τις αὖ συνηθείας ἡδονὴ πρὸς τόδε τὸ σῶμα καταγεγοήτευκεν;
それとも、この身体に対する何らかの慣れの快楽が、お前を魅了しているのか?
ΓΡ. Οὐδέτερα τούτων, ὦ βασιλεῦ Κεφαλλήνων·
グ:そのどちらでもない、ケファレニア人の王よ。
ἂν δὲ διαλέγεσθαι μᾶλλον ἐθέλῃς ἢ λοιδορεῖσθαι, ταχύ σε μεταπείσομεν, ἑκατέρου τῶν βίων ἐμπείρως ἔχοντες, ὅ τι ταῦτα πρὸ ἐκείνων εἰκότως ἀγαπῶμεν πῶμεν.
だが、もしお前が悪態をつくよりも対話を望むなら、我々は両方の生を経験しているのだから、なぜ我々が当然のこととしてあの生よりもこれらを愛するのか、すぐにでもお前の考えを変えさせてみせよう。
ΟΔ. ἀλλὰ μὴν ἐγὼ πρόθυμος ἀκροᾶσθαι.
オ:いや、私は喜んで耳を傾けよう。
§3ΓΡ. Καὶ ἡμεῖς τοίνυν λέγειν.
グ:ならば、我々も喜んで話そう。
ἀρκτέον δὲ πρῶτον ἀπὸ τῶν ἀρετῶν, ἐφʼ αἷς ὁρῶμεν ὑμᾶς μέγα φρονοῦντας, ὡς τῶν θηρίων πολὺ καὶ δικαιοσύνῃ καὶ φρονήσει καὶ ἀνδρείᾳ καὶ ταῖς ἄλλαις ἀρεταῖς διαφέροντας.
そして、まずは徳から始めるべきだ。 お前たちが徳において大いに誇り、正義、思慮、勇気、そしてその他の徳において野獣どもを遥かに凌いでいると自認しているのを見ているからだ。
ἀπόκριναι δή μοι, σοφώτατʼ ἀνδρῶν ἤκουσα γάρ σού ποτε διηγουμένου τῇ Κίρκῃ περὶ τῆς τῶν Κυκλώπων γῆς, ὡς οὔτʼ ἀρουμένη τὸ παράπαν, οὔτε τινὸς εἰς αὐτὴν φυτεύοντος οὐδὲν, οὕτως ἐστὶν ἀγαθὴ καὶ γενναία τὴν φύσιν, ὥσθʼ ἅπαντας ἐκφέρειν τοὺς καρποὺς ἀπʼ αὐτῆς·
さあ、男たちの中で最も賢い者よ、私に答えてくれ。 私はかつて、お前がキルケにキュクロプスたちの土地について語っているのを聞いたことがある。 その土地は、全く耕されず、誰もそこに何も植えないのに、その性質が非常に善良で優れているため、そこからすべての作物を実らせるのだ、と。
πότερον οὖν ταύτην ἐπαινεῖς μᾶλλον ἢ τὴν αἰγίβοτον Ἰθάκην καὶ τραχεῖαν, ἣ μόλις ἀπʼ ἔργων τε πολλῶν καὶ διὰ πόνων μεγάλων μικρὰ καὶ γλίσχρα καὶ μηδενὸς ἄξια τοῖς γεωργοῦσιν ἀναδίδωσι;
それでは、お前はあの土地をより称賛するのか、それとも、山羊が這い回る険しいイタケを称賛するのか。 イタケは、多くの農作業と多大な労苦によって、耕作者たちにわずかで乏しく、価値のないものしか、かろうじて与えないというのに。
καὶ ὅπως οὐ χαλεπῶς οἴσεις, παρὰ τὸ φαινόμενον εὐνοίᾳ τῆς πατρίδος ἀποκρινόμενος.
そして、故郷への愛着ゆえに、明らかに見えている真実に反して答えることで、私を怒らせないようにしてくれ。
ΟΔ. ἀλλʼ οὐ δεῖ ψεύδεσθαι φιλῶ μὲν γὰρ καὶ ἀσπάζομαι τὴν ἐμαυτοῦ πατρίδα καὶ χώραν μᾶλλον, ἐπαινῶ δὲ καὶ θαυμάζω τὴν ἐκείνων.
オ:しかし、嘘をつくべきではない。 私は自分自身の祖国と土地をより愛し、いとおしく思っているが、あちらの土地を称賛し、感嘆する。
ΓΡ. Οὐκοῦν τοῦτο μὲν οὕτως ἔχειν φήσομεν, ὡς ὁ φρονιμώτατος ἀνθρώπων ἄλλα μὲν οἴεται δεῖν ἐπαινεῖν καὶ δοκιμάζειν ἄλλα δʼ αἱρεῖσθαι καὶ ἀγαπᾶν, ἐκεῖνο δʼ οἶμαί σε καὶ περὶ τῆς ψυχῆς ἀποκεκρίσθαι ταὐτὸν γάρ ἐστι τῷ περὶ τῆς χώρας, ὡς ἀμείνων ἣτις ἄνευ πόνου τὴν ἀρετὴν ὥσπερ αὐτοφυῆ καρπὸν ἀναδίδωσιν.
グ:それでは、この件についてはこのように言うことにしよう。 すなわち、人間の中で最も思慮深い者が、あるものを称賛し認めるべきだと考え、別のものを選択し愛するべきだと考えている、と。 そして、魂についても、お前はそれと同じように答えたのだと私は思う。 というのも、それは土地に関するのと同じことだからだ。 すなわち、何の労苦もなしに、徳を自生する果実のように生み出す魂のほうがより優れている、ということだ。
ΟΔ. ἔστω σοι καὶ τοῦθʼ οὕτως.
オ:お前のために、そのこともその通りであるとしておこう。
ΓΡ. Ἤδη οὖν ὁμολογεῖς τὴν τῶν θηρίων ψυχὴν εὐφυεστέραν εἶναι πρὸς γένεσιν ἀρετῆς καὶ τελειοτέραν·
グ:それならばお前は、野獣の魂のほうが、徳を生み出すためにより優れた素質を持ち、より完成されているということをすでに認めているのだ。
ἀνεπίτακτος γὰρ καὶ ἀδίδακτος ὥσπερ ἄσπορος καὶ ἀνήροτος ἐκφέρει καὶ αὔξει κατὰ φύσιν τὴν ἑκάστῳ προσήκουσαν ἀρετήν.
なぜなら、(野獣の魂は)強制されることも教えられることもなく、種を蒔かれず耕されもしないように、それぞれの自然に従って、それぞれにふさわしい徳を生み出し、育てるからだ。
ΟΔ. καὶ τίνος ποτʼ ἀρετῆς, ὦ Γρύλλε, μέτεστι τοῖς θηρίοις;
オ:ところで、グリュロスよ、野獣たちにいったい何の徳が備わっているというのだ?