§25.1ἐπεὶ δὲ Σκηπίων Κορνήλιος εἰς Ἰβηρίαν πεμφθεὶς Καρχηδονίους μὲν ἐξήλασε μάχαις πολλαῖς κρατήσας, ἔθνη δὲ πάμπολλα καὶ πόλεις μεγάλας καὶ πράγματα λαμπρὰ Ῥωμαίοις κτησάμενος εὔνοιαν εἶχε καὶ δόξαν ἐπανελθὼν ὅσην ἄλλος οὐδείς, ὕπατος δὲ κατασταθεὶς καὶ τὸν δῆμον αἰσθόμενος μεγάλην ἀπαιτοῦντα καὶ προσδεχόμενον πρᾶξιν αὐτοῦ, §25.2τὸ μὲν αὐτόθι συμπλέκεσθαι πρὸς Ἀννίβαν ἀρχαῖον ἡγεῖτο λίαν καὶ πρεσβυτικόν, αὐτὴν δὲ Καρχηδόνα καὶ Λιβύην εὐθὺς ἐμπλήσας ὅπλων καὶ στρατευμάτων διενοεῖτο πορθεῖν καὶ τὸν πόλεμον ἐκ τῆς Ἰταλίας ἐκεῖ μεθιστάναι, καὶ πρὸς τοῦτο παντὶ τῷ θυμῷ συνεξώρμα τὸν δῆμον, ἐνταῦθα δὴ Φάβιος ἐπὶ πᾶν δέους ἄγων τὴν πόλιν, ὡς ὑπʼ ἀνδρὸς ἀνοήτου καὶ νέου φερομένην εἰς τὸν ἔσχατον καὶ μέγιστον κίνδυνον, §25.3οὔτε λόγου φειδόμενος οὔτʼ ἔργου δοκοῦντος ἀποτρέψειν τοὺς πολίτας τὴν μὲν βουλὴν ἔπεισε, τῷ δὲ δήμῳ διὰ φθόνον ἐδόκει τοῦ Σκηπίωνος εὐημεροῦντος ἐπιλαμβάνεσθαι καὶ δεδιέναι, μή τι μέγα καὶ λαμπρὸν ἐξεργασαμένου καὶ τὸν πόλεμον ἢ παντάπασιν ἀνελόντος ἢ τῆς Ἰταλίας ἐκβαλόντος αὐτὸς ἀργὸς φανῇ καὶ μαλακός ἐν τοσούτῳ χρόνῳ μὴ διαπεπολεμηκώς.
しかし、コルネリウス・スキピオがイベリアに派遣され、多くの戦いで勝利してカルタゴ人を追い出し、非常に多くの部族や大都市、輝かしい業績をローマ人のためにもたらして帰還し、他の誰も得たことのないほどの好意と名声を博し、さらに執政官に任命され、民衆が彼に偉大な行動を要求し期待しているのを察知したとき、スキピオは、イタリア現地でハンニバルと交戦することは極めて古臭く、老人じみたことであると考え、カルタゴそのものとリビアを直ちに武器と軍勢で満たして略奪し、戦争をイタリアからそちらへ移そうと企て、このために全精力を傾けて民衆をともに駆り立てた。 そこでファビウスは、市(ローマ)が愚かで若い男によって破滅的で最大の危険へと流されているとして、市を恐怖のどん底に陥れ、市民を思いとどまらせると思われる言葉も行動も惜しまず、元老院を説得したが、民衆には、彼が好調なスキピオを嫉妬から妨害し、彼が何か偉大で輝かしいことを成し遂げ、戦争を完全に終わらせるか、あるいはイタリアから追い払ってしまった場合に、自分自身がこれほど長い期間にわたって戦争を終わらせられなかったために、怠惰で軟弱に見えるのを恐れているのだと思われた。
§25.4ἔοικε δʼ ὁρμῆσαι μὲν ἐξ ἀρχῆς ὁ Φάβιος πρὸς τὸ ἀντιλέγειν ὑπὸ πολλῆς ἀσφαλείας καὶ προνοίας, μέγαν ὄντα δεδιὼς τὸν κίνδυνον, ἐντεῖναι δέ πως μᾶλλον ἑαυτὸν καὶ πορρωτέρω προαχθῆναι φιλοτιμίᾳ τινὶ καὶ φιλονεικίᾳ, κωλύων τοῦ Σκηπίωνος τὴν αὔξησιν, ὅς γε καὶ Κράσσον ἔπειθε, τὸν συνυπατεύοντα τῷ Σκηπίωνι, μὴ παρεῖναι τὴν στρατηγίαν μηδʼ ὑπείκειν, ἀλλʼ αὐτὸν, εἰ δόξειεν, ἐπὶ Καρχηδονίους περαιοῦσθαι, καὶ χρήματα δοθῆναι πρὸς τὸν πόλεμον οὐκ εἴασε.
ファビウスは最初、多大なる慎重さと配慮から、危険が大きいことを恐れて反対し始めたようであるが、スキピオの台頭を阻もうとするある種の名誉心と対抗心によって、さらに身を入れ、より遠くまで突き進んでいったようである。 彼はスキピオの同僚執政官であるクラッススをも説得して、軍の指揮権を譲らず、屈服もせず、もし適当と思われるなら自分自身がカルタゴ人たちに対して渡海して攻め入るようにとし、また戦争のために資金が与えられることを許さなかった。
§25.5χρήματα μὲν οὖν Σκηπίων ἑαυτῷ πορίζειν ἀναγκαζόμενος ἤγειρε παρὰ τῶν ἐν Τυρρηνίᾳ πόλεων ἰδίᾳ πρὸς αὐτὸν οἰκείως διακειμένων καὶ χαριζομένων Κράσσον δὲ τὰ μὲν ἡ φύσις οὐκ ὄντα φιλόνεικον, ἀλλὰ πρᾷον, οἴκοι κατεῖχε, τὰ δὲ καὶ νόμος θεῖος ἱερωσύνην ἔχοντα τὴν μεγίστην.
そこでスキピオは、自分で資金を調達せざるを得なくなり、彼に対して個人的に好意を抱き、便宜を図ってくれるトゥッレニアの都市からこれを集めた。 他方、クラッススについては、一つには、対抗心を燃やすことのない温厚なその本性が、またもう一つには、最高神官職に就いているという神法が、彼を国内に留まらせた。